Neidio i'r cynnwys

Sbiral logarithmig

Oddi ar Wicipedia
Er nad yn sbiral logarithmig perffaith, mae'r gragen hon yn dangos ei siamberi mewnol, ar ffurf sbiral logarithmig bras. Dengys y llinell las cynnydd y sbiral: b=0.1759≈ln⁡(φ)/π.

Mewn mathemateg, math arbennig o spiral yw Sbiral logarithmig, ac fe'i ceir hefyd o fewn byd natur. Fe'i disgrifiwyd yn gyntaf gan Descartes ac ymchwiliwyd ymhellach i'w nodweddion mathemategol gan Jacob Bernoulli a fedyddiwyd ef yn "spira mirabilis" (y sbeiral rhyfeddol, neu wych).

Sbiral logarithmig (pitch 10°)

Diffiniad

[golygu | golygu cod]

Gellir sgwennu cyfesurynnau polar (r,θ) y gromlin logarithmig fel[1]

r=aebθ

neu

θ=1bln⁡(r/a),

gydag e yn sylfaen y logarithmau naturiol, ac a a b yn gysonion real, positif a mympwyol.

Yn ei ffurf parametrig, mae'r gromlin yn

x(t)=r(t)cos⁡(t)=aebtcos⁡(t)
y(t)=r(t)sin⁡(t)=aebtsin⁡(t)

gyda'r rhifau real a a b.

Mae gan y sbiral hwn y briodwedd ganlynol: mae'r ongl ϕ rhwng y Tangiad a'r llinell reiddiol ar y pwynt (r,θ) yn gyson. Gellir mynegi'r priodwedd hon yn nhermau calcwlws differol fel

arccos⁡⟨𝐫(θ),𝐫′(θ)⟩‖𝐫(θ)‖‖𝐫′(θ)‖=arctan⁡1b=ϕ.

Mae deilliant 𝐫(θ) yn gyfraneddol i'r parametr b. Hynny yw, mae'n rheoli pa mor "dynn" ac i ba gyfeiriad mae'r sbiral yn troelli.

Mae sbiral logarithmig yn wahanol i sbiral Archimedes gan fod pellter rhwng y troadau o fewn y sbiral logarithmig yn cynyddu mewn dilyniant geometraidd, tra bod y troadau o fewn sbiral Archimedes, ar y llaw arall, yn gyson.

Cyfeiriadau

[golygu | golygu cod]
  1. ↑ Priya Hemenway (2005). Divine Proportion: Φ Phi in Art, Nature, and Science. Sterling Publishing Co. ISBN 1-4027-3522-7.