Cof genetig (bioleg)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Mewn bioleg, mae cof yn bresennol mewn stâd system fiolegol yn dibynnu ar ei hanes ynghyd ag amylchiadau presennol. Os caiff y cof hwn ei gofnodi yn y deunydd genetig ac wedi'i etifeddu'n sefydlog drwy rannu cell (mitosis neu meiosis), mae'n gof genetig.

Cof somatig[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae cof somatig wedi'i gyfyngu i'r organeb ac ni chaiff ei drosglwyddo i genedlaethau dilynol. Fodd bynnag, mae'n bosibl y gall ei fecanwaith gynnwys cof genetig sy'n fitotig sefydlog. Mae'r term yn berthnasol i gof y celloedd, cof anifeiliaid, a chof planhigion, fel a ddisgrifir yn y paragraffau canlynol.

Cof cellog[golygu | golygu cod y dudalen]

Daw'r holl gelloedd mewn organebau amlgellog o sygot aml-botensial ac maent yn cynnwys yr un deunydd genetig (gyda rhai eithriadau). Fodd bynnag, maent yn gallu cofnodi hanes o'u datblygiad o fewn yr organeb sy'n arwain at eu gallu a chyfyngiadau cyfyngedig. Yn aml mae celloedd yn gallu mabwysiadu prosesau epigenetig sy'n effeithio ar ryngweithiadau DNA-protein i gofnodi'r cof cellog hwn ar ffurf newidiadau mitotig sefydlog yn y deunydd genetig, heb newid yn y dilyniant DNA ei hun. Fel arfer, caiff hyn ei gyflawni drwy newidiadau yn y strwythur cromatin.[1] Mae enghreifftiau'n cynnwys patrymau methylation o'r moleciwl DNA ei hun a phroteïnau sy'n rhan o becynnu DNA, megis histonau.[2][3]

References[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Hirose S (2007). "Crucial roles for chromatin dynamics in cellular memory". J. Biochem. 141 (5): 615–9. doi:10.1093/jb/mvm092. PMID 17416595.
  2. Bird A (2002). "DNA methylation patterns and epigenetic memory". Genes & Development 16 (1): 6–21. doi:10.1101/gad.947102. PMID 11782440.
  3. Turner BM (2002). "Cellular memory and the histone code". Cell 111 (3): 285–91. doi:10.1016/S0092-8674(02)01080-2. PMID 12419240.