Y Dyfawden

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Y Dyfawden

Pentref a chymuned yn Sir Fynwy yw Y Dyfawden (Saesneg: Devauden).

Saif i'r gogledd-orllewin o dref Cas-gwent ar y ffordd B4293. Mae'r gymuned hefyd yn cynnwys pentref bychan Fedw. Dywedir i John Wesley bregethu ei bregeth gyntaf yng Nghymru yn y Dyfawden ar 15 Hydref 1739.

Ceir Croes Cilgwrwg yn yr eglwys leol, a gofrestrwyd gan Cadw.

Mae'r sillafiad Cymraeg yn mynd yn ôl i 1677 a 'Devawden' yn 1464, ac mae'r gair yn enwau ar gaeau lleol hefyd ('Devauden acer'; 1583) ym Masaleg ar gyrion gorllewinol Casnewydd. Tarddiad y gair yw 'defod' (hen sillafiad: 'defawd') hy 'arferiad', 'ffasiwn', 'arddull' yn ôl y Dictionary of the Placenames of Wales (gol: Hywel Wyn Owen a Richard Morgan; Gwasg Prifysgol Cymru (2007)) ond mae hefyd yn bosibl ei fod yn cyfeirio at glwt o dir, bychan (maint bawd). Mae'n bosibl hefyd fod y 'De' ar ddechrau'r gair yn Ffrengig gan mai'r cyfeiriad cyntaf ato yw'r ffurf 'de vaudeñ' (13g).

Cyfrifiad 2011[golygu | golygu cod y dudalen]

Yng nghyfrifiad 2011 roedd y sefyllfa fel a ganlyn:[1][2][3][4]

Cyfrifiad 2011
Poblogaeth cymuned Y Dyfawden (pob oed) (1,040)
  
100%
Y nifer dros 3 oed sy'n siarad Cymraeg (Y Dyfawden) (116)
  
11.4%
:Y ganran drwy Gymru
  
19%
Y nifer sydd wedi'u geni yng Nghymru (Y Dyfawden) (464)
  
44.6%
:Y ganran drwy Gymru
  
73%
Y nifer mewn gwaith rhwng 16 a 74 oed(Y Dyfawden) (124)
  
29%
:Y ganran drwy Gymru
  
67.1%

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru". Swyddfa Ystadegau Gwladol. http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html. Adalwyd 2012-12-12.. Poblogaeth: ks101ew. Iaith: ks207wa - noder mae'r canran hwn yn seiliedig ar y nier sy'n siarad Cymraeg allan o'r niferoedd sydd dros 3 oed. Ganwyd yng Nghymru: ks204ew. Diweithdra: ks106ew; adalwyd 16 Mai 2013.
  2. Canran y diwaith drwy Gymru; Golwg 360; 11 Rhagfyr 2012; adalwyd 16 Mai 2013
  3. Gwefan Swyddfa Ystadegau Gwladol; Niferoedd Di-waith rhwng 16 a 74 oed; adalwyd 16 Mai 2013.
  4. Gwefan Llywodraeth Cymru; Ystadegau Economaidd Allweddol, Tachwedd 2010; Mae'r gyfradd gyflogaeth ymhlith pobl 16 – 64 oed yng Nghymru yn 67.1 y cant.; adalwyd 31 Mai 2013