Round House

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Round House
Roundhouse gnangarra-1.jpg
Mathadeiladwaith pensaernïol, safle treftadaeth Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • Awst 1830 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Rhan o'r canlynolRound House and Arthur Head Reserve Edit this on Wikidata
SirCity of Fremantle Edit this on Wikidata
GwladBaner Awstralia Awstralia
Cyfesurynnau32.0561°S 115.7414°E Edit this on Wikidata
PerchnogaethCity of Fremantle Edit this on Wikidata
Statws treftadaethState Registered Place Edit this on Wikidata
Manylion
Arwydd ar fynediad i'r adeilad

Adeilad hynaf Awstralia yw'r Round House (Cymraeg: Tŷ Crwn). Lleolir yr adeilad, sy'n dal i sefyll, yn Arthur's Head yn Fremantle, Gorllewin Awstralia. Adeiladwyd yr adeilad yn 1830 a chynlluniwyd ef gan Henry Willey Reveley; dyma'r adeilad parhaol cyntaf ar lannau'r Swan River.

Carchar oedd y pwrpas gwreiddiol, roedd ganddo wyth cell, rhan ar gyfer y ceidwad ac roedd ganddo gwrt canol. Roedd y cynllun yn seiliedig ar y Panopticon, math o garchar a gynlluniwyd gan yr athronydd Jeremy Bentham. Defnyddiwyd y carchar ar gyfer trigolion trefol a brodorol tan 1886, yn ddalfa'r heddlu tan 1900 ac yna'n ardal preswylo i heddwas a'i deulu.

Yn 1982 daeth cyngor dinas Fremantle yn gyfrifol am yr adeilad. Mae bellach ar agor i'r cyhoedd saith diwrnod yr wythnos.