Wil Morgan
| Wil Morgan | |
|---|---|
| Ganwyd | 18 Rhagfyr 1944  |
| Dinasyddiaeth |  Cymru |
| Alma mater | |
| Galwedigaeth | newyddiadurwr, cyflwynydd teledu, cyflwynydd radio |
Newyddiadurwr a darlledwr o Gymru yw Wil Morgan (ganwyd 18 Rhagfyr 1944).[1]
Bywyd cynnar ac addysg
[golygu | golygu cod]Cafodd William Morgan ei eni ar ddiwedd yr Ail Ryfel Byd ac fe'i magwyd yn Llanfairfechan. Roedd ei dad wedi gweithio fel gof yn y chwarel cyn mynd yn filwr. Gwelodd ei dad am y tro cyntaf pan oedd yn 7 mis oed, pan ddaeth adre wedi'r rhyfel. Roedd ei fam hefyd yn gwasanaethu yn yr Auxiliary Territorial Service. Roedd ei daid hefyd yn filwr yn y Somme.
Roedd ei fam yn blentyn siawns ac wedi ei mabwysiadu (yn anffurfiol) gan gwpl lleol a ddaeth yn 'nain a taid' iddo. Wedi marwolaeth ei ewythr Dic, gadawodd dyddyn i'w 'nain a taid'. Aeth Wil i fyw gyda nhw ac arhosodd ei frawd Keith gyda'i fam a'i dad.
Bu farw ei nain yn 60 mlwydd pan oedd Wil tua 13 mlwydd oed a symudodd yn ôl i dy ei fam a'i dad.
Mynychodd Ysgol Gynradd Llanfairfechan ac yna Ysgol Friars, Bangor. Aeth ymlaen i astudio ym Mhrifysgol Abertawe gan ennill gradd yn y Gymraeg.[2]
Gyrfa
[golygu | golygu cod]Ei freuddwyd ers yn 9 oed oedd gweithio ym myd darlledu ond nid oedd llawer o gyfleon yn agored iddo. Wedi gadael y coleg, aeth i weithio gyda chwmni Marks & Spencer gan hyfforddi i fod yn rheolwr siop. Cafodd ddwy flynedd o hyfforddiant mewn siopau yn ne-orllewin Lloegr. Wedyn bu'n gweithio gyda adran addysg Cyngor Sir y Fflint ac roedd yn swyddog gweinyddol yn Ysgol Glan Clwyd. Yn ystod y cyfnod hwn, ysgrifennodd eiriau caneuon i Sidan, grŵp o ddisgyblion yn Ysgol Glan Clwyd. Ysgrifennodd y gân "Lliwiau" a gyhoeddwyd yn 1972.[3]
Yn yr 1970au aeth i weithio yn adran newyddion a materion cyfoes HTV Cymru bu'n ohebydd gyda HTV ar Y Dydd. Yn yr 1980au bu'n ohebydd ar raglenni materion cyfoes fel Y Byd Ar Bedwar. Gofynnnodd Cenwyn Edwards iddo gyflwyno rhaglen newydd Cefn Gwlad o dan adain Y Byd Ar Bedwar. Aeth y rhaglen ymlaen fel cynhyrchiad ar wahân gyda'r cyflwynydd Dai Jones.[2]
Yna ymunodd â BBC Cymru gan weithio ar Helo Bobol. Aeth ymlaen i weithio fel newyddiadurwr gyda'r BBC a bu'n olygydd newyddion Radio Cymru am ddwy flynedd.[4]
Ar ddechrau'r 1990au cyflwynodd y rhaglen deledu Llygad yr Haul gyda Sian Bassett, yn teithio i gyrchfannau gwyliau o gwmpas y byd. Roedd hwn yn gynhyrchiad HTV ar gyfer S4C.[5]
Rhwng 2003 a 2016 roedd yn cyflwyno sioe nos Sadwrn ar Radio Cymru, yn cymryd ceisiadau am ganeuon gan wrandawyr.[6]
Bywyd personol
[golygu | golygu cod]Mae ganddo ddwy ferch, Nia a Catrin a fagwyd yn ardal Treffynnon, Sir y Fflint.[2]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "BBC Radio Cymru - Dewi Llwyd ar Fore Sul, Wil Morgan". BBC. 2016-12-18. Cyrchwyd 2026-01-23.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 "Beti a'i Phobol - Beti a'i Phobol: Wil Morgan (20/11/2011) - BBC Sounds". BBC. 2011-11-20. Cyrchwyd 2026-01-23.
- ↑ (yn en) Sidan - Lliwiau, 1972, https://www.discogs.com/release/2443732-Sidan-Lliwiau, adalwyd 2026-01-23
- ↑ "BBC Radio Cymru - Wil Morgan - Wil Morgan". BBC. Cyrchwyd 2026-01-23.
- ↑ "Catalog LlGC - Llygad yr Haul". darganfod.llyfrgell.cymru (yn Saesneg). Cyrchwyd 2026-01-23.
- ↑ "BBC Radio Cymru - Dewi Llwyd ar Fore Sul, Wil Morgan". BBC. Cyrchwyd 2026-01-23.