Yasmina Reza

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Yasmina Reza
Yasmina Reza at XIII Prix Diálogo - Ceremonia de entrega.jpg
Ganwyd 1 Mai 1959 Edit this on Wikidata
Paris Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Ffrainc Ffrainc
Alma mater
Galwedigaeth Actor, ieithydd, cyfieithydd, Dramodydd, nofelydd, Ysgrifennwr, Sgriptiwr, actor llwyfan, actor ffilm, Awdur Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Desolation Edit this on Wikidata
Arddull Nofel, drama Edit this on Wikidata
Gwobr/au Marchog Urdd Teilyngdod Cenedlaethol Edit this on Wikidata

Awdur o Ffrainc yw Yasmina Reza (ganwyd 1 Mai 1959) sydd hefyd yn cael ei hystyried yn nodigedig am ei gwaith fel actor, ieithydd, cyfieithydd, dramodydd a nofelydd. Ymhlith y gwaith pwysig a nodedig yr ysgrifennodd y mae: Art (1994), Une Désolation (2001) a Le Dieu du carnage (2006). Roedd llawer o'i dramâu dychanol byr yn adlewyrchu materion dosbarth canol cyfoes.

Cafodd ei geni ym Mharis ac wedi gadael yr ysgol mynychodd Brifysgol Gorllewin Paris a Nanterre La Défense. [1][2][3][4]

Roedd tad Reza yn beiriannydd Iddewig, yn ddyn busnes ac yn bianydd ac roedd ei mam yn feiolinydd Hwngaraidd-Iddewig o Budapest.

Yr awdur[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar ddechrau ei gyrfa, actiodd Reza mewn sawl drama newydd yn ogystal â dramâu gan Molière a Marivaux.

Yn 1987 ysgrifennodd Sgyrsiau ar ôl Claddedigaeth, a enillodd Wobr Molière, am yr Awdur Gorau. Cafodd y ddrama ei pherfformio am y tro cyntaf yng Ngogledd America yn Chwefror 2013 yn theatr Players By The Sea yn Jacksonville Beach Florida. Y cyfarwyddwyr oedd Holly Gutshall a Joe Schwarz, gydag Anne Roberts yn cynlluniydd golygfeydd. Ymhlith cast cyntaf yn yr Unol Daleithiau roedd Kevin Bodge, Paul Carelli, Karen Overstreet, Dave Gowan, Holly Gutshall ac Olivia Gowan Snell. Cyfieithodd Reza fersiwn lwyfan Polanski o Metamorphosis Kafka ar ddiwedd y 1980au.

Ym 1994, ymddangosodd Art am y tro cyntaf ym Mharis ac enillodd Wobr Molière am yr Awdur Gorau. Ers hynny mae'r ddrama wedi cael ei chynhyrchu ledled y byd a'i chyfieithu a'i berfformio mewn dros 30 o ieithoedd. Derbyniodd cynhyrchiad Llundain, a gynhyrchwyd gan David Pugh a Dafydd Rogers, Wobr Laurence Olivier a Gwobr yr Evening Standard 1996–97. Enillodd Wobr Tony am y Ddrama Gorau hefyd. Mae Bywyd X 3 hefyd wedi'i chynhyrchu yn Ewrop, Gogledd America ac Awstralia. Trodd ei llaw at sgwennu sgriptiau hefyd, gan gynnwys Welai Di Fory, gyda Jeanne Moreau yn serennu a'i chyfarwyddo gan Didier Martiny, partner Reier ar y pryd.

Ym Medi 1997, cyhoeddwyd ei nofel gyntaf, Hammerklavier, a chyhoeddwyd gwaith ffuglen arall, Une Désolation, yn 2001. Cafodd ei gwaith L'Aube le Soir ou la Nuit (2007), a ysgrifennwyd yn dilyn ymgyrch Nicolas Sarkozy, gryn sylw yn Ffrainc.[5]

Gweithiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Nodir cyfieithiadau saesneg yn yr iaith honno, os nad ydynt ar gael yn y Gymraeg.

Dramâu[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Conversations après un enterrement (Sgyrsiau Wedi'r Gladdedigaeth), 1987
  • La Traversée de l'hiver (Taith y Gaeaf), 1989
  • 'Art' (Art), 1994
  • L'Homme du hasard (The Unexpected Man), 1995
  • Trois versions de la vie (Life X 3), 2000
  • Une pièce espagnole (Drama Sbaenaidd), 2004
  • Le Dieu du Carnage, 2006 (God of Carnage)
  • Bella figura, 2015

Nofelau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Hammerklavier, 1997
  • Une désolation (Desolation), 1999
  • Adam Haberberg, 2003
  • Nulle part, 2005
  • Dans la luge d'Arthur Schopenhauer (Ar Slej Arthur Schopenhauer), 2005
  • L'Aube le soir ou la nuit, 2007
  • Heureux les heureux (Hapus y Rhai Hapus), 2013
  • Babylone, 2016

Sgriptiau-sgrin[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Jusqu'à la nuit, (Till Night) 1983 (roedd hefyd yn actores yn y ddrama hon)
  • Le pique-nique de Lulu Kreutz (Lulu Kreutz's picnic), 2000
  • Carnage, 2011

Fel actores[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Que les gros salaires lèvent le doigt ! (Gadewch i'r Cathod Tewion Godi Bys!) 1982
  • À demain (Tan Yfory), 1991
  • Loin (Faraway), 2001

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Dros y blynyddoedd, derbyniodd nifer o anrhydeddau, gan gynnwys: Marchog Urdd Teilyngdod Cenedlaethol


Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Cyffredinol: http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120662778; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  2. Rhyw: Ffeil Awdurdodi Rhyngwladol, dynodwr VIAF 100244098, https://viaf.org/, adalwyd 4 Tachwedd 2018Wikidata Q54919 Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 27 Ebrill 2014Wikidata Q36578 http://data.bnf.fr/ark:/12148/cb120662778; ffeil awdurdod y BnF; dyddiad cyrchiad: 10 Hydref 2015.
  3. Dyddiad geni: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 27 Ebrill 2014Wikidata Q36578 Internet Movie Database, dynodwr IMDb nm0722078, https://www.imdb.com/, adalwyd 13 Hydref 2015Wikidata Q37312
  4. Man geni: Deutsche Nationalbibliothek; Berlin State Library; Bavarian State Library; Austrian National Library, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html Gemeinsame Normdatei, https://www.dnb.de/gnd, https://www.dnb.de/EN/Home/home_node.html, adalwyd 13 Rhagfyr 2014Wikidata Q36578
  5. Elaine Sciolino, Portrait of President, Craving Power, Enthralls France, New York Times, 24 August 2007