William George Arthur Ormsby-Gore, 4ydd Barwn Harlech

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
William George Arthur Ormsby-Gore, 4ydd Barwn Harlech
William Ormsby-Gore 1936.jpg
Ganwyd William George Arthur Ormsby-Gore Edit this on Wikidata
11 Ebrill 1885 Edit this on Wikidata
Llundain Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Chwefror 1964 Edit this on Wikidata (78 oed)
Llundain Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Baner Cymru Cymru
Addysg Baglor yn y Celfyddydau Edit this on Wikidata
Alma mater
Galwedigaeth diplomydd, gwleidydd Edit this on Wikidata
Swydd Aelod o 37ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 36fed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 35ed Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 34ydd Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 33ydd Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 32ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 31ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 30ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 29fed Senedd y Deyrnas Unedig, High Commissioner of the United Kingdom to South Africa, aelod o Dŷ'r Arglwyddi, ynad heddwch, Deputy Lieutenant Edit this on Wikidata
Cyflogwr
Plaid Wleidyddol Y Blaid Geidwadol Edit this on Wikidata
Tad George Ormsby-Gore Edit this on Wikidata
Mam Lady Margaret Gordon Edit this on Wikidata
Priod Beatrice Ormsby-Gore, Lady Harlech Edit this on Wikidata
Plant William David Ormsby-Gore, Mary Ormsby-Gore, Owen Ormsby-Gore, Katharine Macmillan, Viscountess Macmillan of Ovenden, John Julian Stafford Ormsby-Gore, Elizabeth Ormsby-Gore Edit this on Wikidata
Llinach Ormsby-Gore family Edit this on Wikidata
Gwobr/au Knight of the Garter, Cymrodoriaeth y Gymdeithas Ddaearyddol Frenhinol Edit this on Wikidata

Roedd Y Gwir Anrhydeddus William George Arthur Ormsby-Gore, 4ydd Barwn Harlech KG, GCMG, PC (11 Ebrill, 188514 Chwefror, 1964), yn wleidydd Ceidwadol, yn dirfeddiannwr, yn fancwr ac yn bendefig Cymreig.[1]

Bywyd personol[golygu | golygu cod y dudalen]

Ganwyd William Ormsby-Gore yn Llundain, yn fab i George Ormsby-Gore, 3ydd Barwn Harlech a'r Arglwyddes Margaret, merch Charles Gordon, 10fed Ardalydd Huntly. Cafodd ei addysgu yn Eton a New College, Rhydychen lle graddiodd BA ym 1908.[2]

Priododd yr Arglwydd Harlech a'r Arglwyddes Beatrice Edith Mildred, merch James Gascoyne-Cecil, 4ydd Ardalydd Salisbury, ym 1913.Bu iddynt dau fab ac un ferch. Bu farw ei fab hynaf Owen Gerard Cecil Ormsby-Gore o'i flaen. Bu farw'r Arglwydd Harlech ym mis Chwefror 1964 yn 78 mlwydd oed, ac olynwyd ef i'r farwniaeth gan ei ail fab David Ormsby-Gore, 5ed Barwn Harlech.

Gwasanaeth milwrol[golygu | golygu cod y dudalen]

Er ei fod yn Aelod Seneddol ar y pryd, gyda'r hawl i'w heithrio o wasanaeth milwrol fe ymrestrodd a'r fyddin ar doriad y Rhyfel Byd Cyntaf gan wasanaethu fel Is-gapten ym 1914;a Chapten am weddill y rhyfel yng Ngwasanaeth Cudd-ymchwil yr Aifft.

Yn ystod yr Ail Ryfel Byd roedd yn Uchel Gomisiynydd i Dde Affrica o 1941 i 1944.[3]

Gyrfa wleidyddol[golygu | golygu cod y dudalen]

Eisteddodd Harlech fel Aelod Seneddol Ceidwadol Bwrdeistrefi Dinbych o 1910 i 1918 ac ar gyfer Stafford o 1918 tan 1938 gan wasanaethu yn y Llywodraeth fel Is-ysgrifennydd Gwladol dros y Trefedigaethau o 1922 i 1929 (ac eithrio am gyfnod ym 1924 pan fu Llywodraeth Lafur byrhoedlog ). Roedd yn gynrychiolydd Prydain ar Gomisiwn Mandadau Parhaol Cynghrair y Cenhedloedd o 1921 i 1922. Gwasanaethodd fel Postfeistr Cyffredinol ym 1931, a Phrif Comisiynydd Gweithfeydd 1931-1936 ac fel Ysgrifennydd y Trefedigaethau rhwng 1936 a 1938.

Bu farw ei dad ym 1938 a dyrchafwyd William i Dŷ'r Arglwyddi fel olynydd iddo.

Gyrfa[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar ôl ymddeol o wleidyddiaeth rheng flaen gwasanaethodd ar fwrdd Banc y Midland, yr oedd hefyd yn berchennog, cyfarwyddwr a chadeirydd y Bank of West Africa, banc a sefydlwyd gan ei deulu.

Gwasanaeth cyhoeddus[golygu | golygu cod y dudalen]

Gwasanaethodd yr Arglwydd Harlech fel Arglwydd Raglaw Sir Feirionnydd o 1938 i 1957; Cwnstabl Castell Harlech 1938 i 1964; Cwnstabl Castell Caernarfon 1946-63; ymddiriedolwr Yr Amgueddfa Brydeinig, 1937; ymddiriedolwr yr Oriel Genedlaethol o 1927 i 1934 ac eto o 1936 i 1941; ymddiriedolwr Oriel y Tate o 1931 i 1938 ac o 1945 i 1953; Canghellor Prifysgol Cymru, 1945-1957 a Llywydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru rhwng 1950 a 1958.

Anrhydeddau[golygu | golygu cod y dudalen]

Ym 1927 derbyniwyd Ormsby-Gore i'r Cyfrin Gyngor. Fe'i urddwyd yn farchog yn Urdd San Mihangel a San Siôr ym 1938 ac ym 1948 fe'i gwnaed yn Farchog y Gardys (Knight of the Garter).

Cafodd ei ddyrchafu yn Gymrawd er anrhydedd gan New College, Rhydychen ym 1936; derbyniodd DCL Oxon er anrhydedd ym 1937 a LLD er anrhydedd Prifysgol Cymru ym 1947. Fe'i etholwyd yn Gymrawd Cymdeithas yr Hynafiaethwyr ym 1947.

Cyhoeddiadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  • Florentine Sculptors of the Fifteenth Century, 1930;
  • Guide to the Mantegna Cartoons at Hampton Court, 1935;
  • Guides to the Ancient Monuments of England 1936-1938

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. ORMSBY-GORE, WILLIAM GEORGE ARTHUR yn y Bywgraffiadur arlein [1] adalwyd 12 Ionawr 2015 trwy docyn darllenydd Llyfrgell Genedlaethol Cymru
  2. ‘HARLECH’, Who Was Who, A & C Black, an imprint of Bloomsbury Publishing plc, 1920–2015; online edn, Oxford University Press, 2014 ; online edn, April 2014 [2] adalwyd 12 Ionawr 2015
  3. Fedorowich, K. (2008) Lord Harlech in South Africa, 1941-1944. Yn: Baxter, C. and Stewart, A., gol. (2008) Diplomats at War: British and Commonwealth Diplomacy in Wartime. Leiden and Boston: Martinus Nijhoff, tud. 195-225. ISBN 978 90 04 16897 8
Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd:
Allen Clement Edwards
Aelod Seneddol dros Bwrdeistrefi Dinbych
19101918
Olynydd:
diddymu'r etholaeth
Teitlau Pendefigaeth/Bonheddig
Rhagflaenydd:
George Ormsby-Gore
Barwn Harlech
1938–1964
Olynydd:
David Ormsby-Gore
Teitlau Anrhydeddus
Rhagflaenydd:
George Ormsby-Gore
Arglwydd Raglaw Sir Feirionnydd
1938-1957
Olynydd:
John Francis Williams-Wynne