Wicipedia:WiciBrosiect Addysg

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Wiciaddysg logo
WiciLlên translate-a-thon 05.jpg
Eisteddfod yr Urdd Edit-a-thon 3.jpg
Wicipobl project 04.jpg
WiciLlên translate-a-thon 07.jpg

Y prosiect[golygu cod y dudalen]

Croeso i'r dudalen Prosiect Wici Addysg, prosiect sy'n cael ei arwain gan Lyfrgell Genedlaethol Cymru ar y cyd gyda WiciMôn. Ariannwyd y prosiect gan Llywodraeth Cymru.

Mae ymchwil yng Nghymru a thu hwnt wedi dangos tro ar ôl tro, bod rhan fwyaf o blant ysgol yn defnyddio Wicipedia er mwyn cyflawni gwaith cartref a gwaith cwrs. Os mae disgyblion yn ofalus, ac yn gwirio ffeithiau trwy'r cyfeiriadau a rhestrau darllen gall Wicipedia fod yn ffynhonnell ddefnyddiol iawn i'r maes addysg. Mae gan y Wicipedia Saesneg 6 miliwn erthygl gyda miloedd o wirfoddolwyr yn creu, gwella a chywiro erthyglau pob dydd.

100,000 o erthyglau sydd efo ni yn y Gymraeg, ond oherwydd maent ein cymuned mae llai o olygwyr ar gael i gywiro, gwella, ehangu neu greu cynnwys. Felly mae rhaid i lawer o blant ysgol trwy i'r Saesneg er mwyn dod o hyd i wybodaeth gyflawn. Yn ddelfrydol dyle bod modd i bob plentyn yng Nghymru dysgu trwy gyfrwng y Gymraeg.

Fel ymateb i'r broblem yma bydd prosiect Wici Addysg yn anelu at ddechrau gwella'r sefyllfa, a sefydlu fformat ar gyfer rhedeg prosiectau tebyg yn y dyfodol. Prif dargedau'r prosiect yma yw;

  • Cydweithio efo athrawon Hanes i adnabod y 100 erthygl bwysicaf i ddisgyblion.YesY
  • Cydweithio efo athrawon i greu templed ar gyfer erthyglau sydd yn caniatáu cyflwyno gwybodaeth sydd yn addas a defnyddiol i blant Cyfnod Allweddol 2-5. YesY
  • Adnabod a defnyddio adnoddau perthnasol sydd yn bodoli'n barod, megis adnoddau dysgu CBAC, HWB a Llyfrgell Genedlaethol Cymru
  • Creu neu wella'r 100 erthygl a nodwyd trwy addasu testun a defnyddio gwybodaeth o'r adnoddau a nodwyd.
  • Cynllunio a chreu 10 fideo byr i gyd-fynd efo'r 10 erthygl bwysicach.
  • Cynllunio a chyflawni 4 digwyddiad prawf efo ysgolion uwchradd i greu cynnwys syml am elfennau o hanes lleol.


Bydd Wicimediwr Cenedlaethol y Llyfrgell Genedlaethol yn arwain y prosiect, gan gydweithio efo Aaron Morris, Wicipediwr Menter Môn. Mae'r Llyfrgell wedi penodi Bethan Hopkins Williams, cyn Athrawes, pennaeth Adran Hanes a swyddog Addysg efo'r Llyfrgell, fel Swyddog Wici Addysg am gyfnod o 9 mis. Bydd y swyddog Wici Addysg yn arwain ar y gwaith o baratoi'r erthyglau, a bydd y holl waith wedi eu cyflawni cyn diwedd mis Medi 2020.

Yr erthyglau[golygu cod y dudalen]

Dyma'r rhestr o'r erthyglau sydd wedi cael i adnabod fel rhai pwysig i'r pwnc hanes (ac i'r elfen hanesyddol o themâu posib o dan y cwricwlwm newydd) Mae hyn yn rhestr fyw ac mae'n bosib bydd hyn yn newid dros i wythnosau nesaf.

Gweld erthyglau drafft

Fformat yr erthyglau[golygu cod y dudalen]

Mae erthyglau Wicipedia yn erthyglau gwyddoniadurol sydd wedi'u chreu ar gyfer gynulleidfa eang, nid plant yn unig. Yn hytrach na mynd ar drywydd creu Wicipedia ar wahân i blant, a fyddai’n ymestyn y gymuned olygu yn rhy denau, y nod yw creu cynnwys sydd wedi’i anelu at bob oedran. Bydd y cynnwys yn cael ei strwythuro mewn ffordd sy'n ei gwneud hi'n hawdd i ddisgyblion iau gael gafael ar wybodaeth allweddol, gan gynnwys gwybodaeth fanylach ar gyfer disgyblion hŷn ac oedolion pe byddent ei eisiau.

Cynnwys[golygu cod y dudalen]

Bydd erthyglau yn ail defnyddio testun sy'n bodoli yn barod lle bynnag y bo modd. Byddwn yn gweithio gyda CBAC, HWB ac adran addysg LLGC i nodi ac addasu'r cynnwys hwn. Gellir cyfieithu ac addasu cynnwys o'r Saesneg hefyd.

Bydd dyfyniadau Cymraeg a chysylltiadau i adnoddau dysgu pellach fel CBAC a BBC Bitesize yn cael eu cynnwys lle bynnag y bo modd, ynghyd â rhestrau darllen a gymeradwywyd gan CBAC.

Mynediad[golygu cod y dudalen]

Yn gyntaf, dyle fod modd darganfod erthyglau gyda'u henwau Saesneg a Chymraeg. Er enghraifft, dylai defnyddwyr allu chwilio am ‘Henry I’ neu ‘Harri I’, ‘Industrial Revolution’ neu ‘Y Chwyldro Diwydiannol’ i gallu darganfod yr erthygl Gymraeg. Bydd hyn yn gwneud cynnwys yn haws i ddarganfod ac yn rhoi hyder i ddysgwyr neu'r rheini sydd â sgiliau iaith is i ddefnyddio'r cynnwys Cymraeg. Gall darparu ailgyfeiriadau o deitlau Saesneg hefyd wneud y cynnwys yn fwy gweladwy trwy beiriannau chwilio.

Ar gyfer pynciau eang fel y Rhyfel Byd Cyntaf neu'r Tuduriaid, byddwn yn creu erthyglau cryno sy'n amlinellu'r pwnc cyfan, gan gynnwys ffigurau, digwyddiadau ac ystyriaethau allweddol, gyda dolennu i erthyglau mwy manwl ar gyfer pobl neu gysyniadau penodol. Y nod yma fydd helpu disgyblion i ddeall pwnc ar lefel uchel a rhoi cyd-destun i'r bobl, y lleoedd a'r digwyddiadau sy'n gysylltiedig â'r pwnc hwnnw. Gall yr erthyglau hyn weithredu fel pwynt mynediad at gynnwys mwy manwl.

Dwyieithrwydd[golygu cod y dudalen]

Amlygodd ein hymgynghoriad cychwynnol ag athrawon yr angen i ddarparu cyfieithiadau Saesneg ar gyfer terminoleg fwy cymhleth neu dechnegol. Bydd hyn yn gostwng y rhwystr ar gyfer mynediad ac yn annog dysgwyr o bob oed i ddefnyddio'r Wicipedia Cymraeg. Mae hefyd yn helpu i sicrhau bod disgyblion yn deall ac yn dysgu terminoleg bwysig yn Saesneg ac yn y Gymraeg.

Er mwyn mynd i’r afael â hyn, rydym yn edrych i mewn i atebion technegol fel clic dde neu hofran i cael cyfieithiad o’r testun, neu gynnwys rhestrau geiriau ar waelod pob erthygl.


Cyflwyno Gwybodaeth[golygu cod y dudalen]

Er mwyn gwneud y cynnwys yn hygyrch i'r ystod ehangaf bosibl o ddefnyddwyr, rhoddir sylw arbennig i ysgrifennu’r adran arweiniol er mwyn cynnwys yr holl ffeithiau allweddol mewn ffordd syml a chryno, gan ei gwneud hi'n hawdd i ddefnyddwyr iau dynnu ffeithiau allweddol ar gyfer ymchwil.

Bydd defnyddio pwyntiau bwled a graffeg eraill i dynnu sylw at ddyddiadau a ffeithiau allweddol yn nhrefn amser hefyd o fudd i ddefnyddwyr iau.

Defnyddir is-benawdau yn y ffordd arferol i ddarparu gwybodaeth ar bwnc penodol fel bywyd cynnar, gyrfa neu etifeddiaeth unigolyn. Dyma lle gellir cyflwyno gwybodaeth fanylach. Dylai pob is-adran ddechrau gyda chrynodeb byr, yn yr un arddull syml â'r cyflwyniad er mwyn cynorthwyo defnyddwyr iau.

Fideo[golygu cod y dudalen]

Mae pobl ifanc yn defnyddio fideo yn gynyddol fel offeryn addysgol a byddant yn ymgysylltu'n rhwydd â fideos byr er mwyn cael mynediad i gwybodaeth. Byddwn yn creu cyfres o fideos byr (tua 30 eiliad) i'w cynnwys yn yr erthyglau pwysicaf.

Bydd y sgript ar gyfer y fideos yn tynnu ar y testun o cyflwyniad pob erthygl a bydd yn defnyddio delweddau o'r erthyglau.