Theatr epig
Mudiad theatrig a gododd ynghanol yr 20fed ganrif oedd Theatr epig (Almaeneg: episches Theater). Datblygodd o theorïau a gwaith ymarferol nifer o ymarferwyr Theatr fu'n ymateb i hinsawdd wleidyddol y cyfnod trwy greu dramâu gwleidyddol newydd. Ni ddylai theatr epig gyfeirio at raddfa na chynnwys y gwaith, ond yn hytrach at ei ffurf.[1] Mae theatr epig yn crynhoi persbectif ac ymateb y gynulleidfa i'r darn trwy ddefnyddio amrywiaeth o dechnegau unigol, sy'n mesur eu hymateb.[2] Nid pwrpas theatr epig yw annog cynulleidfa i atal eu hanghrediniaeth, ond yn hytrach eu gorfodi i weld eu byd fel y mae.
Hanes
[golygu | golygu cod]Bathwyd y term "theatr epig" gan Erwin Piscator yn ystod ei flwyddyn gyntaf fel cyfarwyddwr Volksbühne Berlin (1924–27).[3] Nod Piscator oedd annog dramodwyr i fynd i'r afael â materion yn ymwneud â "bodolaeth gyfoes." Yna byddai'r pwnc newydd hwn yn cael ei lwyfannu trwy effeithiau dogfennol, rhyngweithio â'r gynulleidfa, a strategaethau i feithrin ymateb gwrthrychol.[4] Mae theatr epig yn ymgorffori dull o actio sy'n defnyddio'r hyn y mae Brecht yn ei alw'n gestus. Mae theatr epig a'i ffurfiau niferus yn ymateb i syniad Richard Wagner o "Gesamtkunstwerk", neu "waith celf cyflawn", sy'n disgwyl i bob darn o gelf fod yn gyfansoddedig o ffurfiau celf eraill.[5]
Tua diwedd ei yrfa, roedd Brecht yn ffafrio'r term "theatr ddeialogaidd" i ddisgrifio'r math o theatr yr oedd yn ei harloesi. O'i safbwynt diweddarach, roedd y term "theatr epig" wedi dod yn gysyniad rhy ffurfiol i fod o ddefnydd.
Mae theatr epig yn wahanol i ffurfiau eraill o theatr, yn enwedig y dull naturiolaidd cynnar a'r "realaeth seicolegol" diweddarach a ddatblygwyd gan Konstantin Stanislavski. Fel Stanislavski, nid oedd Brecht yn hoffi melodrama. Roedd ffocws cymdeithasol a gwleidyddol Brecht ei hun yn wahanol hefyd i swrealaeth a Theatr y Creulondeb.
Technegau
[golygu | golygu cod]Verfremdungseffekt
[golygu | golygu cod]Er nad Brecht a'i dyfeisiodd, gwnaeth Brecht y Verfremdungseffekt, a elwir yn Saesneg yn "effaith dieithrio" neu "effaith dieithrio", yn boblogaidd ac mae'n un o nodweddion pwysicaf theatr epig. [6]
Gellir cyflawni'r Verfremdungseffekt trwy gael actorion i chwarae nifer o gymeriadau, aildrefnu'r set yng ngolwg llawn y gynulleidfa, a "thorri'r bedwaredd wal" trwy siarad â'r gynulleidfa. Mae defnyddio adroddwr yn Der kaukasische Kreidekreis yn enghraifft arall o Verfremdungseffekt ar waith. Gellir defnyddio goleuadau hefyd i efelychu'r effaith. Er enghraifft, gall gorlifo'r theatr â goleuadau llachar (nid y llwyfan yn unig) a gosod offer goleuo ar y llwyfan annog y gynulleidfa i gydnabod yn llawn mai dim ond cynhyrchiad theatrig yw'r cyflwyniad yn hytrach na realiti.
Hanesoli
[golygu | golygu cod]Defnyddir hanesoli hefyd er mwyn cysylltu digwyddiad hanesyddol gyda digwyddiad cyfoes tebyg. Gellir gweld hyn yn y dramâu Mutter Courage und ihre Kinder a The Good Person of Szechwan, y ddau wedi'u cyfansoddi gan Brecht, sy'n rhoi sylwadau ar faterion cymdeithasol neu wleidyddol cyfoes gan ddefnyddio cyd-destunau hanesyddol.
Ymarferwyr enwog
[golygu | golygu cod]- Erwin Piscator
- Vladimir Mayakovsky
- Vsevolod Meyerhold
- Bertolt Brecht
- Friedrich Dürrenmatt
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ "Brecht, interruptions and epic theatre". British Library. 7 Medi 2017. Archifwyd 9 Awst 2022. Adalwyd 12 Ebrill 2018.
- ↑ Barnett, David (2015). Brecht (Bloomsbury Publishing).
- ↑ Wiles, Timothy. The Theatre Event (Chicago: Chicago University Press, 1980).
- ↑ Christopher Innes, Erwin Piscator's Political Theatre: The Development of Modern German Drama, arg. newydd (Caergrawnt: Cambridge University Press, 1977).
- ↑ Brown, Hilda Meldrum (1991). Leitmotiv and Drama. Oxford: Clarendon Press.
- ↑ Schall, Ekkehard (2015). The Craft of Theatre: Seminars and Discussions in Brechtian Theatre. Bloomsbury Publishing. t. 205.
Ffynonellau
[golygu | golygu cod]- Gordon, Robert. 2017. Brecht, interruptions, and epic theatre.
- Brecht, Bertolt. 1949. A Short Organum for the Theatre. Trans. John Willett. In Brecht (1964, 179–205).
- Brecht, Bertolt. 1964. Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic. Ed. and trans. John Willett. British edition. Llundain: Methuen. ISBN 0-413-38800-X. USA edition. New York: Hill and Wang. ISBN 0-8090-3100-0.
- Brecht, Bertolt. 1965. The Messingkauf Dialogues. Trans. John Willett. Bertolt Brecht: Plays, Poetry, Prose Ser. Llundain: Methuen, 1985. ISBN 0-413-38890-5.
- Genet, Jean. 1966. Letters to Roger Blin. In Reflections on the Theatre and Other Writings. Trans. Richard Seaver. Llundain: Faber, 1972. 7–60. ISBN 0-571-09104-0.
- Innes, Christopher 1972. Erwin Piscator's Political Theatre: The Development of Modern German Drama. Caergrawnt: Cambridge UP, 1977. ISBN 0-521-29196-8.
- Wiles, Timothy 1980. The Theatre Event. Chicago: Chicago University Press. ISBN 0-226-89801-6.
- Willett, John. 1964. Editorial notes. In Brecht on Theatre: The Development of an Aesthetic, by Bertolt Brecht. Llundain: Methuen. ISBN 0-413-38800-X. New York: Hill and Wang. ISBN 0-8090-3100-0.
Dolenni allanol
[golygu | golygu cod]- Theatr Epic Archifwyd 2008-09-25 yn y Peiriant Wayback Archived – Adnoddau Artsworx Prifysgol De Queensland ar Y Fenyw Dda o Setzuan .