Neidio i'r cynnwys

Eneida

Oddi ar Wicipedia
Eneida
Yr argraffiad cyntaf o Eneida, 1798
Enghraifft o:barddoniaeth naratif Edit this on Wikidata
AwdurIvan Kotliarevskyi Edit this on Wikidata
GwladWcráin Edit this on Wikidata
IaithWcreineg Edit this on Wikidata
Dyddiad cyhoeddi1798 Edit this on Wikidata
CymeriadauAeneas Edit this on Wikidata
Statws hawlfraintparth cyhoeddus, parth cyhoeddus Edit this on Wikidata
Dynodwyr
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Cerdd bwrlésg Wcreineg yw Eneida (Wcreineg: Енеїда, Wcraineg am "Aenëis"), a ysgrifennwyd gan Ivan Kotliarevsky ym 1798. Ystyrir y gerdd ffug-arwrol hon fel y gwaith llenyddol cyntaf i'w gyhoeddi'n gyfan gwbl yn yr iaith Wcreineg fodern. Er bod Wcreineg yn iaith bob dydd i filiynau o bobl Wcráin, roedd anogaeth swyddogol i beidio â'i defnyddio yn llenyddol yn yr ardal dan reolaeth Rwsia Ymerodrol.[1]

Parodi o Aenëis [[Fyrsil|] yw Eneida, lle trawsnewidiodd Kotliarevsky yr arwyr Troeaidd yn Gosaciaid Zaporizhzhia.[2] Mae beirniaid llenyddol yn credu i'r gredd gael ei hysgrifennu yng ngoleuni dinistr Zaporozhian Host drwy orchymyn Catherine Fawr. Ysgrifennwyd y gerdd yn ystod ffurfio rhamantiaeth a chenedlaetholdeb yn Ewrop. Bryd hynny, roedd gan rhan o elitiaid Wcrain hiraeth am wladwriaeth Gosacaidd, a ddiddymwyd gan Rwsia ym 1775–1786.

Cyhoeddwyd tair rhan gyntaf y gerdd yn 1798 yn St. Petersburg, heb yn wybod i'r awdur. Cyhoeddwyd yr Eneida cyflawn ar ôl marwolaeth Kotliarevsky yn 1842.

Mae'r gerdd ar restr 100 uchaf "O Skvoroda i'r cyfnod modern: 100 celf greadigol bwysicaf mewn Wcreineg".[3]

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ Бондарчук, П. М. (2008). "Котляревський Іван Петрович". Енциклопедія історії України: Т. 5: Кон-Кю (yn Wcreineg). K.: Наукова думка. t. 236. Cyrchwyd 24 Medi 2024.
  2. ↑ "Eneyida | work by Kotlyarevsky". Encyclopedia Britannica (yn Saesneg). Cyrchwyd 30 Mai 2020.
  3. ↑ "Від Сковороди до сьогодення: 100 знакових творів українською мовою". Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 Medi 2019. Cyrchwyd 17 Mawrth 2023.