Richard Jones (pregethwr)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Richard Jones
Portrait of Richard Jones, Llwyngwril (4673766) (cropped).jpg
Ganwyd 1780 Edit this on Wikidata
Llwyngwril Edit this on Wikidata
Bu farw 18 Chwefror 1853 Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Galwedigaeth pregethwr Edit this on Wikidata

Pregethwr o Lwyngwril oedd Richard Jones (178018 Chwefror 1853).

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Fe'i magwyd fel Methodistiaid Calfinaidd ond roedd y teulu wedi cwympo o'r cysylltiad hwnnw, yn anghymeradwyo disgyblaeth eglwysig a osodwyd ar un o'r meibion. Yna gwahodd Richard Jones y Parch Hugh Pugh o Brithdir i ddod i Llwyngwril i bregethu, a dyma ddechrau'r eglwys Annibynnol yn y pentref hwnnw. Roedd Richard Jones wedi ei ysgogi'n llwyr, ond llwyddodd i ddysgu darllen Cymraeg.

Roedd mor ddiffygiol o ran gallu, ni wnaeth ei rieni cael cyflogaeth addas iddo; ymgaisodd ei frawd i ddysgu iddo fod yn garcharor, ond gorfennodd hynny mewn trychineb. Ymunodd ef mewn cwestiynau ysgrythurol ac athrawiaethol, ac yn ei ffordd ei hun daeth yn gyfarwydd ag awduron blaenllaw'r dydd. Tua 1817 dechreuodd bregethu, ac ymroddodd yn gyfan gwbl i bregethu am weddill ei fywyd. Nid oedd erioed wedi codi tâl am eglwys, oherwydd nad oedd ganddo gysylltiadau teuluol, roedd yn gallu mynd ar draws Cymru gyfan. Roedd ganddo rwystr yn ei araith, ac fe wnaeth ei gynhwysedd yn gymeriad adnabyddus trwy ledled y wlad. Roedd yn bregethwr difyr gyda ffordd wreiddiol o ymgyfarwyddo'r Ysgrythurau, ond yn anad dim, roedd yn hollol rhydd o ddall ac fe allai gyfrif ar groeso mawr lle bynnag y aeth. Bu farw 18 Chwefror 1853 yn Llwyngwril, ac yno y claddwyd ef. [1]

Ffynonellau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru, ii, 51-5;
  • Hanes Eglwysi Annibynnol Cymru, i, 496-8;
  • Yr Hen Bererinion sef, Hanes bywyd Richard Jones, Lwyngwril (gyda darlun), Rhys Dafis (y Glun Bren), ac Edmwnd Jones, o Bontypool (Liverpool, 1880), i, 56.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]