Anweledigrwydd

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Anweledigrwydd yw cyflwr gwrthrych na ellir ei weld. Dywedir bod gwrthrych yn y cyflwr hwn yn anweledig (yn llythrennol, "ddim yn weladwy").

Defnyddir y term yn aml mewn ffantasi / ffuglen wyddonol, lle na ellir gweld gwrthrychau trwy ddulliau hudol neu dechnolegol; fodd bynnag, gellir dangos ei effeithiau hefyd yn y byd go iawn, yn enwedig mewn dosbarthiadau ffiseg a seicoleg ganfyddiadol .

Gan fod gwrthrychau yn gallu cael eu gweld gan olau yn y sbectrwm gweladwy o ffynhonnell sy'n adlewyrchu oddi ar eu harwynebau ac yn taro llygad y gwyliwr, mae'r ffurf fwyaf naturiol o anweledigrwydd (p'un a yw'n real neu'n ffuglennol) yn wrthrych nad yw'n adlewyrchu nac yn amsugno golau (hynny yw, mae'n caniatáu i olau basio trwyddo). Gelwir hyn yn dryloywder, ac fe'i gwelir mewn llawer o ddeunyddiau naturiol (er nad oes unrhyw ddeunydd naturiol sy'n 100% dryloyw).

Mae canfyddiad anweledigrwydd yn dibynnu ar sawl ffactor optegol a gweledol.[1] Er enghraifft, mae anweledigrwydd yn dibynnu ar lygaid yr arsylwr a/neu'r offer a ddefnyddir. Felly gellir dosbarthu gwrthrych fel "anweledig i" berson, anifail, offeryn, ac ati. Mewn ymchwil ar ganfyddiad synhwyraidd dangoswyd bod anweledigrwydd yn cael ei ganfod mewn cylchoedd.[2]

Yn aml, ystyrir anweledigrwydd fel y ffurf oruchaf ar guddliw, gan nad yw'n datgelu i'r gwyliwr unrhyw fath o arwyddion hanfodol, effeithiau gweledol, nac unrhyw amleddau o'r sbectrwm electromagnetig y gellir eu gweld gyda llygad dynol, gan ddefnyddio donfeddi radio, is-goch neu uwchfioled yn lle hynny.

Mewn opteg rhith, mae anweledigrwydd yn achos arbennig o effeithiau rhith: y rhith o ofod rhydd.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Moreno, Ivan; Jauregui-Sánchez, Y.; Avendaño-Alejo, Maximino (2014). "Invisibility assessment: a visual perception approach". Journal of the Optical Society of America A 31 (10): 2244–2248. Bibcode 2014JOSAA..31.2244M. doi:10.1364/josaa.31.002244. PMID 25401251. http://fisica.uaz.edu.mx/~imoreno/Publicaciones/JOSA2014.pdf. Adalwyd 2016-01-24.
  2. Craig, Eugene A.; Lichtenstein, M. (1953). "Visibility-Invisibility Cycles as a Function of Stimulus-Orientation". The American Journal of Psychology 66 (4): 554–563. doi:10.2307/1418951. JSTOR 1418951. PMID 13124563.

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]