Triangulum (galaeth)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
M33.jpg
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynolflocculent spiral galaxy Edit this on Wikidata
Dyddiad darganfod1654 Edit this on Wikidata
Rhan oGrŵp Lleol, [CHM2007] LDC 160, [TSK2008] 222, M31 Group Edit this on Wikidata
Yn cynnwysNGC 592, Var 83, M33 X-7, NGC 604, NGC 595, NGC 588 Edit this on Wikidata
CytserTriangulum Edit this on Wikidata
Pellter o'r Ddaear0.93 Edit this on Wikidata
Cyflymder rheiddiol−182 cilometr yr eiliad Edit this on Wikidata
Radiws27,500 ±2500 blwyddyn golau Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Galaeth Fawr Triangulum a recordiwyd gan seryddwr amatur
Llun o'r Arsyllfa Deheuol Ewrop yn dangos y breichiau troellog, a gyda lliw pinc nifylau allyrru
Llun yn olau uwchfioled o Alaeth Fawr Triangulum a recordiwyd gan loeren GALEX (llun NASA). Mae sêr poeth gyda màs uchel yn ymddangos yn y ddelwedd uwchfioled hon.

Galaeth troellog yng nghytser Triangulum yw Galaeth Triangulum (Messier 33 yng Nghatalog Messier neu NGC 598). Cyfeirir ato weithiau fel y "Galaeth Pin-olwyn" ("Pinwheel Galaxy") mewn llyfrau poblogaidd ar seryddiaeth, ond mae hwnnw'n enw poblogaidd am galaeth Messier 101 yn ogystal. Galaeth Triangulum yw'r trydydd mwyaf o safbwynt maint a màs yn y Grŵp Lleol, y grŵp o galaethau sy'n cynnwys Galaeth y Llwybr Llaethog, ein galaeth ni, a Galaeth Fawr Andromeda, ac mae'n bosibl ei fod yn gydymaith disgyrchiant i galaeth Andromeda. Mae'n bosibl fod y galaeth Corrach Pisces (LGS 3), sy'n rhan o'r Grŵp Lleol hefyd, yn gydymaith i Driangulum.

Ar nosweithiau braf gellir gweld Galaeth Triangulum heb delesgop; dyma'r gwrthrych pellach i ffwrdd o'r ddaear sy'n weladwy i'r llygaid felly. Ond dylid fod yn ofalus i beidio â'i chymysgu â NGC 752, clwstwr agored gerllaw sy'n fwy disglair yn yr awyr na Triangulum ei hun.

Yn sgîl arsyllu gofalus yn 2005, mae ymchilwyr wedi llwyddo am y tro cyntaf i amcangyfrif troellu onglaidd a symudiad cywir Triangulum. Amcangyfrifir cyflymder o 190 ± 60 km/s mewn perthynas â'r Llwybr Llaethog sy'n awgrymu hefyd fod Triangulum yn symud i gyfeiriad Galaeth Andromeda.