Asid tartarig

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Tartaric acid.svg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolfamily of isomeric compounds Edit this on Wikidata
MathCyfansoddyn cemegol, aldaric acid, Acidity regulator Edit this on Wikidata
Màs150.016438 Uned dalton edit this on wikidata
Fformiwla gemegolC₄h₆o₆ edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
dde
Ceir asid tartarig mewn gwin

Asid organig, crisialaidd-gwyn ydy asid tartarig. Fe'i ceir yn hollol naturiol mewn planhigion yn enwedig grawnwin, banana a tamarind; dyma un o'r prif asidau a ganfyddir mewn gwinoedd. Fe'i hychwanegir i fwydydd eraill er mwyn rhoi blas sur, fel ocsidant. Enw arall ar halenau asid tartarig ydy 'tartradau' ('tartrates' yn saesneg).

Daeth yr asid hwn i amlygrwydd yn gyntaf ym Mhersia yn 800 O.C. Jabir ibn Hayyan, mae'n debyg. Mae'r dull modern o gynhyrchu'r asid hwn yn mynd yn ôl i 1769 gan Carl Wilhelm Scheele o Sweden. Yn 1832 arbrofodd Louis Pasteur gyda'r asid hwn, yn enwedig siap y crisialau mae'n ei ffurfio.