Tô Lâm
| Tô Lâm | |
|---|---|
_(cropped).jpg) Tô Lâm yn Hydref 2025. | |
| Ganwyd | 10 Gorffennaf 1957, 19 Gorffennaf 1957  Nghĩa Trụ |
| Galwedigaeth | gwleidydd |
| Swydd | Minister of Public Security |
| Plaid Wleidyddol | Plaid Gomiwnyddol Fietnam |
| Gwobr/au | Q10769828, For National Security Medal, Glorious Fighter Medal, Urdd José Martí, Order of the Friendship of Peoples, Military Exploit Order, Feat Order, Royal Order of Sahametrei, Order of Friendship |
Gwleidydd a chyn-heddwas o Fietnam yw Tô Lâm (ganed 10 Gorffennaf 1956) a wasanaetha'n ysgrifennydd cyffredinol Plaid Gomiwnyddol Fietnam ers Awst 2024. Gwasanaethodd hefyd yn Arlywydd Fietnam o Fai i Hydref 2024.
Ganed ef yng nghymuned Nghĩa Trụ, dosbarth Văn Giang, talaith Hưng Yên, a oedd ar y pryd yn rhan o Ogledd Fietnam (Gweriniaeth Ddemocrataidd Fietnam). Cyn-gyrnol ym Myddin y Bobl ac heddwas oedd ei dad, Tô Quyền, a fyddai'n esgyn i swydd pennaeth taleithiol Adran Heddlu Hải Hưng. Dilynodd Tô Lâm gamre ei dad, gan astudio gwyddor amddiffyn a'r gyfraith yn yr Ysgol Ddiogelwch Cyhoeddus Ganolog (bellach Academi Ddiogelwch y Bobl) yn Hanoi o 1974 i 1979, adeg buddugoliaeth y comiwnyddion yn Rhyfel Fietnam ac aduno'r gogledd a'r de.[1] Cychwynnodd ar ei yrfa yn y Weinyddiaeth Ddiogelwch Cyhoeddus ym 1979, ac ymunodd â'r Blaid Gomiwnyddol ym 1981.[2]
Dyrchafwyd Lâm yn uwchfrigadydd yn 2007 ac yn ddirprwy gyfarwyddwr cyffredinol yr Adran Ddiogelwch Gyffredinol yn y Weinyddiaeth Ddiogelwch Cyhoeddus. Yn 2010, fe'i dyrchafwyd yn is-gadfridog ac yn gyfarwyddwr cyffredinol yr adran honno, ac yn Awst fe'i penodwyd yn ddirprwy weinidog dros ddiogelwch cyhoeddus. Etholwyd Lâm i Bwyllgor Canolog y Blaid Gomiwnyddol yn 12fed Gyngres Genedlaethol y Blaid yn Ionawr 2016, ac yng nghynhadledd gyntaf y pwyllgor fe'i etholwyd i'r Politbiwro. Ar 9 Ebrill 2016, fe'i penodwyd yn weinidog dros ddiogelwch cyhoeddus.[1] O'r diwedd, yn 2019 fe'i dyrchafwyd yn gadfridog Diogelwch Cyhoeddus y Bobl, gan gyrraedd anterth ei yrfa ym myd gorfodi'r gyfraith.[2]
Ar 18 Gorffennaf 2024, penodwyd Tô Lâm yn ysgrifennydd cyffredinol dros dro y Blaid Gomiwnyddol, yn sgil afiechyd Nguyễn Phú Trọng, a fu farw trannoeth. Gwasanaethodd Lâm yn y swydd dros dro hyd at ei ethol yn olynydd swyddogol i Trong ar 3 Awst 2024 yn 13eg Gyngres y Blaid. Ailetholwyd Lâm i dymor o bum mlynedd yn ysgrifennydd cyffredinol yn unfrydol gan Bwyllgor Canolog y Blaid yn y 14eg Gyngres ar 23 Ionawr 2026.
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ 1.0 1.1 (Fietnameg) "Tiểu sử Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm", Giaothông (9 Ebrill 2016). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.org ar 15 Tachwedd 2020.
- ↑ 2.0 2.1 (Saesneg) "Brief biography of General Secretary of 14th Party Central Committee To Lam", Dak Lak (24 Ionawr 2026). Archifwyd o'r dudalen we wreiddiol drwy gyfrwng archive.today ar 29 Ionawr 2026.