Trychineb bad achub y Mwmbwls
| Enghraifft o: | maritime accident  |
|---|---|
 | |
| Gwladwriaeth | y Deyrnas Unedig |
| Dynodwyr | |
Digwyddodd trychineb bad achub y Mwmbwls ar 23 Ebrill 1947 ger Trwyn y Sger, ar yr arfordir rhwng Porthcawl a Chynffig, Bwrdeistref Sirol Pen-y-bont ar Ogwr (Sir Forgannwg bryd hynny), pan gafodd Bad Achub y Mwmbwls ei ddymchwel gan foroedd geirwon ar noson stormus wrth iddo geisio achub criw'r llong ager SS Samtampa. Bu farw pob un o'r wyth aelod o griw'r bad achub Edward, Prince of Wales, ynghyd â chriw'r Samtampa (39 o ddynion).[1][2]
Claddwyd cyrff dynion y bad achub ym Mynwent Ystumllwynarth, Abertawe. Mae cofeb i feirwon y trychineb ym Mynwent Porthcawl ac mae plac coffa i orffwysfa olaf bad achub y Mwmbwls ar Drwyn y Sger.[3]
Yr wyth o ddynion y bad achub a gollodd eu bywydau oedd:
- William John Gammon, llywiwr, 46 oed
- William Noel, ail lywiwr, 42 oed
- William Gilbert Davies, mecanig modur cyntaf, 42 oed
- Ernest Griffin, ail fecanig modur cynorthwyol, 51 oed
- William Richard Scourfield Thomas, blaenwr, 48 oed
- William Lewis Howell, cychwr, 32 oed
- William Ronald Thomas, cychwr, 34 oed
- Richard Smith, cychwr, 35 oed
Ym 1977, ar achlysur 30 mlynedd ers y trychineb, dadorchuddiwyd ffenestr wydr lliw i goffáu'r meirw yn Eglwys yr Holl Saint, Ystumllwynarth, lle cynhaliwyd angladdau saith o’r criw yn 1947. Cynlluniwyd a chynhyrchwyd y ffenestr gan Tim Lewis, yr artist gwydr lliw nodedig o Gymru.[4][5]
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Samtampa", Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru; adalwyd 24 Gorffennaf 2026
- ↑ "Wreck of The Mumbles Life-Boat. The Whole Crew Lost", Lifeboat Magazine, cyf.32, rhif 343 (Hydref 1947); ar-lein yn [PDF, Lifeboat Magazine Archive; adalwyd 24 Gorffennaf 2026
- ↑ "Tribute for 1947 Mumbles disaster", BBC News, 23 Ebrill 2007; adalwyd 24 Gorffennaf 2026
- ↑ "Church of All Saints, Oystermouth, Mumbles, Swansea", Visit Stained Glass; adalwyd 24 Gorffennaf 2026
- ↑ (Saesneg) "Lifeboat Window", Gwydr Lliw yng Nghymru; adalwyd 24 Gorffennaf 2026
Dolenni allanol
[golygu | golygu cod]- "Bad Achub y Mwmbwls a Llongddrylliad yr SS Samtampa", Casgliad y Werin Cymru