Lleuad orwych
 | |
| Math | lleuad lawn  |
|---|---|
| Y gwrthwyneb | micromoon |
| Dynodwyr | |
| Freebase | /M/0gh7ht6 |
 Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia | |
Lleuad lawn neu leuad newydd sy'n cyd-ddigwydd â pherigê yw lleuad orwych. Dyma'r agosaf y daw y Lleuad i'r Ddaear yn ystod ei gylchdro, gan achosi i ddisg y lleuad ymddangos ychydig yn fwy nag arfer wrth edrych arno o'r Ddaear.[1] Sysygy perigê yw'r enw technegol a roir arno, neu leuad lawn (neu newydd) o amgylch perigê. Term astolegol ei darddiad yw lleuad orwych ac nid oes union ddiffiniad seryddol ar ei gyfer.[2]
O'r 12 neu 13 lleuad lawn (neu newydd) a geir mewn blwyddyn, mae tri neu bedwar fel arfer yn lleuadau gorwych.
Mae'r cysylltiad rhwng y Lleuad a'r llanw wedi arwain rhai i dybio bod lleuad orwych yn gysylltiedig â risg uwch o ddaeargrynfeydd neu ffrwydriadau llosgfynyddol, ond nid oes sail wyddonol i hyn.[3]
Mae'r gwrthwyneb i'r ffenomen hon, sef apoge sysygy neu leuad llawn o amgylch apoge. wedi ei alw'n leuad feicro..[4]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Staff (7 Medi 2014). "Revisiting the Moon". New York Times. Cyrchwyd 8 Medi 2014.
- ↑ Plait, Phil. "Kryptonite for the supermoon". Bad Astronomy. Discover. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 22 Hydref 2019. Cyrchwyd 29 Awst 2015.
- ↑ Rice, Rachel. "No Link Between 'Super Moon' and Earthquakes". Discovery News. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 2011-06-13. Cyrchwyd 20 Mawrth 2015.
- ↑ "What Is a Micromoon?". timeanddate.com. Stavanger, Norwy: Time and Date AS. Cyrchwyd 6 Awst 2018.