Saladin

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Saladin
Portrait of Saladin (before A.D. 1185; short).jpg
Ganwyd Salāh ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb Edit this on Wikidata
1138 Edit this on Wikidata
Tikrit Edit this on Wikidata
Bu farw 4 Mawrth 1193 Edit this on Wikidata (54 oed)
Damascus Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Ayyubid dynasty Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Sultan of Egypt Edit this on Wikidata
Swydd Q52770826 Edit this on Wikidata
Tad Najm ad-Din Ayyub Edit this on Wikidata
Priod Ismat ad-Din Khatun Edit this on Wikidata
Plant Al-Afdal ibn Salah ad-Din, Al-Aziz Uthman, Az-Zahir Ghazi Edit this on Wikidata
Llinach Ayyubid dynasty Edit this on Wikidata

Arweinydd Islamaidd o dras Cwrdaidd oedd Saladin, neu yn fwy cywir Salah al-Dīn Yusuf ibn Ayyub (Arabeg: صلاح الدين الأيوبي, Cwrdeg: Selah'edînê Eyubî neu سه‌لاحه‌دین ئه‌یوبی) (tua 11384 Mawrth, 1193).

Ganed Saladin i deulu Cwrdaidd yn Tikrit, Irac; roedd ei dad Najm ad-Din Ayyub, yn llywodraethwr Baalbek. Gyrrwyd ef i ddinas Damascus i orffen ei addysg, a bu yno am ddeng mlynedd yn llys Nur ad-Din (Nureddin). Bu ar ymgyrchoedd milwrol i'r Aifft gyda'i ewyrth, Shirkuh, yn erbyn y califfat Fatimaidd yno. Ar farwolaeth ei ewythr, daeth yn llywodraethwr (fisir) yr Aifft yn 1169. Ar farwolaeth Nur ad-Din yn 1174, cyhoeddodd ei hun yn Swltan a chymerodd feddiant o Ddamascus.

Bu'n ymladd yn erbyn lluoedd y teyrnasoedd Cristionogol oedd wedi eu sefydlu gan y Croesgadwyr, yn enwedig Teyrnas Jerusalem. Ei fuddugoliaeth fwyaf oedd Brwydr Hattin ar 4 Gorffennaf 1187, pan ddinistriodd fyddin y croesgadwyr yn llwyr. Cipiodd ddinas Jeriwsalem oddi wrthynt ar 2 Hydref, 1187.

Ymatebodd gwledydd Ewrop i hyn trwy drefnu'r Drydedd Groesgad, a bu llawer o ymladd rhwng Saladin a'r fyddin dan arweiniad Rhisiart Lewgalon. Yn 1192, gwnaed Cytundeb Ramla, oedd yn gadael Jeriwsalem yn nwylo'r Mwslimiaid ond yn rhoi hawl i Gristionogion fynd yno ar bererindod.

Bu farw Saladin yn ninas Damascus yn 1193, a chladdwyd ef ym Mosg yr Ummaiaid yno; gellir gweld ei fawsolewm o hyd.