Siawarma

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Siawarma

Mae Siawarma ( /ʃəˈwɑrmə /; Arabeg: شاورما‎), hefyd shawarma, shaurma, chawarma a sillafiadau eraill, yn bryd bwyd cig o'r Dwyrain Canol sy'n seiliedig ar y cebab doner.

Yn wreiddiol o gig oen neu dafad, gall y siawarma gyfoes gynnwys cyw iâ, twcri, cig eidion neu cig lle. Torrir y cig yn dafellau tennau a'i llwytho i greu tŵr neu corn ar rhost-droellwr neu bêr-droell.[1][2][3] Caiff tafellau tennau o'r côn sydd wedi eu cogion gan y tân, eu heillio oddi ar y wyneb wrth i'r tŵr gylchroi'r ddi-stop.[4][5]

Mae'r siawarma yn un o brydau bwyd stryd mwyaf poblogaidd y byd, yn enwedig yng ngwledydd y Lefant a phenrhyn Arabia.[6]

Hanes[golygu | golygu cod y dudalen]

Siawarma yn Libanus, 1950

Ymddangosodd yr arfer o greu tŵr o gig wedi tafellu eu goginio a'i ber-droellu yn Nhwrci adeg yr Ymerodraeth yr Otomaniaid yn y 19g, lle galwyd hi yn döner kebap.[7][8] Shawarma, fel gyros, yn dod ohono.[9] Cyflwynwyd y siawarma i Fecsico gan fewnfudwyr o'r Dwyrain Canol lle ddatblygodd ar ddechrau'r 20g fewn i'r tacos al pastor.[10]

Etymoleg[golygu | golygu cod y dudalen]

Mae Siawarma yn ymgais Arabeg ar y gair Twrceg çevirme tʃeviɾˈme 'troi', sy'n cyfeirio at y droi'r rhost-droell/bêr-droell cig.[11] Mae'r geiriau Twrceg a Groeg, döner a gyros, hefyd yn cyfeirio at 'droi'.

Paratoi[golygu | golygu cod y dudalen]

Caiff Siawarma ei baratoi wrth dorri darnau tennau o gig oen, dafad, eidion, cyw iâr, neu dwrci wedi eu marinadu. Bydd y tafelli'n cael eu llwytho ar sgiwer sydd oddeutu 2 feet (60 cm) o uchder. Caiff braster oen ei ychwanegu er mwyn ategu at y blas a lleithder. Bydd y sgiwer llawn cig yn troi'n araf o flaen tân gan rhostrio'r haen allannol. Caiff siafins o'r cig eu torri gan gyllell hir finiog, neu, teclyn drydannol pwrpasol, â llaw[12] neu beirianyddol.[13]

Caiff y siawarma ei weini ar blât ond mae'n fwy arferol fel brechdan wrap tu fewn bara fflat fel laffa neu bara pita. Gweinir yn aml gyda thomatos, ciwcymber, winwns, llysiau picledig a saws tahini neu saws mango amba.[3]

Dolenni[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Albala, Ken, ed. (2011). Food Cultures of the World Encyclopedia. ABC-CLIO. pp. 197,225, 250, 260–261, 269. ISBN 9780313376269 – via Google Books. 
  2. Davidson, Alan (21 August 2014). The Oxford Companion to Food. Oxford University Press. p. 259. ISBN 9780191040726 – via Google Books.  Check date values in: |date= (help)
  3. 3.0 3.1 Marks, Gil (2010). Encyclopedia of Jewish Food. John Wiley & Sons. ISBN 9780544186316 – via Google Books. 
  4. Philip Mattar (2004). Encyclopedia of the Modern Middle Eastern (Hardcover ed.). Macmillan Library Reference. p. 840. ISBN 0028657713. Shawarma is a popular Levantine Arab specialty. 
  5. John A La Boone III (2006). Around the World of Food: Adventures in Culinary History (Paperback ed.). iUniverse, Inc. p. 115. ISBN 0595389686. Shawarma - An Arab sandwich similar to the gyro. 
  6. Street food around the world : an encyclopedia of food and culture. Santa Barbara, California. pp. 18, 339. ISBN 1598849557. OCLC 864676073. 
  7. Eberhard Seidel-Pielen (May 10, 1996). "Döner-Fieber sogar in Hoyerswerda" (yn German). http://www.zeit.de/1996/20/Doener-Fieber_sogar_in_Hoyerswerda. Adalwyd May 6, 2016.
  8. Kenneth F. Kiple, Kriemhild Coneè Ornelas, eds., Cambridge World History of Food, Cambridge, 2000. ISBN 0-521-40216-6. Vol. 2, p. 1147
  9. Aglaia Kremezi and Anissa Helou, "What's in a Dish's Name", "Food and Language", Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cookery, 2009, ISBN 190301879X
  10. Gwall cyfeirio: Tag <ref> annilys; ni osodwyd unrhyw destun ar gyfer y 'ref' Prichep 2015
  11. Reporter, Mohammed N. Al Khan, Staff (31 July 2009). "Shawarma: the Arabic fast food". http://gulfnews.com/news/uae/culture/shawarma-the-arabic-fast-food-1.503641.
  12. https://www.youtube.com/watch?v=RzEt_C9l1AY
  13. https://www.youtube.com/watch?v=YhSnkPiKAdA