Cardbord

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Sgrapiau Cardbord
Trawstoriad cardbord un haen
Blwch cardbord caled

Mae cardbord[1] neu hefyd yn gyffredin cardfwrdd neu carbord yn ddeunydd sy'n arbennig o drwchus a thrwm o bapur sydd weithiau'n cynnwys un haen graidd rhychiog a dwy daflen fflat ochrol.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Cardyn post o 1908
Posteri a hysbysfyrddau o ffaith wyddonol
Clawr caled llyfr
Cerdyn tyllog, storfa digidol cynnar
Pecyn sigaret o gardyn caled neu flwch papurbord
Blwch crychog i storio archifau
Tiwb ffeibr mewn rôl papur tŷ bach
Papurbord mewn pôs jigsô

Mae tarddiad cardbord yn dyddio'n ôl i Tsieina yn y 15g, ac yn 1817 yn Lloegr y gwerthwyd y blychau cardbord masnachol cyntaf. Ceir cyfeiriad i'r term "cardbaord" pan soniodd Anne Brontë amdano yn ei nofel, The Tenant of Wildfell Hall a gyhoeddwyd yn 1848.[2] Defnyddiodd y brodyr Kellogg gartonau cardboard i ddal eu grawnfwyd ŷd, ac yn ddiweddarach, pan ddechreuon nhw ei farchnata i'r cyhoedd, lapiwyd bag wedi'i selio â gwres o bapur cwyr o amgylch y tu allan i'r blwch a'i argraffu gydag enw ei frand. Roedd y datblygiad hwn yn nodi tarddiad y blwch grawnfwyd, er bod y bag wedi'i selio yn blastig yn y cyfnod modern ac yn cael ei gadw y tu mewn i'r blwch.

Nodweddion technegol[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r ffin rhwng papur a chardbord wedi'i gosod yn gonfensiynol ar 224g/m² gyda thrwch o 175µm o leiaf; nodir priodweddau mecanyddol ac optegol y carton gan safon ISO 5651: 1989.

Yn gyffredinol, mae amrywiaeth o wahanol fathau ar gael yn fasnachol, sy'n cael eu hisrannu yn ôl eu mathau o ffibr. Er mwyn eu gwahaniaethu'n well, mae allwedd gyffredinol wedi'i diffinio, sy'n cynnwys nodweddion triniaeth arwyneb, mewnbwn sylweddau a rhif cod. Gallai enghreifftiau o enwau cartonau fod yn: GN1, GD, UN4.

Triniaeth y Wyneb[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn y wyneb mae triniaeth un yn gwahaniaethu rhwng:

  • Cast (math arbennig o pigmentiad)
  • G pigmentog
  • U heb ei orchuddio

Cofnod o frethyn[golygu | golygu cod y dudalen]

Gellir rhannu'r mewnbwn sylweddau yn bum math gwahanol:

  • Z ffibrau ffres wedi'u cannu'n gemegol
  • N ffibrau crai heb eu cannu'n gemegol
  • C mwydion pren
  • T mwydion wedi'u hailgylchu gyda'r wyneb tu chwith gwyn, melyn neu frown
  • D mwydion wedi'u hailgylchu gyda cefnlun llwyd

Ceir gwahanol safonnau a disgrifiadau o'r gwahanol fathau o gardbord yn ôl trwch, siap, maint, gwydnwch a chroen.[3]

Math o flychau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Cardbord fflat neu gardbord??
  • Cardbord tonnau syml, sy'n cynnwys dwy ddalen allanol a thaflen rhychiog fewnol
  • Cardbord tonnau dwblw, sy'n cynnwys tair dalen, y mae dau ohonynt yn allanol ac un yn ganolog ac rhyngddynt ddwy daflen neu ddwy yn fyrddau cyfrannau.

Math o Gardyn[golygu | golygu cod y dudalen]

Papur ar gyfer taflenni fflat allanol[golygu | golygu cod y dudalen]

Gall taflenni allanol gynnwys gwahanol fathau o bapur:

  • Kraftliner (symbol K)
  • Liner (symbol L)
  • Prawf ('Test'; symbol T)
  • Swêd ('suede'; symbol C)

Papur rhychiog ar gyfer taflen fewnol[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Lled-gemeg ('semi-chemistry'; symbol S)
  • Canolig (symbol M)
  • Rhychwaith ('fluting'; symbol F)

Math o don[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Ton uchel (symbol A)
  • Ton ganol (symbol C)
  • Ton isel (symbol B)
  • Microdon (symbol E)

Mynegeion ymwrthedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Caiff y gwrthiant ei werthuso drwy raddfa o 1 i 5, a dylid nodi nifer o werthoedd gan fod haenau o'r carton (ar gyfer carton ton syml yw 2 ddalen ac 1 rhychiog yna 3).

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]