Neidio i'r cynnwys

Asid tartarig

Oddi ar Wicipedia
Asid tartarig
Enghraifft o:par o enantiomerau Edit this on Wikidata
Mathaldaric acid, asid brasterog Edit this on Wikidata
Màs150.016438 uned Dalton Edit this on Wikidata
Fformiwla gemegolC₄h₆o₆ edit this on wikidata
Dynodwyr
SMILESC(c(c(=o)o)o)(c(=o)o)o edit this on wikidata
Freebase/M/0k6r1 edit this on wikidata
Thesawrws y BNCF32781 edit this on wikidata
CAS526-83-0 edit this on wikidata
PubChem CID875, 21583978 edit this on wikidata
ChEBI15674 edit this on wikidata
InChIInchi=1s/c4h6o6/c5-1(3(7)8)2(6)4(9)10/h1-2,5-6h,(h,7,8)(h,9,10) edit this on wikidata
ChEMBLChembl333714 edit this on wikidata
ChemSpider852 edit this on wikidata
Rhif EC610-885-0 edit this on wikidata
ECHA100.121.903 edit this on wikidata
HMDBHmdb0062642 edit this on wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
dde
Ceir asid tartarig mewn gwin

Asid organig, crisialaidd-gwyn ydy asid tartarig. Fe'i ceir yn hollol naturiol mewn planhigion yn enwedig grawnwin, banana a tamarind; dyma un o'r prif asidau a ganfyddir mewn gwinoedd. Fe'i hychwanegir i fwydydd eraill er mwyn rhoi blas sur, fel ocsidant. Enw arall ar halenau asid tartarig ydy 'tartradau' ('tartrates' yn saesneg).

Daeth yr asid hwn i amlygrwydd yn gyntaf ym Mhersia yn 800 O.C. Jabir ibn Hayyan, mae'n debyg. Mae'r dull modern o gynhyrchu'r asid hwn yn mynd yn ôl i 1769 gan Carl Wilhelm Scheele o Sweden. Yn 1832 arbrofodd Louis Pasteur gyda'r asid hwn, yn enwedig siâp y crisialau mae'n ei ffurfio.