Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru

Oddi ar Wicipedia
Neidio i: llywio, chwilio
Cymru
Shirt badge/Association crest
Conffederasiwn UEFA (Ewrop)
Hyfforddwr Chris Coleman
Capten Ashley Williams
Mwyaf o Gapiau Neville Southall (92)
Prif sgoriwr Ian Rush (28)
Cod FIFA WAL
Safle FIFA 12 steady (9 Mawrth 2017)[1]
Safle FIFA uchaf 8 (Hydref 2015)
Safle FIFA isaf 117 (Awst 2011)
Safle Elo 23 (10 Gorffennaf 2016) [2]
Safle Elo uchaf 3 (1876–1885)
Safle Elo isaf 88 (25 Mai 2000)
Lliwiau Cartref
Lliwiau
Oddi Cartref
Gêm ryngwladol gynaf
 yr Alban 4–0  Cymru
(Glasgow; 26 Mawrth 1876)
Y fuddugoliaeth fwyaf
 Cymru 11–0 Iwerddon 
(Wrecsam; 3 Mawrth 1888)
Colled fwyaf
 yr Alban 9–0  Cymru
(Glasgow; 23 Mawrth 1878)
Cwpan FIFA y Byd
Ymddangosiadau 1 (Cyntaf yn 1958)
Canlyniad gorau Rownd Go-gynderfynol, 1958
Pencampwriaeth Pêl-droed Ewrop
Ymddangosiadau 1 (Cyntaf yn 2016)
Canlyniad gorau Rownd Gynderfynol, 2016
Cymru yn erbyn Gwlad Belg, Stadiwm Dinas Caerdydd, 12 Mehefin 2015

Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru yw'r tîm sy'n cynrychioli Cymru mewn pêl-droed dynion ar lefel ryngwladol. Rheolir y tîm gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru.

Tîm Cymru yw'r trydydd hynaf o holl dimau pêl-droed cenedlaethol y byd. Chwaraeodd ei gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn yr Alban ar 25 Mawrth 1876 yn Glasgow. Chwaraewyd y gêm ryngwladol gyntaf yng Nghymru ar y Cae Ras, Wrecsam ar 5 Mawrth 1877, eto yn erbyn yr Alban.

Mae Cymru wedi llwyddo i gyrraedd rowndiau terfynol prif bencampwriaethau'r byd pêl-droed ddwywaith, sef Cwpan y Byd Pêl-droed 1958 a phencampwriaeth Ewro 2016. Llwyddodd Cymru hefyd i gyrraedd rownd yr wyth olaf o Bencampwriaethau Ewrop 1976, sef y flwyddyn olaf y cafodd gystadleuaeth honno ei chynnal dros ddau gymal.

Yn Ebrill 2013, agorodd Parc y Ddraig, Canolfan Ddatblygu Pêl-droed Cenedlaethol Cymru, yng Nghasnewydd.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Blynyddoedd Cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Chwaraeodd Cymru ei gêm gystadleuol gyntaf ar 25 Mawrth 1876 yn erbyn yr Alban yn Glasgow gan ei gwneud y trydydd tîm pel-droed rhyngwladol hyna'n y byd. Yr Alban enillodd y gêm gyntaf 4-0. Trefnwyd gêm gyfatebol yng Nghymru y flwyddyn ganlynol ac felly y cafwyd y gêm bêl-droed ryngwladol gyntaf ar dir Cymru, ar Gae Ras Wrecsam ar 5 Mawrth 1882. Enillodd yr Alban eto, 2-0 y tro hwn. Roedd y gêm gyntaf yn erbyn Lloegr yn 1879 pan welwyd Cymru'n colli 2-1 yn Kennington Oval, Llundain ac yn 1882 wynebodd Cymru Iwerddon am y tro cyntaf gan ennill 7-1 yn Wrecsam.

Cyfarfu cynrychiolwyr y pedair gwlad ym Manceinion ar 6 Ragfyr 1882 i greu rheolau a thrwy hyn sefydlwyd Bwrdd y Cymdeithasau Pêl-droed Rhyngwladol. Yn 1883-84 ffurfiwyd Pencampwriaeth Cartref Prydain, twrnameint a chwaraewyd yn flynyddol rhwng Lloegr, yr Alban, Iwerddon a Chymru hyd 1983-84. Bu Cymru'n bencampwr 12 gwaith.

Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2014[golygu | golygu cod y dudalen]

Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp A ar gyfer gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd 2014 ynghŷd â Croatia, Serbia, Gwlad Belg, yr Alban a Macedonia. Ni lwyddodd Cymru i gyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd, gan orffen yn bumed yn y grŵp rhagbrofol.

Gemau Rhagbrofol Ewro 2016[golygu | golygu cod y dudalen]

Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp B ar gyfer gemau Rhagbrofol Ewro 2016 ynghŷd ag Andorra, Gwlad Belg, Bosnia-Hertsegofina, Cyprus ac Israel. Ar 10 Hydref 2015, er colli yn erbyn Bosnia-Hertsegofina, llwyddodd Cymru i gyrraedd rowndiau terfynol Ewro 2016, gan fod Cyprus wedi curo Israel. Dyma'r tro cyntaf i Gymru gyrraedd rowndiau terfynol twrnamaint pêl-droed rhyngwladol ers Cwpan y Byd Pêl-droed 1958.[3] Gorffennodd Cymru yn ail yn y grŵp ar ôl curo Andorra o 2-0 yng Nghaerdydd ar 13 Hydref 2015.[4]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/e +/- P
 Gwlad Belg 10 7 2 1 24 5 +19 23
 Cymru 10 6 3 1 11 4 +7 21
 Bosnia-Hertsegofina 10 5 2 3 17 12 +5 17
 Israel 10 4 1 5 16 14 +2 13
 Cyprus 10 4 0 6 16 17 -1 12
 Andorra 10 0 0 10 4 36 -32 0
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i brif gemau Ewro 2016
Symud ymlaen i'r gemau ail-gyfle

Rowndiau Terfynol Ewro 2016[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 12 Rhagfyr 2015, tynnwyd enwau y timau i chwarae yn rowndiau terfynol Ewro 2016. Gosodwyd Cymru yng ngrŵp B, ynghyd â Lloegr, Rwsia a Slofacia.[5]

Ar 20 Mehefin 2016, llwyddodd Cymru i ennill Grŵp B, a chyrraedd rownd yr 16 olaf yng nghystadleuaeth Ewro 2016 wedi iddynt guro Rwsia o dair gôl i ddim.[6]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/E +/- P
 Cymru 3 2 0 1 6 3 +3 6
 Lloegr 3 1 2 0 3 2 +1 5
 Slofacia 3 1 1 1 3 3 0 4
 Rwsia 3 0 1 2 2 6 -4 1
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i'r 16 olaf
Posibilrwydd o gyrraedd yr 16 olaf (os yn un o'r pedwar tîm trydydd safle gorau)
Ar ôl cyrraedd rownd gyn-derfynol pencampwriaeth UEFA Euro 2016, dychwelodd Tîm Pêl-droed Cymru i Gymru gan fynd ar daith bws agored drwy ganol dinas Caerdydd.

Ar 22 Mehefin, cyhoeddwyd y byddai Cymru yn wynebu Gogledd Iwerddon ym Mharis ar 25 Mehefin 2016 yn rownd yr 16 olaf. Enillodd Cymru y gêm 1-0, gan sicrhau eu lle yn y rownd go-gynderfynol.[7] Enillodd Cymru'r rownd honno o 3-1 yn erbyn Gwlad Belg[8], gan sicrhau eu lle yn rownd gynderfynol cystadleuaeth bêl-droed ryngwladol am y tro cyntaf erioed. Portiwgal oedd gwrthwynebwyr Cymru yn y rownd gynderfynol. Nid oedd Ben Davies nac Aaron Ramsey yn gallu chwarae oherwydd gwaharddiad, wedi iddynt dderbyn dau gerdyn melyn yr un yn ystod y gystadleuaeth. Cafwyd gêm agos, ond colli 2-0 fu hanes Cymru, gan roi terfyn ar y freuddwyd o gyrraedd y rownd derfynol.[9]

Dychwelodd carfan Cymru a'r tîm hyfforddi i Gymru ar 8 Gorffennaf 2016. Ar ôl glanio ym Maes Awyr Caerdydd, teithiodd y garfan i Gastell Caerdydd, lle roedd torfeydd o filoedd yn aros i'w croesawu. Teithiodd y chwaraewyr ar fws to agored drwy ganol y brifddinas, gan orffen yn Stadiwm Dinas Caerdydd, lle cynhaliwyd cyngerdd gan amrywiol artistiaid, gan gynnwys y Manic Street Preachers a Kizzy Crawford.[10]

Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2018[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn dilyn eu llwyddiant yng Ngemau Rhagbrofol Ewro 2016, gosodwyd Cymru ymhlith y deg tîm gorau yn y Byd yn rhestr safleoedd FIFA am y tro cyntaf erioed ym mis Gorffennaf 2015. Golygodd hynny fod Cymru ymhlith y detholion uchaf ar gyfer dewis y grwpiau ar gyfer Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2018. Fe dynnwyd enwau'r timau ar 25 Gorffennaf 2015 yn St Petersburg, Rwsia. Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp D ynghyd ag Awstria, Serbia, Gweriniaeth Iwerddon, Moldofa a Georgia.[11]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/E +/- P
 Serbia 5 3 2 0 12 6 +6 11
 Iwerddon 5 3 2 0 7 3 +4 11
 Cymru 5 1 4 0 8 4 +4 7
 Awstria 5 2 1 2 8 7 1 7
 Georgia 5 0 2 3 4 8 -4 2
 Moldofa 5 0 1 4 2 13 -11 1
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i brif gemau Cwpan y Byd Pêl-droed 2018
Symud ymlaen i'r gemau ail-gyfle

Canlyniadau Diweddar a Gornestau'r Dyfodol[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyddiad Cystadleuaeth Canlyniad
15 Hydref 2013 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2014  Gwlad Belg 1 - 1  Cymru
16 Tachwedd 2013 Cyfeillgar  Cymru 1 - 1  Y Ffindir
5 Mawrth 2014 Cyfeillgar  Cymru 3 - 1  Gwlad yr Iâ
4 Mehefin 2014 Cyfeillgar  Yr Iseldiroedd 2 - 0  Cymru
9 Medi 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Andorra 1 - 2  Cymru
10 Hydref 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 0 - 0  Bosnia-Hertsegofina
13 Hydref 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 2 - 1  Cyprus
16 Tachwedd 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Gwlad Belg 0 - 0  Cymru
28 Mawrth 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Israel 0 - 3  Cymru
12 Mehefin 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 1 - 0  Gwlad Belg
3 Medi 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cyprus 0 - 1  Cymru
6 Medi 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 0 - 0  Israel
10 Hydref 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Bosnia-Hertsegofina 2 - 0  Cymru
13 Hydref 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 2 - 0  Andorra
13 Tachwedd 2015 Cyfeillgar  Cymru 2 - 3  Yr Iseldiroedd
24 Mawrth 2016 Cyfeillgar  Cymru 1 - 1  Gogledd Iwerddon
28 Mawrth 2016 Cyfeillgar  Wcrain 1 - 0  Cymru
5 Mehefin 2016 Cyfeillgar  Sweden 3 - 0  Cymru
11 Mehefin 2016 Ewro 2016  Cymru 2 - 1  Slofacia
16 Mehefin 2016 Ewro 2016  Lloegr 2 - 1  Cymru
20 Mehefin 2016 Ewro 2016  Rwsia 0 - 3  Cymru
25 Mehefin 2016 Ewro 2016 (Rownd yr 16 Olaf)  Cymru 1 - 0  Gogledd Iwerddon
1 Gorffennaf 2016 Ewro 2016 (Rownd Gogynderfynol)  Cymru 3 - 1  Gwlad Belg
6 Gorffennaf 2016 Ewro 2016 (Rownd Gynderfynol)  Portiwgal 2 - 0  Cymru
5 Medi 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 4 - 0  Moldofa
6 Hydref 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Awstria 2 - 2  Cymru
9 Hydref 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 1 - 1  Georgia
12 Tachwedd 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 1 - 1  Serbia
24 Mawrth 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Iwerddon 0 - 0  Cymru
11 Mehefin 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Serbia  Cymru
2 Medi 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru  Awstria
5 Medi 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Moldofa  Cymru
6 Hydref 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Georgia  Cymru
9 Hydref 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru  Iwerddon

Chwaraewyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Carfan ddiweddaraf[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 16 Mawrth 2017, enwodd Chris Coleman y garfan 23-dyn canlynol ar gyfer y gêm yn erbyn Iwerddon ar 24 Mawrth 2017.[12]

Capiau a goliau yn dilyn 24 Mawrth 2017

0#0 Safle Chwaraewr Dyddiad geni (oed) Capiau Goliau Clybiau
12 1G Owain Fôn Williams (1987-03-17) 17 Mawrth 1987 (30 oed) 1 0 yr Alban Inverness Caledonian Thistle F.C.
1 1G Wayne Hennessey (1987-01-24) 24 Ionawr 1987 (30 oed) 67 0 Lloegr Crystal Palace
21 1G Danny Ward (1993-06-22) 22 Mehefin 1993 (24 oed) 3 0 Lloegr Huddersfield
5 2AM James Chester (1989-01-23) 23 Ionawr 1989 (28 oed) 22 0 Lloegr Aston Villa F.C.
19 2AM James Collins (1983-08-23) 23 Awst 1983 (33 oed) 50 3 Lloegr West Ham United
4 2AM Ben Davies (1993-04-24) 24 Ebrill 1993 (24 oed) 29 0 Lloegr Tottenham Hotspur
2 2AM Chris Gunter (1989-07-21) 21 Gorffennaf 1989 (27 oed) 78 0 Lloegr Reading
15 2AM Jazz Richards (1991-04-12) 12 Ebrill 1991 (26 oed) 11 0 Cymru Dinas Caerdydd
3 2AM Neil Taylor (1989-02-07) 7 Chwefror 1989 (28 oed) 39 1 Lloegr Aston Villa
6 2AM Joe Walsh (1989-05-13) 13 Mai 1989 (28 oed) 0 0 Lloegr MK Dons
6 2AM Ashley Williams (Capten) (1984-08-23) 23 Awst 1984 (32 oed) 70 2 Lloegr Everton
7 3CC Joe Allen (1990-03-14) 14 Mawrth 1990 (27 oed) 35 2 Lloegr Stoke City
14 3CC David Edwards (1986-02-03) 3 Chwefror 1986 (31 oed) 38 3 Lloegr Wolverhampton Wanderers
3CC Emyr Huws (1993-09-30) 30 Medi 1993 (23 oed) 9 1 Cymru Dinas Caerdydd
8 3CC Andy King (1988-10-29) 29 Hydref 1988 (28 oed) 39 0 Lloegr Caerlyr
16 3CC Joe Ledley (1987-01-23) 23 Ionawr 1987 (30 oed) 72 4 Lloegr Crystal Palace
3CC Shaun MacDonald (1988-06-17) 17 Mehefin 1988 (29 oed) 4 0 Lloegr Wigan Athletic
10 3CC Aaron Ramsey (1990-12-26) 26 Rhagfyr 1990 (26 oed) 46 11 Lloegr Arsenal
11 4YM Gareth Bale (1989-07-16) 16 Gorffennaf 1989 (27 oed) 66 26 Sbaen Real Madrid
4YM Tom Bradshaw (1992-07-27) 27 Gorffennaf 1992 (24 oed) 1 0 Lloegr Walsall
9 4YM Hal Robson-Kanu (1989-05-21) 21 Mai 1989 (28 oed) 40 4 Lloegr West Bromwich Albion
4YM Tom Lawrence (1994-01-13) 13 Ionawr 1994 (23 oed) 5 0 Cymru Dinas Caerdydd
18 4YM Sam Vokes (1989-10-21) 21 Hydref 1989 (27 oed) 49 8 Lloegr Burnley F.C.
4YM Ben Woodburn (1999-10-15) 15 Hydref 1999 (17 oed) 0 0 Lloegr Lerpwl

Chwaraewyr eraill a alwyd i'r garfan yn ddiweddar[golygu | golygu cod y dudalen]

Galwyd y chwaraewyr canlynol i'r garfan yn y 12 mis diwethaf.

0#0 Safle Chwaraewr Dyddiad geni (oed) Capiau Goliau Clybiau
2AM Adam Henley (1994-06-14) 14 Mehefin 1994 (23 oed) 2 0 Lloegr Blackburn Rovers
2AM Adam Matthews (1992-01-13) 13 Ionawr 1992 (25 oed) 13 0 Lloegr Sunderland
2AM Morgan Fox (1993-09-21) 21 Medi 1993 (23 oed) 0 0 Lloegr Charlton Athletic
2AM Declan John (1995-06-30) 30 Mehefin 1995 (21 oed) 2 0 Cymru Dinas Caerdydd
15 2AM Jazz Richards (1991-04-12) 12 Ebrill 1991 (26 oed) 10 0 Cymru Dinas Caerdydd
2AM Sam Ricketts (1981-10-11) 11 Hydref 1981 (35 oed) 52 0 Lloegr Coventry City
3CC Lloyd Isgrove (1993-12-01) 1 Rhagfyr 1993 (23 oed) 1 0 Lloegr Barnsley
22 3CC David Vaughan (1983-02-18) 18 Chwefror 1983 (34 oed) 43 1 Lloegr Nottingham Forest
3CC Jordan Williams (1995-11-06) 6 Tachwedd 1995 (21 oed) 0 0 Lloegr Swindon Town
4YM Wes Burns (1994-11-23) 23 Tachwedd 1994 (22 oed) 0 0 Lloegr Fleetwood Town
23 4YM Simon Church (1988-12-10) 10 Rhagfyr 1988 (28 oed) 38 3 Lloegr MK Dons
17 3CC David Cotterill (1987-12-04) 4 Rhagfyr 1987 (29 oed) 23 2 Lloegr Birmingham City
13 4YM George Williams (1995-09-07) 7 Medi 1995 (21 oed) 7 0 Lloegr MK Dons
20 3CC Jonathan Williams (1993-10-09) 9 Hydref 1993 (23 oed) 17 0 Lloegr Crystal Palace

Prif sgorwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 24 Mawrth 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n dal i chwarae mewn print trwm):

Rhif Enw Goliau Capiau
1 Ian Rush 28 73
2 Gareth Bale 26 66
3 Trevor Ford 23 38
Ivor Allchurch 23 68
5 Dean Saunders 22 75
6 Craig Bellamy 19 78
7 Robert Earnshaw 16 58
Cliff Jones 16 59
Mark Hughes 16 72
8 John Charles 15 38
9 John Hartson 14 51


Mwyaf o Gapiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 24 Mawrth 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n parhau i chwarae mewn print trwm):

Rhif Enw Gyrfa Capiau Goliau
1 Neville Southall 1982–1998 92 0
2 Gary Speed 1990–2004 85 7
3 Craig Bellamy 1998-2013 78 19
4 Chris Gunter 2007–presennol 78 0
5 Dean Saunders 1986-2001 75 22
6 Peter Nicholas 1979-1991 73 2
7 Ian Rush 1980-1996 73 28
8 Mark Hughes 1984-1999 72 16
9 Joey Jones 1975-1986 72 1
10 Joe Ledley 2005-presennol 71 4
11 Ivor Allchurch 1950–1966 68 23
12 Brian Flynn 1974–1984 66 7

Chwaraewyr Eraill gyda 50 neu fwy o gapiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 24 Mawrth 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n parhau i chwarae mewn print trwm):

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Soccer stub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am bêl-droed. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.