Ffrynt Cenedlaethol Prydain

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth National Front)
Jump to navigation Jump to search
Mae 'National Front' yn cael ei ailgyfeirio i'r dudalen hon. Am fudiadau eraill o'r enw 'Ffrynt Cenedlaethol' gweler y dudalen gwahaniaethu Ffrynt Cenedlaethol.
Ffrynt Cenedlaethol
Arweinydd Ian Edward
Sefydlwyd 1967
Pencadlys Solihull, Gorllewin Canolbarth Lloegr
Ideoleg Wleidyddol Cenedlaetholdeb Gwyn
Cenedlaetholdeb Prydeinig
Poblyddiaeth y dde
Ewrosgeptigaeth
Trydydd Safle
Safbwynt Gwleidyddol De eithafol
Tadogaeth Ryngwladol Dim
Tadogaeth Ewropeaidd Dim
Grŵp Senedd Ewrop Dim
Lliwiau Coch, Gwyn a Glas
Gwefan www.national-front.org.uk
Gwelwch hefyd Gwleidyddiaeth y DU

Plaid wleidyddol Brydeinig, adain dde eithafol yw Ffrynt Cenedlaethol Prydain (Saesneg: British National Front neu'r National Front) sy'n arddel cenedlaetholdeb Prydeinig ac sydd â'i gwreiddiau gwleidyddiol yn yr 1970au a'r 1980au[1]. Yn gyffredinol, fe'i hystyrir yn grŵp hiliol, ac mae gwasanaeth carchar Prydain a gwasanaethau'r heddlu yn gwahardd eu gweithwyr rhag bod yn aelod o'r Ffrynt Cenedlaethol (yn ogystal â'r PGP a Combat 18).[2] Dywed y Ffrynt Cenedlaethol nad plaid Natsïaidd ydyw, fel yr ystyria rhai pobl ac mai mudiad democratiaidd wleidyddiol ydyw. Dywedant eu bod yn credu mewn cyfiawnder cymdeithasol, rhyddfrydiaeth cenedlaethol a galwant am Fesur Seneddol o iawnderau i bawb[3] Dywedant fod y FfC yn gwrthwynebu imperialaeth economaidd a diwylliannol ac y dylai cenhedloedd fod yn rhydd i benderfynu eu cyfundrefnau gwleidyddiol, economaidd a diwylliannol eu hun.'[4] Serch hynny, maent yn parhau i gael eu hystyried fel plaid eithafol ac yn aml gwelir gwrthwynebiad pan sefydlir cangen o'r Ffrynt Cenedlaethol mewn ardal benodol.[5] Gwelir gwrthwynebiad hefyd i orymdeithiau'r Ffrynt Cenedlaethol.[6]

1960au hwyr: trefniant[golygu | golygu cod y dudalen]

Roedd mudiad undod y dde eithafol wedi tyfu yn ystod yr 1960au fel roedd grwpiau yn gweithio'n fwy agos at ei gilydd. Darparwyd ysgogiad gan etholiad cyffredinol 1966 pan orchfygwyd y Blaid Geidwadol a dadleuodd A. K. Chesterton, cefnder y nofelydd G. K. Chesterton a rheolwr o Gynghrair y Teyrngarwyr Imperialaidd, y byddai plaid wladgarol a hiliol wedi ennill yr etholiad.[7] Yn ddiweddarach, siaradodd Chesterton â Phlaid Genedlaethol Prydain yn y 1960au - a oedd wedi trafod ffordd posibl â'r Blaid Ddemocratiaethol Genedlaethol newydd. Cytunodd rhan o Gymdeithas y Gadwedigaeth Hiliol, a reolwyd gan Robin Beauclair, hefyd i gymryd rhan ac felly dechreuodd y FfC ar y 7fed o fis Chwefror, 1967.[8]

Ei bwrpas oedd gwrthwynebu mewnfudiaeth a pholisïau amlddiwyllant Prydain, a chytundebau rhyngwladol fel y Cenhedloedd Unedig neu Sefydliad Cytundeb Gogledd yr Iwerydd fel newidiadau am gytundebau dwyochrog negodedig rhwng cenhedloedd. Gwaharddodd y grŵp newydd Natsiaid-newydd rhag ymuno â'r blaid, ond ymunodd aeoladau o Fudiad Natsiaid-newydd Prydain Fawr megis John Tyndall fel aelodau unigol.[9] Achosodd hyn i amryw aelodau ymddiswyddo mewn protest, Rodney Legg yn arbennig.

1970au gynnar: twf[golygu | golygu cod y dudalen]

Tyfodd y Ffrynt Cenedlaethol yn ystod y 1970au ac yr oedd cymaint â 20,000 o aelodau ganddynt yn 1974. Gwnaeth e'n neilltuol iawn yn yr etholiadau lleol gan dderbyn 44% o'r bleidlais yn Deptford, Llundain (â grŵp sgyren), gan bron â churo ymgeisydd Llafur, a enillodd yn unig oherwydd plaidlais yr ysgyren. Daeth yn drydydd mewn tair is-etholiadau seneddol. Mewn un o'r enhreifftiau hwn yn unig- is-etholiad De Newham, 1974 (lle aelod blaenorol o Gynghrair Gomiwynydd Ifainc oedd yr ymgeisydd, Mike Lobb[10])- curodd y FFC y Ceidwadwyr.

Roedd ei sylfaen etholiadol yn cynnwys llawer o weithwyr a phobl hunangyflogedig a oedd yn erbyn gystadleuaeth mewnfudiaeth yn y farchnad neu olwg y mewnfudwyr. Hefyd tynnodd y blaid ychydig o Geidwadwyr dadrithiedig a roddodd llawer o arbenigaeth a pharchedigaeth angenrheidiol. Daeth y Ceidwadwyr yn arbennig o grŵp Clwb Dydd Llun Ceidwadol yn y Blaid Geidwadol a oedd ar sail adwaith gelyniaethus i araith "Wind of Change" ("Gwynt o Newid") Harold Macmillan.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "1975: Ffrynt Cenedlaethol yn atgynllunio yn erbyn Ewrop", BBC, Accessed 1 March 2007
  2. Aelodaeth Staff o grwpiau a threfnau hiliol, HM Prison Service, 28-08-2001. Adalwyd 19-01-2009
  3. National Front - 100 questions and answers - The Faqs
  4. National Front - Statement of Policy
  5. Teen plans anti-National Front march Gazette and Herald. Adalwyd 19-03-2009
  6. Pressure to ban National Front march Newyddion y BBC. Adalwyd 19-03-2009
  7. M. Walker, The National Front, Glasgow: Fontana Collins, 1977, p. 58
  8. S. Taylor, The National Front in English Politics, London: Macmillan, 1982, pp. 18-19
  9. Taylor, The National Front in English Politics, London: Macmillan, 1982, p. 19
  10. Election address, February 1974

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Dolenni allanol[golygu | golygu cod y dudalen]