W. D. Williams

W. D. Williams
Ganwyd	William David Williams Hydref 1900 Glanrafon, Llawrybetws, Corwen
Bu farw	1985 Y Bala
Alma mater	Prifysgol Cymru, Bangor
Galwedigaeth	athro a bardd
Cysylltir gyda	Prifardd Cadeiriol Eisteddfod Genedlaethol 1965

Prifardd Cadeiriol Eisteddfod Genedlaethol Cymru Maldwyn 1965 oedd W. D. Williams (Hydref 1900 – 1985) o'r Bermo, neu William David Williams yn ôl ei enw bedydd. Disgrifiwyd ef ar y pryd fel "bardd radio adnabyddus".

Gyrfa

Cafodd ei eni yng Nglan'rafon, Llawrybetws ger Corwen, ac roedd yn ddyledus i'w dad am ei hoffder o gynganeddu. Ymffrostiai ei dad ei fod yn ddisgynydd o deulu Siôn Phylip, Ardudwy.

Astudiodd yng Ngholeg Prifysgol Cymru, Bangor lle y daeth o dan ddylanwad Cerdd Dafod trwy'r Athro Syr John Morris Jones. Bu'n athro ac yn ysgolfeistr yn Harlech, Swydd Efrog, Carrog a'r Bermo.

Ymddeolodd o'i waith ym 1961, ac ers hynny bu'n "cyfansoddi cannoedd o englynion, ugeiniau o Raglenni Radio a chyfarchiadau o bob math i'r rhai a'u ceisient".

Gan Iolo ei fab hynaf, y daeth y syniad am yr Awdl fuddugol ym 1965, wedi iddo ddychwelyd o "daith canŵ ar un o afonydd de-orllewin Ffrainc". Hon oedd ei Gadair gyntaf, arwahan i'r Gadair a enillodd yn Eisteddfod Doncaster 1931.

Roedd yn hapus iawn o ennill y Gadair ym Maldwyn, oherwydd ei gysylltiad teuluol gyda theulu Thomas Richards, (1754 – 1837) Offeiriad Darowen, a ceir hanes y teulu yn nofel Mari Headley, Awelon Darowen. "Ei fodryb Mary, merch Llwynithel, chwaer ei dad, a ofalai am Mary Richards yr olaf a'r bwysicaf o'r holl deulu, yn ei blynyddoedd olaf. Drwyddi hi y daeth i'w feddiant rai o greiriau'r Richardsiaid".

Mudodd y teulu i'r Bala ym 1977, lle bu farw ym 1985.

Cyhoeddiadau

• Adlais Odlau (Aberystwyth, 1939)
• Cerddi'r Hogiau (Llandybie, 1941)
• Cân ac Englyn (Aberystwyth, 1951)
• Camp a Rhemp (Wrexham, 1960)
• Rhyw Bwt o Lawr y Betws (Llandysul, 1975)

Oriel

• 
• 
• 
•