Cacen pen-blwydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Delwedd:Italy - birthday cake with candles 5.jpg, Happy 60th Birthday Krzyś chocolate cake 01.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolmeal Edit this on Wikidata
Mathtorte Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

Cacen sy'n cael ei bwyta fel rhan o ddathliad pen-blwydd yw cacen pen-blwydd (hefyd teisen pen-blwydd). Mae'n arferiad sy'n bodoli mewn nifer o draddodiadau o amgylch y byd. Mae amrywiadau ar y gacen pen-blwydd nodweddiadol yn cynnwys teisennau cwpan pen-blwydd, cacennau pop, crwst a thartenni. Er nad oes safon gyffredinol o ran blas, mae cacennau pen-blwydd yn aml â blas fanila, siocled, neu fefus. Maent hefyd yn cael eu pobi mewn amrywiaeth o siapiau a'u haddurno mewn un neu nifer o liwiau gydag eisin neu ffondant.

Mae cacennau wedi bod yn rhan o ddathliadau pen-blwydd gwledydd Gorllewin Ewrop ers canol y 19g.[1] Fodd bynnag, mae'n bosib bod y cysylltiad rhwng cacennau a dathliadau pen-blwydd yn dyddio'n ôl i oes y Rhufeiniaid.

Yn niwylliant Rhufain hynafol, roedd 'cacennau' yn cael eu gweini o bryd i'w gilydd ar benblwyddi arbennig ac mewn priodasau. Roedd y rhain yn gylchoedd gwastad wedi'u gwneud o flawd a chnau, wedi'u lefeinio â burum, a'u melysu â mêl.

Yn y 15g, dechreuodd poptai yn yr Almaen farchnata cacennau un haen ar gyfer penblwyddi cwsmeriaid yn hytrach na marchnata cacennau ar gyfer priodasau yn unig, ac felly ganwyd y gacen ben-blwydd fodern.

Yn ystod yr 17g, cymerodd y gacen pen-blwydd ei ffurf gyfoes. Roedd gan y teisennau cywrain hyn o'r 17g nifer o nodweddion y gacen pen-blwydd cyfoes, fel haenau lluosog, eisin ac addurniadau. Fodd bynnag, dim ond i'r cyfoethog iawn yr oedd y cacennau hyn ar gael. Daeth cacennau pen-blwydd yn hygyrch i'r dosbarth gweithiol o ganlyniad i'r chwyldro diwydiannol a lledaeniad mwy o ddeunyddiau a nwyddau.

Mae'r gacen pen-blwydd yn aml yn cael ei haddurno â chanhwyllau bach sydd naill ai wedi'u gwasgu i mewn i'r gacen neu wedi'u gosod yn eu lle gan ddalwyr pwrpasol. Yng Nghymru a gwledydd eraill ynysoedd Prydain, Gogledd America ac Awstralia, mae nifer y canhwyllau yn aml yn hafal i oedran yr unigolyn sy'n cael eu pen-blwydd, weithiau gydag un yn ychwanegol am lwc. Mewn rhai gwledydd, mae'n arferiad i westeion ganu'r gân Pen-blwydd Hapus i Ti [2] unwaith y bydd y canhwyllau wedi'u cynnau, ac weithiau bydd y gacen yn cael ei chario i mewn i'r ystafell i gyfeiliant y gân.

Yn draddodiadol, bydd y person yn gwneud dymuniad, a credir ei fod yn dod yn wir os caiff yr holl ganhwyllau eu diffodd mewn un anadl.

Mae'r gacen yna'n cael ei thorri a darnau'n cael eu rhoi i'r holl westeion sy'n mynychu'r parti.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Birthday Cakes: History & Recipes - Online article with an extensive bibliography".
  2. https://www.youtube.com/watch?v=JjPN47weoks