Rhestr Goch yr IUCN

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Llamhidydd: dosbarthwyd i gategori "Bregus" Rhestr Goch yr IUCN.

Sefydlwyd y Rhestr Goch yr IUCN o rywogaethau dan fygythiad. (a gaiff ei adnabod hefyd fel: Rhestr Goch yr IUCN), yn 1963; dyma restr mwyaf cynhwysfawr o rywogaethau ledled y byd o rywogaethau biolegol. Yr Undeb Rhyngwladol dros Gadwraeth Natur (International Union for Conservation of Nature) ydy prif awdurod ar statws cadwiaethol rhywogaethau.

Mae'r Undeb Rhyngwladol yn ceisio adolygu eu rhestrau unwaith pob pum mlynedd.[1]

Categoriau[golygu]

Dosberthir rhywogaethau gan yr IUCN i 9 grŵp,[2] grwy ddefnyddio llinynau mesur (neu griteria) megis cyflymder y dirywiad yn y niferoedd, maint y boblogaeth, dosbarthiad daearyddol ayb.

  • Rhywogaeth wedi diflannu (Extinction|Extinct (EX)) – Dim un o'r rhywogaeth yn bodoli.
  • Wedi diflannu yn y gwyllt (Extinct in the Wild (EW)) – Y rhywogaeth yn bodoli mewn sŵ yn unig, neu wedi'i ddofi.
  • Rhywogaeth mewn perygl difrifol (Critically endangered species (CR)) – Yn bur debygol o ddiflanu yn y gwyllt.
  • Mewn perygl[3] (Endangered (EN)) – Posibilrwydd o ddiflanu o'r gwyllt yn uchel.
  • Bregus[4] (Vulnerable (VU)) – Perygl o ddiflanu o'r gwyllt.
  • Yn agos at fod dan fygythiad[5] (Near Threatened (NT)) – Yn debygol o fod mewn perygl yn y dyfodol agos.
  • Lleiaf o bryder[6] (Least Concern (LC)) – Y risg lleiaf. Niferoedd eang ac iach.
  • Diffyg Data (Data Deficient (DD)) – Dim digon o ddata i werthuso'r risg i'r rhywogaeth.
  • Heb ei werthuso (Not Evaluated (NE)) – Heb gael ei gloriannu.

Wrth drafod y Rhestr Goch yr IUCN, mae'r term "Dan Fygythiad" yn cwmpasu 3 chategori: Rhywogaeth mewn perygl difrifol, Mewn perygl, a Bregus.

Gweler hefyd[golygu]

  • Ceir categori cyfan o erthyglau rhywogaethau yma.

Cyfeiriadau[golygu]