Brwydr Pont Stirling

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Pont bresennol Stirling.

Ymladdwyd Brwydr Pont Stirling Bridge ar 11 Medi, 1297, rhwng byddin Albanaidd dan William Wallace ac Andrew de Moray a byddin Seisnig dan John de Warenne, 7fed Iarll Surrey a Hugh de Cressingham. Ymladdwyd y frwydr ger y bont sy'n croesi Afon Forth ger Stirling.

Roedd Surrey wedi ennill brwydr yn erbyn uchelwyr yr Alban ym Mrwydr Dunbar, ac efallai'n or-hyderus. Dechreuodd y fyddin Seisnig, oedd yn cynnwys llawer o Gymry, groesi'r bont gul; dim ond day farchog allai groesi ar y tro. Disgwyliai'r fyddin Albanaidd ar dir uwch, a phan oedd ychydig dros 5,000 o'r fyddin Seisnig wedi croesi, ymosodasant. Llwyddodd rhai o'r gwŷr traed i nofio ar draws yr afon i ddiogelwch, ond nid oedd fawr o obaith i'r marchogion. Lladdwyd dros gant ohonynt, yn cynnwys Hugh de Cressingham. Blingwyd corff Cressingham a gyrrwyd rhannau o'i groen yma ac acw fel prawf o'r fuddugoliaeth.

Ni allai Surrey a'r gweddill o'r fyddin gynorthwyo, ac enciliodd i gyfeiriad Berwick, gan adael Iseldiroedd yr Alban yn nwylo Wallace. Clwyfwyd Andrew de Moray, a bu farw o'i glwyfau yn ddiweddarch.