Hawke's Bay

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Te Matau-a-Māui
Māhia Peninsula.jpg
Mathun o ranbarthau Seland Newydd Edit this on Wikidata
PrifddinasNapier Edit this on Wikidata
Poblogaeth166,368 Edit this on Wikidata
Cylchfa amserUTC+12:00 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirSeland Newydd Edit this on Wikidata
GwladSeland Newydd Edit this on Wikidata
Arwynebedd14,111 km² Edit this on Wikidata
Yn ffinio gydaBay of Plenty Region, Gisborne District, Manawatū-Whanganui Region, Waikato Region Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau39.4167°S 176.8167°E Edit this on Wikidata
NZ-HKB Edit this on Wikidata
HawkesBay01LB.jpg
HawkesBay02LB.jpg
HawkesBay03LB.jpg

Mae Hawke's Bay yn ardal ar arfordir dwyreiniol Ynys y Gogledd, Seland Newydd. Enw Maori yr ardal yw Te Matau-a-Māui[1]. Enwyd yr ardal gan Captain James Cook i anrhydeddu’r lyngesydd Edward Hawke.

Daearyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae’r bae ei hyn yn estyn am 100 cilomedr o Benrhyn Mahia i Cape Kidnappers. Mae’r ardal yn cynnwys tir bryniog ger y bae, Afon Wairoa yn y gogledd, Gwastatir Heretaunga ger Hastings yn y De, a’r Bryniau Kaweka a Bryniau Ruahine, gan gynnwys mynydd Taraponui. Mae 5 afon fawr yn llifo i’r bae; Afon Wairoa, Afon Mohaka, Afon Tutaekuri, Afon Ngaruroro ac Afon Tukituki. Mae Llyn Waikaremoana yr un mwyaf yr ardal.


Gweinyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Hawke’s Bay yn cynnwys yr ardaloedd Wairoa, Hastings, Napier, Canol Hawke's Bay a hefyd Taharua yn ardal Taupo a Ngamatea in ardal Rangitikei.[2][3] Awgrymwyd gan Gomisiwn Llywodraeth Leol ym mis Mehefin 2015 bod bod y 4 ardal Hawke’s Bay yn uno â Cyngor Hawke's Bay ond gwrthodwyd y syniad gan y trigolion mewn pleidlais.[4] [5]


Demograffi[golygu | golygu cod y dudalen]

Poblogaeth Hawke’s Bay[golygu | golygu cod y dudalen]

1991:138,342

1996:142,791

2001:142,950

2006:147,783

2013:151,179

2018:166,368 [6][7][8]

Prif trefi'r ardal yw Napier, Hastings, Havelock North, Wairoa, Waipukurau, Clive, a Waipawa.

Mae trefi a phentrefi eraill yn Hawke's Bay yn cynnwys:

Diwylliant a hunaniaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ôl Cyfrif 2018, roedd 75.0% poblogaeth Hawke’s Bay’n [[Ewrop|Ewropeaidd/Pākehā, 27.0% Māori, 5.6% Pobl y Môr Tawel, 5.0% o Asia, a 1.7% eraill. Mae gan rhai mwy nac un ethnigrwydd. Ganwyd 15.9% tramor, yn cymharu â 27.1% dros Seland Newydd i gyd. Enw y llwyth Maori leol yw Ngāti Kahungunu.

Ni chafodd 48.5% unrhyw grefydd; roedd 37.4% yn Gristion, ac roedd gan 7.2% grefydd arall, yn ôl Cyfrif 2018.


Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd diwydiant morfila ar arfordir y bae yn ystod y 19eg ganrif.[9]

Sefydlwyd talaith Hawke’s Bay ym 1858, yn gwahanu oddi wrth dalaith Wellington. Newidwyd taleithiau Seland Newydd i fod yn Ardaloedd Taleithiol ym 1876.

Roedd daeargryn maint 7.9 yn Hawke’s Bay. Ar 3 Chwefror 1931. Dinistrwyd rhan mawr o Napier a Hastings. Bu farw 256 o bobl. Ailadeiladwyd Napier mewn dull Art Deco. Mae gan Amgueddfa Hawke’s Bay arddangosfa am y daeargryn.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Pollock, Kerryn. 'Hawke’s Bay region - Overview'. Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. (gwelwyd 9 Tachwedd 2017)
  2. Pollock, Kerryn (15 Tachwedd 2012). "Hawke's Bay region – Local government boundary changes". Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand.
  3. Pollock, Kerryn (15 Tachwedd 2012). "Hawke's Bay region – Government, education and health". Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand.
  4. Lunn, Annette (9 June 2015). "Hawke's Bay to amalgamate councils". Newstalk ZB.
  5. Henderey, Simon (15 Medi 2015). "Hawke's Bay voters reject five-council amalgamation proposal". The Dominion Post. Cyrchwyd 23 Mawrth 2019.
  6. Census 2018
  7. 2001 Census
  8. Census
  9. Don Grady (1986) Sealers & whalers in New Zealand waters; cyhoeddwyr Reed Methuen, Auckland tud.150;ISBN|0474000508