Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Tîm Pêl-droed Cenedlaethol Cymru)
Neidio i: llywio, chwilio
Cymru
Shirt badge/Association crest
Conffederasiwn UEFA (Ewrop)
Hyfforddwr Chris Coleman
Capten Ashley Williams
Mwyaf o Gapiau Neville Southall (92)
Prif sgoriwr Ian Rush (28)
Cod FIFA WAL
Safle FIFA 12 steady (9 Mawrth 2017)[1]
Safle FIFA uchaf 8 (Hydref 2015)
Safle FIFA isaf 117 (Awst 2011)
Safle Elo 23 (10 Gorffennaf 2016) [2]
Safle Elo uchaf 3 (1876–1885)
Safle Elo isaf 88 (25 May 2011)
Lliwiau Cartref
Lliwiau
Oddi Cartref
3ydd Set
Gêm ryngwladol gynaf
 yr Alban 4–0  Cymru
(Glasgow; 26 Mawrth 1876)
Y fuddugoliaeth fwyaf
 Cymru 11–0  Iwerddon
(Wrecsam; 3 Mawrth 1888)
Colled fwyaf
 yr Alban 9–0  Cymru
(Glasgow; 23 Mawrth 1878)
Cwpan FIFA y Byd
Ymddangosiadau 1 (Cyntaf yn 1958)
Canlyniad gorau Rownd Go-gynderfynol, 1958
Pencampwriaeth Pêl-droed Ewrop
Ymddangosiadau 1 (Cyntaf yn 2016)
Canlyniad gorau Rownd Gynderfynol, 2016
Cymru yn erbyn Gwlad Belg, Stadiwm Dinas Caerdydd, 12 Mehefin 2015

Tîm pêl-droed cenedlaethol Cymru yw'r tîm sy'n cynrychioli Cymru mewn pêl-droed dynion ar lefel ryngwladol. Rheolir y tîm gan Gymdeithas Bêl-droed Cymru.

Tîm Cymru yw'r trydydd hynaf o holl dimau pêl-droed cenedlaethol y byd. Chwaraeodd ei gêm ryngwladol gyntaf yn erbyn yr Alban ar 25 Mawrth 1876 yn Glasgow. Chwaraewyd y gêm ryngwladol gyntaf yng Nghymru ar y Cae Ras, Wrecsam ar 5 Mawrth 1877, eto yn erbyn yr Alban.

Mae Cymru wedi llwyddo i gyrraedd rowndiau terfynol prif bencampwriaethau'r byd pêl-droed ddwywaith, sef Cwpan y Byd Pêl-droed 1958 a phencampwriaeth Ewro 2016. Llwyddodd Cymru hefyd i gyrraedd rownd yr wyth olaf o Bencampwriaethau Ewrop 1976, sef y flwyddyn olaf y cafodd gystadleuaeth honno ei chynnal dros ddau gymal.

Yn Ebrill 2013, agorodd Parc y Ddraig, Canolfan Datblygu Pêl-droed Cenedlaethol Cymru, yng Nghasnewydd.

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Y Blynyddoedd Cynnar[golygu | golygu cod y dudalen]

Chwaraeodd Cymru ei gêm gystadleuol gyntaf ar 25 Mawrth 1876 yn erbyn yr Alban yn Glasgow gan ei gwneud y trydydd tîm pel-droed rhyngwladol hyna'n y byd. Yr Alban enillodd y gêm gyntaf 4-0. Trefnwyd gêm gyfatebol yng Nghymru y flwyddyn ganlynol ac felly y cafwyd y gêm bêl-droed ryngwladol gyntaf ar dir Cymru, ar Gae Ras Wrecsam ar 5 Mawrth 1882. Enillodd yr Alban eto, 2-0 y tro hwn. Roedd y gêm gyntaf yn erbyn Lloegr yn 1879 pan welwyd Cymru'n colli 2-1 yn Kennington Oval, Llundain ac yn 1882 wynebodd Cymru Iwerddon am y tro cyntaf gan ennill 7-1 yn Wrecsam.

Cyfarfu cynrychiolwyr y pedair gwlad ym Manceinion ar 6 Ragfyr 1882 i greu rheolau a thrwy hyn sefydlwyd Bwrdd y Cymdeithasau Pêl-droed Rhyngwladol. Yn 1883-84 ffurfiwyd Pencampwriaeth Cartref Prydain, twrnameint a chwaraewyd yn flynyddol rhwng Lloegr, yr Alban, Iwerddon a Chymru hyd 1983-84. Bu Cymru'n bencampwr 12 gwaith.

Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2014[golygu | golygu cod y dudalen]

Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp A ar gyfer gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd 2014 ynghŷd â Croatia, Serbia, Gwlad Belg, yr Alban a Macedonia. Ni lwyddodd Cymru i gyrraedd rowndiau terfynol Cwpan y Byd, gan orffen yn bumed yn y grŵp rhagbrofol.

Gemau Rhagbrofol Ewro 2016[golygu | golygu cod y dudalen]

Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp B ar gyfer gemau Rhagbrofol Ewro 2016 ynghŷd ag Andorra, Gwlad Belg, Bosnia-Hertsegofina, Cyprus ac Israel. Ar 10 Hydref 2015, er colli yn erbyn Bosnia-Hertsegofina, llwyddodd Cymru i gyrraedd rowndiau terfynol Ewro 2016, gan fod Cyprus wedi curo Israel. Dyma'r tro cyntaf i Gymru gyrraedd rowndiau terfynol twrnamaint pêl-droed rhyngwladol ers Cwpan y Byd Pêl-droed 1958.[3] Gorffennodd Cymru yn ail yn y grŵp ar ôl curo Andorra o 2-0 yng Nghaerdydd ar 13 Hydref 2015.[4]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/e +/- P
 Gwlad Belg 10 7 2 1 24 5 +19 23
 Cymru 10 6 3 1 11 4 +7 21
 Bosnia-Hertsegofina 10 5 2 3 17 12 +5 17
 Israel 10 4 1 5 16 14 +2 13
 Cyprus 10 4 0 6 16 17 -1 12
 Andorra 10 0 0 10 4 36 -32 0
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i brif gemau Ewro 2016
Symud ymlaen i'r gemau ail-gyfle

Rowndiau Terfynol Ewro 2016[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 12 Rhagfyr 2015, tynnwyd enwau y timau i chwarae yn rowndiau terfynol Ewro 2016. Gosodwyd Cymru yng ngrŵp B, ynghyd â Lloegr, Rwsia a Slofacia.[5]

Ar 20 Mehefin 2016, llwyddodd Cymru i ennill Grŵp B, a chyrraedd rownd yr 16 olaf yng nghystadleuaeth Ewro 2016 wedi iddynt guro Rwsia o dair gôl i ddim.[6]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/E +/- P
 Cymru 3 2 0 1 6 3 +3 6
 Lloegr 3 1 2 0 3 2 +1 5
 Slofacia 3 1 1 1 3 3 0 4
 Rwsia 3 0 1 2 2 6 -4 1
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i'r 16 olaf
Posibilrwydd o gyrraedd yr 16 olaf (os yn un o'r pedwar tîm trydydd safle gorau)
Ar ôl cyrraedd rownd gyn-derfynol pencampwriaeth UEFA Euro 2016, dychwelodd Tîm Pêl-droed Cymru i Gymru gan fynd ar daith bws agored drwy ganol dinas Caerdydd.

Ar 22 Mehefin, cyhoeddwyd y byddai Cymru yn wynebu Gogledd Iwerddon ym Mharis ar 25 Mehefin 2016 yn rownd yr 16 olaf. Enillodd Cymru y gêm 1-0, gan sicrhau eu lle yn y rownd go-gynderfynol.[7] Enillodd Cymru'r rownd honno o 3-1 yn erbyn Gwlad Belg[8], gan sicrhau eu lle yn rownd gynderfynol cystadleuaeth bêl-droed ryngwladol am y tro cyntaf erioed. Portiwgal oedd gwrthwynebwyr Cymru yn y rownd gynderfynol. Nid oedd Ben Davies nac Aaron Ramsey yn gallu chwarae oherwydd gwaharddiad, wedi iddynt dderbyn dau gerdyn melyn yr un yn ystod y gystadleuaeth. Cafwyd gêm agos, ond colli 2-0 fu hanes Cymru, gan roi terfyn ar y freuddwyd o gyrraedd y rownd derfynol.[9]

Dychwelodd carfan Cymru a'r tîm hyfforddi i Gymru ar 8 Gorffennaf 2016. Ar ôl glanio ym Maes Awyr Caerdydd, teithiodd y garfan i Gastell Caerdydd, lle roedd torfeydd o filoedd yn aros i'w croesawu. Teithiodd y chwaraewyr ar fws to agored drwy ganol y brifddinas, gan orffen yn Stadiwm Dinas Caerdydd, lle cynhaliwyd cyngerdd gan amrywiol artistiaid, gan gynnwys y Manic Street Preachers a Kizzy Crawford.[10]

Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2018[golygu | golygu cod y dudalen]

Yn dilyn eu llwyddiant yng Ngemau Rhagbrofol Ewro 2016, gosodwyd Cymru ymhlith y deg tîm gorau yn y Byd yn rhestr safleoedd FIFA am y tro cyntaf erioed ym mis Gorffennaf 2015. Golygodd hynny fod Cymru ymhlith y detholion uchaf ar gyfer dewis y grwpiau ar gyfer Gemau Rhagbrofol Cwpan y Byd Pêl-droed 2018. Fe dynnwyd enwau'r timau ar 25 Gorffennaf 2015 yn St Petersburg, Rwsia. Gosodwyd Cymru yng Ngrŵp D ynghyd ag Awstria, Serbia, Gweriniaeth Iwerddon, Moldofa a Georgia.[11]

Tîm Ch E Cyf Coll Dros Y/E +/- P
 Serbia 10 6 3 1 20 10 +10 21
 Iwerddon 10 5 4 1 12 6 +6 19
 Cymru 10 4 5 1 13 6 +7 17
 Awstria 10 4 3 3 14 12 +2 15
 Georgia 10 0 5 5 8 14 -6 5
 Moldofa 10 0 2 8 4 23 -19 2
Allwedd i'r lliwiau yn y tabl
Symud ymlaen i brif gemau Cwpan y Byd Pêl-droed 2018
Symud ymlaen i'r gemau ail-gyfle

Canlyniadau Diweddar a Gornestau'r Dyfodol[golygu | golygu cod y dudalen]

Dyddiad Cystadleuaeth Canlyniad
15 Hydref 2013 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2014  Gwlad Belg 1 - 1  Cymru
16 Tachwedd 2013 Cyfeillgar  Cymru 1 - 1  Y Ffindir
5 Mawrth 2014 Cyfeillgar  Cymru 3 - 1  Gwlad yr Iâ
4 Mehefin 2014 Cyfeillgar  Yr Iseldiroedd 2 - 0  Cymru
9 Medi 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Andorra 1 - 2  Cymru
10 Hydref 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 0 - 0  Bosnia-Hertsegofina
13 Hydref 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 2 - 1  Cyprus
16 Tachwedd 2014 Rhagbrofol Ewro 2016  Gwlad Belg 0 - 0  Cymru
28 Mawrth 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Israel 0 - 3  Cymru
12 Mehefin 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 1 - 0  Gwlad Belg
3 Medi 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cyprus 0 - 1  Cymru
6 Medi 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 0 - 0  Israel
10 Hydref 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Bosnia-Hertsegofina 2 - 0  Cymru
13 Hydref 2015 Rhagbrofol Ewro 2016  Cymru 2 - 0  Andorra
13 Tachwedd 2015 Cyfeillgar  Cymru 2 - 3  Yr Iseldiroedd
24 Mawrth 2016 Cyfeillgar  Cymru 1 - 1  Gogledd Iwerddon
28 Mawrth 2016 Cyfeillgar  Wcrain 1 - 0  Cymru
5 Mehefin 2016 Cyfeillgar  Sweden 3 - 0  Cymru
11 Mehefin 2016 Ewro 2016  Cymru 2 - 1  Slofacia
16 Mehefin 2016 Ewro 2016  Lloegr 2 - 1  Cymru
20 Mehefin 2016 Ewro 2016  Rwsia 0 - 3  Cymru
25 Mehefin 2016 Ewro 2016 (Rownd yr 16 Olaf)  Cymru 1 - 0  Gogledd Iwerddon
1 Gorffennaf 2016 Ewro 2016 (Rownd Gogynderfynol)  Cymru 3 - 1  Gwlad Belg
6 Gorffennaf 2016 Ewro 2016 (Rownd Gynderfynol)  Portiwgal 2 - 0  Cymru
5 Medi 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 4 - 0  Moldofa
6 Hydref 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Awstria 2 - 2  Cymru
9 Hydref 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 1 - 1  Georgia
12 Tachwedd 2016 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 1 - 1  Serbia
24 Mawrth 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Iwerddon 0 - 0  Cymru
11 Mehefin 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Serbia 1 - 1  Cymru
2 Medi 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru 1 - 0  Awstria
5 Medi 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Moldofa 0 - 2  Cymru
6 Hydref 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Georgia  Cymru
9 Hydref 2017 Rhagbrofol Cwpan y Byd 2018  Cymru  Iwerddon

Chwaraewyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Carfan ddiweddaraf[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 16 Mawrth 2017, enwodd Chris Coleman y garfan 23-dyn canlynol ar gyfer y gêm yn erbyn Iwerddon ar 24 Mawrth 2017.[12]

Capiau a goliau yn dilyn 24 Mawrth 2017

0#0 Safle Chwaraewr Dyddiad geni (oed) Capiau Goliau Clybiau
12 1G Owain Fôn Williams (1987-03-17) 17 Mawrth 1987 (30 oed) 1 0 yr Alban Inverness Caledonian Thistle F.C.
1 1G Wayne Hennessey (1987-01-24) 24 Ionawr 1987 (30 oed) 67 0 Lloegr Crystal Palace
21 1G Danny Ward (1993-06-22) 22 Mehefin 1993 (24 oed) 3 0 Lloegr Huddersfield
5 2AM James Chester (1989-01-23) 23 Ionawr 1989 (28 oed) 22 0 Lloegr Aston Villa F.C.
19 2AM James Collins (1983-08-23) 23 Awst 1983 (34 oed) 50 3 Lloegr West Ham United
4 2AM Ben Davies (1993-04-24) 24 Ebrill 1993 (24 oed) 29 0 Lloegr Tottenham Hotspur
2 2AM Chris Gunter (1989-07-21) 21 Gorffennaf 1989 (28 oed) 78 0 Lloegr Reading
15 2AM Jazz Richards (1991-04-12) 12 Ebrill 1991 (26 oed) 11 0 Cymru Dinas Caerdydd
3 2AM Neil Taylor (1989-02-07) 7 Chwefror 1989 (28 oed) 39 1 Lloegr Aston Villa
6 2AM Joe Walsh (1989-05-13) 13 Mai 1989 (28 oed) 0 0 Lloegr MK Dons
6 2AM Ashley Williams (Capten) (1984-08-23) 23 Awst 1984 (33 oed) 70 2 Lloegr Everton
7 3CC Joe Allen (1990-03-14) 14 Mawrth 1990 (27 oed) 35 2 Lloegr Stoke City
14 3CC David Edwards (1986-02-03) 3 Chwefror 1986 (31 oed) 38 3 Lloegr Wolverhampton Wanderers
3CC Emyr Huws (1993-09-30) 30 Medi 1993 (24 oed) 9 1 Cymru Dinas Caerdydd
8 3CC Andy King (1988-10-29) 29 Hydref 1988 (28 oed) 39 0 Lloegr Caerlyr
16 3CC Joe Ledley (1987-01-23) 23 Ionawr 1987 (30 oed) 72 4 Lloegr Crystal Palace
3CC Shaun MacDonald (1988-06-17) 17 Mehefin 1988 (29 oed) 4 0 Lloegr Wigan Athletic
10 3CC Aaron Ramsey (1990-12-26) 26 Rhagfyr 1990 (26 oed) 46 11 Lloegr Arsenal
11 4YM Gareth Bale (1989-07-16) 16 Gorffennaf 1989 (28 oed) 66 26 Sbaen Real Madrid
4YM Tom Bradshaw (1992-07-27) 27 Gorffennaf 1992 (25 oed) 1 0 Lloegr Walsall
9 4YM Hal Robson-Kanu (1989-05-21) 21 Mai 1989 (28 oed) 40 4 Lloegr West Bromwich Albion
4YM Tom Lawrence (1994-01-13) 13 Ionawr 1994 (23 oed) 5 0 Cymru Dinas Caerdydd
18 4YM Sam Vokes (1989-10-21) 21 Hydref 1989 (28 oed) 49 8 Lloegr Burnley F.C.
4YM Ben Woodburn (1999-10-15) 15 Hydref 1999 (18 oed) 0 0 Lloegr Lerpwl

Chwaraewyr eraill a alwyd i'r garfan yn ddiweddar[golygu | golygu cod y dudalen]

Galwyd y chwaraewyr canlynol i'r garfan yn y 12 mis diwethaf.

0#0 Safle Chwaraewr Dyddiad geni (oed) Capiau Goliau Clybiau
2AM Adam Henley (1994-06-14) 14 Mehefin 1994 (23 oed) 2 0 Lloegr Blackburn Rovers
2AM Adam Matthews (1992-01-13) 13 Ionawr 1992 (25 oed) 13 0 Lloegr Sunderland
2AM Morgan Fox (1993-09-21) 21 Medi 1993 (24 oed) 0 0 Lloegr Charlton Athletic
2AM Declan John (1995-06-30) 30 Mehefin 1995 (22 oed) 2 0 Cymru Dinas Caerdydd
15 2AM Jazz Richards (1991-04-12) 12 Ebrill 1991 (26 oed) 10 0 Cymru Dinas Caerdydd
2AM Sam Ricketts (1981-10-11) 11 Hydref 1981 (36 oed) 52 0 Lloegr Coventry City
3CC Lloyd Isgrove (1993-12-01) 1 Rhagfyr 1993 (23 oed) 1 0 Lloegr Barnsley
22 3CC David Vaughan (1983-02-18) 18 Chwefror 1983 (34 oed) 43 1 Lloegr Nottingham Forest
3CC Jordan Williams (1995-11-06) 6 Tachwedd 1995 (21 oed) 0 0 Lloegr Swindon Town
4YM Wes Burns (1994-11-23) 23 Tachwedd 1994 (22 oed) 0 0 Lloegr Fleetwood Town
23 4YM Simon Church (1988-12-10) 10 Rhagfyr 1988 (28 oed) 38 3 Lloegr MK Dons
17 3CC David Cotterill (1987-12-04) 4 Rhagfyr 1987 (29 oed) 23 2 Lloegr Birmingham City
13 4YM George Williams (1995-09-07) 7 Medi 1995 (22 oed) 7 0 Lloegr MK Dons
20 3CC Jonathan Williams (1993-10-09) 9 Hydref 1993 (24 oed) 17 0 Lloegr Crystal Palace

Prif sgorwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 19 Hydref 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n dal i chwarae mewn print trwm):

# Enw Goliau Capiau Cyfartaledd
1 Ian Rush 28 73 0.38
2 Gareth Bale 26 68 0.39
3 Trevor Ford 23 38 0.61
Ivor Allchurch 23 68 0.34
5 Dean Saunders 22 75 0.29
6 Craig Bellamy 19 78 0.24
7 Robert Earnshaw 16 58 0.28
Cliff Jones 16 59 0.27
Mark Hughes 16 72 0.22
10 John Charles 15 38 0.39

Mwyaf o Gapiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 24 Mawrth 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n parhau i chwarae mewn print trwm):

Rhif Enw Gyrfa Capiau Goliau
1 Neville Southall 1982–1997 92 0
2 Gary Speed 1990–2004 85 7
3 Chris Gunter 2007– 83 0
4 Craig Bellamy 1998–2013 78 19
5 Dean Saunders 1986–2001 75 22
Joe Ledley 2007- 75 4
Ashley Williams 2007- 75 2
8 Peter Nicholas 1979–1991 73 2
Ian Rush 1980–1996 73 28
10 Wayne Hennessey 2007– 72 0
Mark Hughes 1984–1999 72 16
Joey Jones 1975–1986 72 1

Chwaraewyr Eraill gyda 50 neu fwy o gapiau[golygu | golygu cod y dudalen]

Cywir ar 24 Mawrth 2017 (Mae'r chwaraewyr sy'n parhau i chwarae mewn print trwm):

Rheolwyr[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyn 1954 roedd tim o ddewiswyr, gyda'r capten hefyd yn hyforddwr.

Enw Arbenigedd
Cymru Walley Barnes 1954–1955
Cymru Jimmy Murphy 1956–1964
Cymru Dave Bowen 1964–1974
Cymru Ron Burgess 1965 (llenwi bwlch am un gem, oherwydd salwch Dave Bowen)
Lloegr Mike Smith 1974–1979
Cymru Mike England 1979–1987
Cymru David Williams 1988 (llenwi bwlch am un gem)
Cymru Terry Yorath 1988–1993
Cymru John Toshack 1994
Lloegr Mike Smith 1994–1995
Lloegr Bobby Gould 1995–1999
Cymru Neville Southall 1999 (llenwi bwlch am un gem)
Cymru Mark Hughes 1999–2004
Cymru John Toshack 2004–2010
Cymru Brian Flynn 2010 (llenwi bwlch am ddwy gem)
Cymru Gary Speed 2010–2011
Cymru Chris Coleman 2012–presennol

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

Soccer stub.svg Eginyn erthygl sydd uchod am bêl-droed. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.