Twndish cylchol

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Twndish cylchol
Infundibulicybe geotropa
Clitocybe geotropa JPG1.jpg
Dosbarthiad gwyddonol
Teyrnas: Fungi
Dosbarth: Basidiomycota
Urdd: Agaricales
Teulu: Tricholomataceae
Genws: Infundibulicybe[*]
Rhywogaeth: Infundibulicybe geotropa
Enw deuenwol
Infundibulicybe geotropa

Math a rhywogaeth o ffwng yn nheulu'r Tricholomataceae yw'r Twndish cylchol (Lladin: Infundibulicybe geotropa; Saesneg: Trooping Funnel).[1] Y Twndishau yw'r enw ar lafar ar y grwp mae'r ffwng yma'n perthyn iddo, ond nid yw'n derm gwyddonol. 'Twmffat' yw'r gair yn y gogledd, gair sy;n disgrifio siap y fadarchen. Ceir enw Cymraeg arall ar y rhywogaeth hon, sef Twmffat cylchol. Mae'r teulu Tricholomataceae yn gorwedd o fewn urdd yr Agaricales.


Lliw sborau'r fadarchen hon yw gwyn. Gelwir y rhan oddi tan y capan yn hadbilen (neu'n 'hymeniwm') a cheir sawl math: arwyneb llyfn, tegyll, chwarennau (tyllau bychan), rhychau ayb; mae gan y fadarchen hon yr hyn a elwir yn: tegyll. O ran y broses o gymeryd maeth, fe'i disgrifir fel maethiad saproffytig.

Ffyngau[golygu | golygu cod y dudalen]

Credir fod rhwng 2.2 a 3.8 miliwn o wahanol rywogaethau o ffwng, a'u bod yn perthyn yn nes at grwp yr anifeiliaid nag at blanhigion.[2] Gelwir yr astudiaeth o ffwng yn "feicoleg", sy'n dod o'r Groeg μύκης (mykes) sef 'madarchen'. Mae tua 120,000 o'r rhain wedi'u disgrifio gan naturiaethwyr megis Carolus Linnaeus, Christiaan Hendrik Persoon ac Elias Magnus Fries. Oherwydd mai prin iawn yw gwybodaeth gwyddonwyr am y pwnc hwn, mae tacson y ffyngau'n newid o ddydd i ddydd.[3] Credir bod oddeutu 20,000 o rywogaethau o ffyngau yng ngwledydd Prydain.

Aelodau eraill o deulu'r Tricholomataceae[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae gan Twndish cylchol ambell aelod arall yn y teulu hwn, gan gynnwys y canlynol:

Rhestr Wicidata:


rhywogaeth enw tacson delwedd
Arthromyces claviformis Arthromyces claviformis
Arthromyces claviformis T.J. Baroni & Lodge 972268.jpg
Arthromyces matolae Arthromyces matolae
Arthrosporella ditopa Arthrosporella ditopa
Asproinocybe brunneolilacina Asproinocybe brunneolilacina
Callistosporium palmarum Callistosporium palmarum
Callistosporium vinosobrunneum Callistosporium vinosobrunneum
Cellypha goldbachii Cellypha goldbachii
Cellypha goldbachii 203461.jpg
Gobled/ffiol y coed Pseudoclitocybe cyathiformis
Pseudoclitocybe cyathiformis 031123Aw.jpg
Neoclitocybe byssiseda Neoclitocybe byssiseda
Omphalia tralucida Omphalia tralucida
Diwedd y rhestr a gynhyrchwyd yn otomatig o Wicidata.

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gwefan y Bywiadur; CELl, lle ceir enwau safonol Cymraeg. Adalwyd 21 Chwefror 2020.
  2. Erthygl Fungal Diversity Revisited: 2.2 to 3.8 Million Species gan Hawksworth DL ac Lücking R yn y dyddlyfr Microbiology Spectrum, cyfrol 5, rhif 4, tud. 79–95. Cyhoeddwyd Gorffennaf 2017; Microbiology Spectrum; isbn=978-1-55581-957-6
  3. Gwefan palaeos.com; adalwyd 21 Chwefror 2020.
Safonwyd yr enw Twndish cylchol gan un o brosiectau . Mae cronfeydd data Llên Natur (un o brosiectau Cymdeithas Edward Llwyd) ar drwydded agored CC 4.0. Chwiliwch am ragor o wybodaeth ar y rhywogaeth hon ar wefan Llên Natur e.e. yr adran Bywiadur, a chyfrannwch er mwyn datblygu'r erthygl hon ymhellach.