Uned ddeilliadol SI
Gwedd
Ynghyd â'r saith uned sylfaenol a ddiffinnir gan y System Ryngwladol o Unedau mae'r System yn dynodi nifer o unedau deilliadol.[1] Gellir mynegi'r unedau hyn fel lluoswm (neu gymhareb) o un neu fwy o'r unedau sylfaenol, o bosibl wedi'u graddio gan bŵer esbonyddol priodol.
Mae gan yr SI enwau arbennig ar gyfer 22 o'r unedau hyn (er enghraifft, joule, newton, ohm), ond mae'r gweddill yn adlewyrchu eu tarddiad yn unig: er enghraifft, metr sgwâr (m2), metr yr eiliad (m/s), candela y metr sgwâr (cd/m2), metr cilyddol (m−1), ac ati.
Unedau deilliadol ag enwau arbennig
[golygu | golygu cod]| Enw | Symbol | Mesur | Cyfwerth â | Cyfwerth â (Unedau sylfaenol) |
|---|---|---|---|---|
| becquerel | Bq | ymbelydredd | 1/s | s−1 |
| coulomb | C | gwefr drydanol | s⋅A, F⋅V | s⋅A |
| folt | V | foltedd, gwahaniaeth potensial, grym electromotif | W/A, J/C | kg⋅m2⋅s−3⋅A−1 |
| ffarad | F | cynhwysiant trydanol | C/V, s/Ω | kg−1⋅m−2⋅s4⋅A2 |
| gradd Celsius | °C | tymheredd | K | K |
| gray | Gy | dos ymbelydredd wedi'i amsugno | J/kg | m2⋅s−2 |
| henry | H | anwythiant trydanol | V⋅s/A, Ω⋅s, Wb/A | kg⋅m2⋅s−2⋅A−2 |
| hertz | Hz | amledd | 1/s | s−1 |
| joule | J | egni, gwaith, gwres | N⋅m, C⋅V, W⋅s | kg⋅m2⋅s−2 |
| katal | kat | gweithgaredd catalytig | mol/s | s−1⋅mol |
| lumen | lm | fflwcs goleuol | cd⋅sr | cd |
| lux | lx | goleuedd | lm/m2 | cd⋅m−2 |
| newton | N | grym, pwysau | kg⋅m/s2 | kg⋅m⋅s−2 |
| ohm | Ω | gwrthiant trydanol, rhwystriant trydanol | 1/S, V/A | kg⋅m2⋅s−3⋅A−2 |
| pascal | Pa | gwasgedd, grymedd | N/m2 | kg⋅m−1⋅s−2 |
| radian | rad | ongl | m/m | 1 |
| siemens | S | dargludiant trydanol | 1/Ω, A/V | kg−1⋅m−2⋅s3⋅A2 |
| sievert | Sv | dos gywerth (ymbelydredd) | J/kg | m2⋅s−2 |
| steradian | sr | ongl soled | m2/m2 | 1 |
| tesla | T | dwysedd fflwcs magnetig | V⋅s/m2, Wb/m2, N/(A⋅m) | kg⋅s−2⋅A−1 |
| wat | W | pŵer | J/s, V⋅A | kg⋅m2⋅s−3 |
| weber | Wb | fflwcs magnetig | J/A, T⋅m2 | kg⋅m2⋅s−2⋅A−1 |
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ The International System of Units (SI) (Bureau International des Poids et Mesures, Awst 2025); adalwyd 24 Ebrill 2026