Defnyddiwr:AlwynapHuw/Pwll Tywod

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Cynnwys

1813[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1813 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Catalogue of Welsh Books, Books on Wales, and Books by Welshmen, A.D. 1800-1862, at Glan Aber, Chester. 1870. p. 44.
  2. A History of Early Nineteenth Century Drama 1800-1850. CUP Archive. pp. 289–. GGKEY:02TQBKU1SAT.

1814[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1814 i Gymru a'i phobl

Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • 29 Ionawr - Edward William Thomas cerddor (bu farw 1892)
  • 5 Mawrth - Joseph Edwards cerflunydd (bu farw 1882)
  • 18 Mawrth - Syr George Elliot, Barwnig 1af Barwnig, perchennog a datblygydd glofeydd, gwleidydd (bu farw 1893)
  • 27 Mawrth - John Williams, cerddor (bu farw 1878)
  • 28 Mawrth - Jonathan Owain Reynolds awdur ac eisteddfodwr (bu farw 1891)
  • 2 Mehefin - David Evans gweinidog Wesleaidd (bu farw 1847)
  • 14 Mehefin - George Robert Wythen Baxter awdur (bu farw 1854)
  • 13 Gorffennaf - William Davies, palaeontolegwr (bu farw 1891)
  • 23 Gorffennaf - John Evans (I. D. Ffraid), llenor (bu farw 1875)
  • 20 Awst - William Williams (Creuddynfab), llenor a bardd (bu farw 1869)
  • 24 Awst - David Davies, pregethwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1891)
  • 8 Medi - John Pughe, ffisegwr a llawfeddyg (bu farw 1874)
  • 16 Medi - David Evans, teiliwr, tafarnwr, bardd, etc. (bu farw 1891)
  • 17 Medi - Joseph Thomas, gweinidog gyda'r Methodistiaid Calfinaidd (bu farw 1889)
  • 11 Hydref - John Henry Hughes gweinidog a bardd (bu farw 1893)
  • dyddiad anhysbys
    • David Morgan, diwygiwr crefyddol (bu farw 1883)
    • George Grant Francis, dyn busnes a hynafiaethydd (bu farw 1882)
    • James Evan, pregethwr cynorthwyol gyda'r Annibynwyr, ac awdur (bu farw 1842)
    • Benjamin Davies, Hebreydd (bu farw 1875)
    • Richard Davies ysgrifennydd Cymdeithas Genhadol yr Eglwys (bu farw 1854)
    • Robert Davies (Cyndeyrn), cerddor (bu farw 1867)
    • Thomas Hughes, gweinidog Wesleaidd (bu farw 1884)
    • William Jones, gweinidog gyda'r mudiadau "diwygiadol" ymhlith y Wesleaid, ac wedyn gyda'r Annibynwyr (bu farw 1895)
    • William Lewis cenhadwr gyda'r Methodistiaid Calfinaidd ac ieithydd

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1815[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1815 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1816[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1816 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1817[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1817 i Gymru a'i phobl

Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1818[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1818 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1819[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1819 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1820[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1820 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

1821[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r erthygl hon yn ymwneud ag arwyddocâd penodol y flwyddyn 1821 i Gymru a'i phobl


Deiliaid[golygu | golygu cod y dudalen]

Digwyddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau a llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Llyfrau newydd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cerddoriaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Celfyddydau gweledol[golygu | golygu cod y dudalen]

Genedigaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Marwolaethau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Dechrau Iago Emlyn (angen Darfod)[golygu | golygu cod y dudalen]


AlwynapHuw/Pwll Tywod
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru


Roedd James James (Iago Emlyn) (18005 Ionawr, 1879) yn gweinidog gyda'r Annibynwyr ac yn fardd.

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Iago Emlyn ym Metws Ifan, pentref bychan yng Ngheredigion, yn blentyn i David a Mary James. Bu farw ei rieni pan oedd yn ifanc a chafodd ei fagu gan ei fam gu yng Nghastell Newydd Emlyn.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu Iago Emlyn yn gweithio fel masnachwr am nifer o flynyddoedd cyn penderfynu mynd yn efrydydd i Goleg Diwinyddol Caerfyrddin ym 1840. Wedi ddwy flynedd o astudio cafodd ei ordeinio'n weinidog gan yr Annibynwyr. Gwasanaethodd fel gweinidog mewn capeli yn Llanelli, Caerdydd, Casnewydd, a Portishead, Gwlad yr Haf. Ymneilltuodd o'r weinidogaeth tua 1844, ar adeg ei briodas a Maria Mince o Clifton, Bryste, oherwydd problemau iechyd. Bu'n fyw ym Mryste am weddill ei oes

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Priododd (enw cymar) cawsant (nifer) o blant.

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn (lle) yn (rhif) mlwydd oed a chladdwyd ei gweddillion yn (mynwent).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]



Gwella John Phillips[golygu | golygu cod y dudalen]

John Phillips (addysgwr)


Y flwyddyn honno, ar awgrymiad Syr Hugh Owen (1804 - 1881), penodwyd ef yn oruchwyliwr tros Ogledd Cymru i'r Gymdeithas Ysgolion Brutanaidd a Thramor. Yn 1847 symudodd i Fangor i fod yn fugail ar eglwys y Tabernacl, ond rhoddodd ofal yr eglwys hon i fyny'n wirfoddol oherwydd ei orchwylion fel arolygydd Cymdeithas yr Ysgolion Brutanaidd a Thramor. Llafuriodd yn galed i geisio deffro'r wlad i sylweddoli'r angen am adeiladu ysgolion ac i hyfforddi athrawon cymwys i ofalu amdanynt. Trwyddo ef yn bennaf y sefydlwyd y Coleg Normal ym Mangor. Costiodd yr adeilad oddeutu £13,000; ni chafwyd ond £2,000 gan y Llywodraeth, a bu Phillips yn gyfrwng i gasglu y swm o £11,000 i gyfarfod â'r cyfanswm. Pan agorwyd y coleg yn Awst 1863, penodwyd ef yn brifathro arno. Yr oedd Phillips yn bregethwr a darlithydd llwyddiannus dros ben. Traddododd dair darlith bwysig rhwng 1850 a 1852, a chyhoeddwyd hwynt o dan y teitlau canlynol: (1) Dadl Bangor … ar Anghydffur fiaeth neu Eglwys Loegr ac Ymneulltuaeth (Caernarfon, James Rees, 1852); (2) Y Ddarlith ar Babyddiaeth, Eglwys Loegr, ac Ymneulltuaeth (Liverpool, J. Lloyd, 1850); (3) Popery Better than Dissent! What!!! And who says it!!! (Carnarvon, James Rees, 1850). Bu farw 9 Hydref 1867, yn Brynteg, sir Fôn, a'i gladdu yn Llaneugrad. Gadawodd wraig a phump o blant.

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd Phillips ym Mhontrhydfendigaid yn blentyn i David a Mary (née) Phillips, Tymawr. Oherwydd tlodi ei rieni cafodd ei fagu yn ei flynyddoedd cynnar gan ei fam-gu ar och ei fam, Jane Jones. Roedd Jane Jones yn gyfnither i'r Parchedig. John Williams, Lledrod (1747 - 1831), un o'r offeiriaid Eglwys Loegr a drodd at achos y Methodistiaid Calfinaidd.

Yr Ysgol Sul bu prif sefydliad ei addysg hyd ei fod yn 14 mlwydd oed. Wedi dod o dan ddylanwad ysbrydol diwygiad crefyddol yn ardal Tregaron ym 1824 – 1825 gwelwyd Philips fel "un a photensial" a chafodd ei noddi i fynd yn ddisgybl i Ysgol Ramadeg Ystradmeurig. O Ystrad Meurig aeth i ysgol yn Llangeitho oedd yn cael ei gadw gan Lewis Edwards. Wedi ymadael a Llangeitho fe'i benodwyd yn genhadwr i Raeadr Gwy, Sir Faesyfed lle fu'n cadw ysgol ac yn pregethu. Y flwyddyn ganlynol (1832) aeth ar daith bregethu llwyddiannus i Siroedd Meirionnydd a Chaernarfon.

Daeth Phillips a Lewis Edwards i'r casgliad bod uchafswm yr addysg yr oeddynt wedi derbyn ac yn gallu eu cynnig i gyd anghydffurfwyr yn annigonol a bod rhaid iddyn't derbyn gwell er mwyn addysgu'r genhedlaeth nesaf. Doedd dim Prifysgol yng Nghymru a dim hawl i neb ond aelodau Eglwys Loegr mynychu Prifysgolion Lloegr yn Rhydychen a Chaergrawnt. Penderfynodd y ddau i geisio am le ym Mhrifysgol Caeredin. Enillodd Lewis gradd MA o'r brifysgol, ond ymadawodd Phillips cyn derfyn y cwrs o herwydd trafferthion ariannol.

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn ystod ei weinidogaeth yn Nhreffynnon, priododd ag Eleanor, merch Robert Parry, y Frigan, Llaneugrad, sir Fôn, a symudodd yno yn 1843, bu iddynt pump o blant.

Addysgwr[golygu | golygu cod y dudalen]

Wedi ymadael a Chaeredin derbyniodd Philips gwahoddiad i fod yn weinidog ar eglwys Gymraeg y Methodistiaid Calfinaidd yn Nhreffynnon. Ordeiniwyd ef yn weinidog yng nghymdeithasfa 'r Bala, ym mis Mehefin 1837.

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Priododd (enw cymar) cawsant (nifer) o blant.

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn (lle) yn (rhif) mlwydd oed a chladdwyd ei gweddillion yn (mynwent).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

<ref> T. Gwynn Jones, Cofiant Thomas Gee (Gee a'i Fab, Dinbych, 1913), tud. 16

William Chambers (anen dechrau[golygu | golygu cod y dudalen]

Unig fab William Chambers, Llanelly House, Sir Gaerfyrddin, brodor o Bicknor, Caint, ac uchel siryf sir Gaerfyrddin yn 1828. Priododd, 1835, Joanna Trant, merch Capten Payne o'r llynges. Fel ynad gweithiodd yn galed i ddarostwng gwrthryfel Beca yn 1843 ac i symud y drygau a oedd yn gyfrifol amdano. Cynorthwyodd i ddatblygu diwydiannau ac adnoddau crai tref a phorthladd Llanelli. Yn 1840 sefydlodd y ‘South Wales Pottery,’ a dug y gwaith ymlaen hyd 1855 pryd y'i trosglwyddwyd i'r Meistri Coombs a Holland. Yr oedd ei dad wedi etifeddu Llanelly House am ei oes drwy ewyllys Syr John Stepney, a phan fu farw ef ar y 9fed o Chwefror 1855, aeth yr ystad yn ôl i deulu Stepney. Ar farw'r 9fed barwnig, Syr Thomas Stepney yn 1825, y cafodd Chambers ‘Llanelly House’ - ni wyddys pa fodd. Yn 1853 prynodd stad yr Hafod, Sir Aberteifi, a bu'n byw yno hyd 1871, pryd y gwerthodd Hafod a dychwelyd i Gaint. Yr oedd yn ustus heddwch yn siroedd Caerfyrddin ac Aberteifi ac yn ddirprwy-raglaw sir Aberteifi. Bu farw ddechrau 1882. [1]

[2]

[3] (marwolaeth ei wraig

AlwynapHuw/Pwll Tywod
Dinasyddiaeth Baner Lloegr Lloegr


Roedd William Chambers (180921 Ebrill, 1882) yn (swydd) Cymreig.

Cefndir[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd cyfenw yn (tref, sir) yn blentyn i William Chambers (enw rhieni). Cafodd ei addysgu yng Ngholeg Eton a Choleg Sant Ioan Caergrawnt.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Teulu[golygu | golygu cod y dudalen]

Priododd (enw cymar) cawsant (nifer) o blant.

Marwolaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Bu farw yn wedi cystudd hir yn 73 mlwydd oed a chladdwyd ei gweddillion yn (mynwent).

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. [ https://bywgraffiadur.cymru/article/c-CHAM-WIL-1809 Bywg]
  2. "DEATHOFMRWILLIAMCHAMBERS - Weekly Mail". Henry Mackenzie Thomas. 1882-04-01. Cyrchwyd 2019-08-29.
  3. "FamilyNotices - The Aberystwith Observer". David Jenkins. 1910-09-29. Cyrchwyd 2019-08-29.

Rhybudd: Mae'r allwedd trefnu diofyn "Chambers, William)" yn gwrthwneud yr allwedd trefnu diofyn blaenorol "James, James".