Rhyfel Annibyniaeth America

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Chwyldro Americanaidd)
Jump to navigation Jump to search
Yr Americanwyr yn cymeryd yr Arglwydd Cornwallis a'i fyddin yn garcharorion yn Yorktown, 19 Hydref 1781. Llun o 1784.

Ymladdwyd Rhyfel Annibyniaeth America, a elwir hefyd y Chwyldro Americanaidd, rhwng byddin Prydain Fawr a'r 13 talaith yng Ngogledd America oedd wedi gwneud cynghrair a'i gilydd i hawlio annibyniaeth. Cafodd yr Americanwyr gymorth Ffrainc. Ymladdwyd y rhyfel rhwng 1775 a 1783, a'r canlyniad oedd creu gwladwriaeth annibynnol, Unol Daleithiau America.

Dechreuodd y rhyfel yn 1775, pan gymerodd y gwrthryfelwyr feddiant o lywodraeth pob un o'r tair talaith ar ddeg; digwyddiad pwysig oedd Brwydr Bunker Hill ym mis Mehefin, buddugoliaeth i'r byddin Prydeinig, ond gyda cholledion mawr. Yn 1776, cyhoeddasant y gwrthryfelwyr eu hannibyniaeth gyda Datganiad Annibyniaeth yr Unol Daleithiau. Yn 1777, llwyddodd y gwrthryfelwyr i gymeryd byddin Brydeinig yn garcharorion ym Mrwydr Saratoga, ac o ganlyniad, ymunodd Ffrainc a'r rhyfel at ochr y gwrthryfelwyr yn gynnar yn 1778.

Yn dilyn buddugoliaeth llynges Ffrainc dros lynges Prydain ym Mrwydr y Chesapeake, bu raid i fyddin Brydeinig arall ildio i'r gwrthryfelwyr yn Yorktown yn 1781. Diweddwyd y rhyfel gan Gytundeb Paris yn 1783, gyda'r llywodraeth Brydeinig yn derbyn annibyniaeth yr Unol Daleithiau. Daeth George Washington, oedd wedi bod yn un o brif gadfridogion y gwrthryfelwyr yn ystod y rhyfel, yn Arlywydd cyntaf y wlad.

Comin Wikimedia
Mae gan Gomin Wikimedia
gyfryngau sy'n berthnasol i:
Baner Unol Daleithiau AmericaEicon awrwydr   Eginyn erthygl sydd uchod am hanes yr Unol Daleithiau. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.