Yr Hen Deyrnas
Yr Hen Deyrnas yw'r enw a roddir i'r cyfnod rhwng tua 2686 CC a 2134 CC yn hanes yr Hen Aifft.
Syniad a ddatblygwyd gan eifftolegwyr yn y 19g oedd rhannu hanes yr Hen Aifft yn nifer o deyrnasoedd; nid oedd yr hen Eifftwyr ei hunain yn meddwl am eu hanes fel hyn. Ystyrir bod yr Hen Deyrnas yn cynnwys brenhinoedd y Trydydd Brenhinllin hyd y Chweched Brenhinllin.
Roedd prifddinas yr Aifft ym Memphis yn y cyfnod yma. Yn ystod yr Hen Deyrnas yr adeiladwyd Pyramidau'r Aifft.
Brenhinoedd yr Hen Deyrnas
[golygu | golygu cod]3ydd Brenhinllin 2686 CC – 2613 CC
[golygu | golygu cod]| Enw | Nodiadau | Dyddiadau (CC) |
|---|---|---|
| Sanakhte | - | 2686 - 2668 |
| Djoser | Yn gyfrifol am Pyramid Djoser a gynlluniwyd gan Imhotep | 2668 - 2649 |
| Sekhemkhet | - | 2649 - 2643 |
| Khaba | - | 2643 - 2637 |
| Huni | - | 2637 - 2613 |
4ydd Brenhinllin
[golygu | golygu cod]| Nomen (Praenomen) | Nodiadau | Dyddiadau (CC) |
|---|---|---|
| Sneferu | Adeiladodd y Pyramid Cam, pyramid lle mae’r ongl yn newid ran o’r ffordd I fyny’r adeilad. Roedd hefyd yn gyfrifol am adeiladu’r Pyramid Coch. | 2613 - 2589 |
| Khufu | Groeg : Cheops. Adeiladodd y Pyramnid Mawr yn Giza. | 2589 - 2566 |
| Djedefra (Radjedef) | - | 2566 - 2558 |
| Khafra | Groeg: Chephren | 2558 - 2532 |
| - | mae rhai ffynonellau yn rhoi Bikheris yma, yn dilyn Manetho | - |
| Menkaura | Groeg: Mycerinus | 2532 - 2503 |
| Shepseskaf | - | 2503 - 2498 |
| - | mae rhai ffynonellau yn rhoi Thampthis yma, yn dilyn Manetho | - |
5ed Brenhinllin 2498 CC - 2345 CC
[golygu | golygu cod]| Enw | Nodiadau | Dyddiadau (CC) |
|---|---|---|
| Userkaf | - | 2498 - 2491 |
| Sahure | - | 2487 - 2477 |
| Neferirkare Kakai | - | 2477 - 2467 |
| Shepseskare Isi | - | 2467 - 2460 |
| Neferefre | - | 2460 - 2453 |
| Nyuserre Ini | - | 2453 - 2422 |
| Menkauhor Kaiu | - | 2422 - 2414 |
| Djedkare Isesi | - | 2414 - 2375 |
| Unas | - | 2375 - 2345 |
6ed Brenhinllin 2345 CC - 2181 CC
[golygu | golygu cod]| Enw | Nodiadau | Dyddiadau (CC) |
|---|---|---|
| Teti | - | 2345 - 2333 |
| Userkare | - | 2333 - 2332 |
| Pepi I Meryre | - | 2332 - 2283 |
| Merenre Nemtyemsaf I | - | 2283 - 2278 |
| Pepi II Neferkare | Efallai hyd 2224 | 2278 - 2184 |
| Neferka(plentyn) | Efallai mab Pepi II a/neu yn gyd-frenin | 2200 - 2199 |
| Nefer | Teyrnasodd am 2 flynedd, mis a diwrnod yn ôl canon Turin | 2197 - 2193 |
| Aba | 4 blynedd 2 fis. Ansicr. | 2293 - 2176 |
| Anadnabyddus | Brenin dienw | |
| Merenre Nemtyemsaf II | Ansicr | 2184 |
| Nitiqret | Merch. Ansicr. | 2184 - 2181 |