Asid tartarig
Gwedd
| Enghraifft o: | par o enantiomerau |
|---|---|
| Math | aldaric acid, asid brasterog |
| Màs | 150.016438 uned Dalton |
| Fformiwla gemegol | C₄h₆o₆ |
| Dynodwyr | |
| SMILES | C(c(c(=o)o)o)(c(=o)o)o |
| Freebase | /M/0k6r1 |
| Thesawrws y BNCF | 32781 |
| CAS | 526-83-0 |
| PubChem CID | 875, 21583978 |
| ChEBI | 15674 |
| InChI | Inchi=1s/c4h6o6/c5-1(3(7)8)2(6)4(9)10/h1-2,5-6h,(h,7,8)(h,9,10) |
| ChEMBL | Chembl333714 |
| ChemSpider | 852 |
| Rhif EC | 610-885-0 |
| ECHA | 100.121.903 |
| HMDB | Hmdb0062642 |


Asid organig, crisialaidd-gwyn ydy asid tartarig. Fe'i ceir yn hollol naturiol mewn planhigion yn enwedig grawnwin, banana a tamarind; dyma un o'r prif asidau a ganfyddir mewn gwinoedd. Fe'i hychwanegir i fwydydd eraill er mwyn rhoi blas sur, fel ocsidant. Enw arall ar halenau asid tartarig ydy 'tartradau' ('tartrates' yn saesneg).
Daeth yr asid hwn i amlygrwydd yn gyntaf ym Mhersia yn 800 O.C. Jabir ibn Hayyan, mae'n debyg. Mae'r dull modern o gynhyrchu'r asid hwn yn mynd yn ôl i 1769 gan Carl Wilhelm Scheele o Sweden. Yn 1832 arbrofodd Louis Pasteur gyda'r asid hwn, yn enwedig siâp y crisialau mae'n ei ffurfio.