Bwa saeth

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Bwa (arf))
Jump to navigation Jump to search
Benyw yn tynnu'r bwa yn barod i'w saethu.
Saeth modern yn gorwedd ar ran o'r bwa; yn wreiddiol, byddai'r saeth yn gorwedd ar fys y saethwr.

Arf i ladd person neu anifail yw bwa saeth; caiff ei ddefnyddio ar gyfer hela neu ryfel neu mewn gemau cystadleuol. Gelwir yr wyddor neu'r grefft o saethu gyda bwa saeth yn saethyddiaeth. Fe'i defnyddir ers cynhanes, gan bron pob diwylliant yn y byd. Hoff fwa'r Cymry oedd y bwa hir, ac ystyrir saethwyr Cymreig ymhlith y gorau drwy Ewrop yn yr Oesoedd Canol. Mae saethyddiaeth yn un o'r gemau Olympaidd modern.

Disgrifiad[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae'r bwa wedi'i wneud o ddeunydd hyblyg, er mwyn saethu'r saeth at y targed. Yn draddodiadol, yng Nghymru, pren yr ywen a ddefnyddid fel arfer. Ceir llinyn sy'n cysylltu dau ben y bwa, ac ar y llinyn hwn y rhoddir y saethau. Tynnir y llinyn yn ei ôl, i gyfeiriad y saethwr, gyda'r bysedd yn dal y saeth yn sownd ynddo. Yna, rhyddheir y bysedd, a gwelir ynni potensial y bwa crwm yn cael ei drosglwyddo i'r saeth wrth iddo deithio drwy'r awyr.[1][2]

Mae ei ddefnydd wedi lleihau'n arw ers i bowdwr gwn a gynnau gael eu dyfeisio.

Mewn llenyddiaeth[golygu | golygu cod y dudalen]

Ceir llawer o gyfeiriadau i'r bwa saeth, gan gynnwys ym Marwnad Siôn y Glyn gan Lewis Glyn Cothi a ganodd:

bwa o flaen y ddraenen,
cleddau digon brau o bren...

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Paterson Encyclopaedia of Archery tt. 27-28
  2. Paterson Encyclopaedia of Archery t. 17