Scoveston
| Math | pentref  |
|---|---|
| Daearyddiaeth | |
| Sir | Llanstadwel |
| Gwlad |  Cymru |
| Cyfesurynnau | 51.7242°N 4.9897°W |
| Gwleidyddiaeth | |
 | |
Pentref bychan yng nghymuned Llanstadwel, Sir Benfro, yw Scoveston, a saif rhwng Neyland a Steynton. Pentref cymharol newydd yw Scoveston, a chofnodwyd yr enw am y tro cyntaf yn y 15fed ganrif. Mae ym mhlwyf a chymuned Llanstadwel.[1]
Hanes
[golygu | golygu cod]Mae’r cofnod cynharaf y gwyddys amdano o Scoveston yn dyddio o’r 15fed ganrif, gyda rhai aneddiadau eraill yn yr ardal gyfagos yn dyddio o’r 16g i’r 18g.[2] Yn 1644–45, bu Thomas Butler o Scoveston yn Uchel Siryf Sir Benfro.[3] Erbyn 1863, roedd y tŷ wedi'i ailadeiladu ac roedd William Rees, Uchel Siryf arall, yn byw ynddo.[4] Mae Scoveston ac Upper Scoveston yn ymddangos ar fap plwyf Llanstadwel cyn 1850,[5] ond ni chawsant eu crybwyll mewn rhestrau o enwau lleoedd o'r 19eg ganrif.[6]
Nododd Richard Fenton, yn ei daith yn Sir Benfro yn 1811, fod y plasty yn Scoveston yn adeilad hybarch a drosglwyddwyd yn ffermdy, a'i fod yn eiddo i'r teulu Mordaunt, sef un nad oedd wedi'i gofnodi'n dda.[7]
Nododd Comisiwn Brenhinol 1911 fod Scoveston Uchaf (y cyfeirir ato hefyd fel Scoveston Park neu Scoveston Manor) yn cynnwys cwt cychod, coedlannau geometrig anghysbell posibl, deial haul, ffynnon, gardd furiog a llyn.
Ar fapiau modern, cymhwysir yr enw at y ffordd sy'n mynd trwy'r anheddiad, yn ogystal â Scoveston Uchaf, Scoveston Isaf, Middle Scoveston a Scoveston Grove.[1]
Ym 1985, roedd Scoveston Manor yn lleoliad llofruddiaeth ddwbl a thân helaeth. Yn ddiweddarach, cafwyd John Cooper yn euog o hyn a throseddau eraill.[8][9] Y flwyddyn ddilynol, cafodd y tŷ ei werthu a'i ail-bwrpasu.[4]
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]- Caer Scoveston - Adeilad Rhestredig Gradd II, sy'n perthyn i gyfres o gaerau a adeiladwyd fel rhan o linell amddiffyn fewnol yr Hafan.
- Abandoned Fort! (Scoveston Fort) Pembrokeshire Fideo amatur ar Youtube
Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]- ↑ 1.0 1.1 "Ordnance Survey". Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ "Dyfed Archaeological Trust: Scoveston to Burton". Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ Nicholas, Thomas (1991). Annals and Antiquities of the Counties and County Families of Wales. ISBN 9780806313146. Cyrchwyd 19 Chwefror 2011.
- ↑ 4.0 4.1 "RCAHMW: Scoveston, Upper" (PDF). Archifwyd o'r gwreiddiol (PDF) ar 2020-07-04. Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ "GENUKI Parish map 105". Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ "GENUKI: Llanstadwell". Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ Fenton, Richard (1811). A historical tour through Pembrokeshire. London: Longman, Hurst, Rees, Orme & co. tt. 359–360.
- ↑ "John Cooper guilty of two Pembrokeshire double murders". BBC News. 26 Mai 2011. Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.
- ↑ "Double murders trial". Western Telegraph. 31 Mawrth 2011. Cyrchwyd 4 Gorffennaf 2020.