Y Tŷ Gwledda
 | |
| Math | tŷ gwledda, adeilad amgueddfa, theatr  |
|---|---|
| Agoriad swyddogol | 1622 |
| Sefydlwyd |
|
| Daearyddiaeth | |
| Rhan o'r canlynol | Palas Whitehall |
| Sir | Dinas Westminster |
| Gwlad |  Lloegr |
| Cyfesurynnau | 51.5046°N 0.1259°W |
| Cod OS | TQ3016680069 |
| Cod post | SW1A 2ER |
 | |
| Arddull pensaernïol | pensaernïaeth Paladaidd |
| Statws treftadaeth | adeilad rhestredig Gradd I |
| Manylion | |
Adeilad a leolir yn Whitehall yn Ninas Westminster, Llundain, yw'r Tŷ Gwledda (Saesneg: The Banqueting House). Dyma'r unig ran bwysig o Balas Whitehall a oroesodd y tân trychinebus yno yn 1698. Cwblhawyd yr adeilad yn 1622. Y pensaer oedd Inigo Jones. Hwn oedd yr adeilad cyntaf i ddefnyddio yr arddull Paladaidd a fyddai'n trawsnewid pensaernïaeth yn Lloegr drwy gydol y ganrif nesaf.
Cafodd Charles I, brenin Lloegr a'r Alban, eu dienyddio’n gyhoeddus o flaen y Tŷ Gwledda. Ar 30 Ionawr 1649 dringodd trwy ffenestr y tŷ i'r sgaffald a godwyd o'i flaen, lle torrwyd ei ben.
-
Darlun pin ac inc o'r Tŷ Gwledda gan Thomas Forster (1672–1722) -
Dienyddio Charles I o flaen y Tŷ Gwledda yn 1649 -
Tu mewn i'r adeilad -
Y nenfwd, gydag Apotheosis Iago I gan Peter Paul Rubens yn y panel canolog
Dolenni allanol
[golygu | golygu cod]- "Banqueting House, Whitehall SW1", Historic England
- "The Banqueting House", British History Online