Rhyddfrydiaeth

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Ideolegau Gwleidyddol
Anarchiaeth
Ceidwadaeth
Cenedlaetholdeb
Comiwnyddiaeth
Cymunedoliaeth
Democratiaeth Gristnogol
Democratiaeth gymdeithasol
Ffasgiaeth
Ffeministiaeth
Gwleidyddiaeth werdd
Islamiaeth
Natsïaeth
Rhyddewyllysiaeth
Rhyddfrydiaeth
Sosialaeth

Ideoleg ac athroniaeth wleidyddol a'i gwreiddiau yn yr Oleuedigaeth yw rhyddfrydiaeth, sydd gyda rhyddid personol a gwelliant cymdeithasol fel ei chraidd. Yng ngwleidyddiaeth fodern, ystyrir rhyddfrydiaeth a democratiaeth i gael amcanion tebyg, sef newid y gyfundrefn gymdeithasol gyda chefnogaeth y bobl. Yn wahanol i radicaliaeth, lle gwelir newid cymdeithasol fel sylfaen a seilir ar egwyddorion newydd awdurdod, mae rhyddfrydiaeth yn gweld newid cymdeithasol yn raddol, ystwyth ac addasol.

Rhyddfrydiaeth ddiwylliannol[golygu]

Searchtool.svg
Prif erthygl: Rhyddfrydiaeth ddiwylliannol

Canolbwyntir rhyddfrydiaeth ddiwylliannol ar hawliau'r unigolyn yn nhermau cydwybod a dull o fyw, yn cynnwys rhyddid rhywiol, crefyddol a gwybyddol, a diogelwch o ymyrraeth lywodraethol ym mywyd personol. Arloesodd John Stuart Mill cysyniad rhyddfrydiaeth ddiwylliannol yn ei draethawd On Liberty. Yn gyffredinol, mae rhyddfrydiaeth ddiwylliannol yn gwrthwynebu rheolaeth neu sensoriaeth lywodraethol ynghylch llenyddiaeth, celf, gamblo, rhyw, puteindra, rheoli cenhedlu, erthylu, ewthanasia, alcohol, a rhai cyffuriau eraill. Mae'r mwyafrif o ryddfrydiaid yn erbyn ymyriad mewn rhai o'r materion hyn, neu nhw i gyd.

Gweler hefyd[golygu]

Society.svg Eginyn erthygl sydd uchod am wleidyddiaeth. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.