Gwrthryfel Bar Kochba

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
First century Iudaea province.gif
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolgwrthdaro Edit this on Wikidata
Rhan oRhyfeloedd yr Iddewon a Rhufain Edit this on Wikidata
Dechreuwyd132 Edit this on Wikidata
Daeth i ben135 Edit this on Wikidata
LleoliadIudaea Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Tetradracma a fathwyd gan Bar Kochba. Ar y cefn, mae arysgrif "Blwyddyn Un o Waredigaeth Israel".

Gwrthryfel Bar Kochba yw'r enw a roddir i ryfel rhwng yr Iddewon ac Ymerodraeth Rhufain, a ymladdwyd rhwng 132 ac 136 O.C.. Daw'r enw o enw arweinydd yr Iddewon, Simon bar Kochba.

Yn 132, cododd yr Iddewon mewn gwrthryfel yn erbyn yr ymerodraeth. Gorfodwyd y lleng Rufeinig Legio X Fretensis i adael Jerusalem a dychwelyd i Cesarea, a meddiannwyd y ddinas gan yr Iddewon. Dinistriwyd y lleng XXII Deiotariana yn llwyr. Llwyddodd bar Kochba i sefydlu gwladwriaeth annibynnol a barhaodd am dair blynedd, gan ei rheoli dan y teitl "Nasi".

Cafodd y Rhufeiniaid gryn drafferth yn rhoi diwedd ar y gwrthryfel yna, ac yn y diwedd bu raid iddynt ddefnyddio deuddeg lleng. Ar ôl brwydro hir, gorfodwyd bar Kochba i encilio i gaer Betar. Llwyddodd y Rhufeiniaid i gipio'r gaer a lladdwyd bar Kochba a'i wŷr. Yn ôl Cassius Dio, lladdwyd 580,000 o Iddewon yn y gwrthryfel, a llosgwyd 50 o drefi caerog a 985 o bentrefi. Dinistriwyd Jerusalem, ac adeiladwyd dinas Rufeinig, Aelia Capitolina, yn ei lle. Bu'r gwrthryfel y gostus iawn i'r Rhufeiniaid hefyd.

Yn dilyn y gwrthryfel, creodd yr ymerawdwr Hadrian dalaith newydd, trwy uno Judaea, Galilea a Samaria i greu talaith Syria Palaestina.