Rosetta (cerbyd gofod)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Rosetta
Cerbyd gofod Rosetta
Darlun o Rosetta
Math o daith Orbitiwr
Corff neu gwmni rheoli Asiantaeth Ofod Ewropeaidd
Dynodwr Rhyngwladol 2004-006A
Rhif Lloeren (SATCAT) 28169
Gwefan esa.int/rosetta
Hyd y daith 14 blwyddyn, 4 mis a 19 diwrnod
Manylion y cerbyd
Gwneuthurwr Astrium
Mas ar lansiad Orbitiwr: 2,900 kg (6,400 lb)
Glaniwr: 100 kg (220 lb)
Mas sych Orbitiwr: 1,230 kg (2,710 lb)
Mas y prif lwyth Orbitiwr: 165 kg (364 lb)
Glaniwr: 27 kg (60 lb)
Maint (dimensiwn) 2.8 × 2.1 × 2 m (9.2 × 6.9 × 6.6 tr)
Pwer 850 watts ar 3.4 AU[1]
Cychwyn y daith
Dyddiad lansio 2 Mawrth 2004, 07:17 UTC
Roced Ariane 5G+ V-158
Safle lansio Canolfan Ofod Guiana ELA-3
Contractiwr Arianespace
Hedfan heibio Mawrth
Dynesiad agosaf 25 Chwefror 2007
Pellter 250 km (160 milltir)
Hedfan heibio 2867 Šteins
Dynesiad agosaf 5 Medi 2008
Pellter 800 km (500 milltir)
Hedfan heibio 21 Lutetia
Dynesiad agosaf 10 Gorffennaf 2010
Pellter 3,162 km (2,000 milltir)
Trawsatebwyr (transponders)
Band S band (low gain antenna)
X band (high gain antenna)
Ystod (bandwidth) 7.8 bit/s (S band) - 91 kbit/s (X band)

Chwiliedydd gofod robotaidd yw Rosetta a adeiladwyd ac a lawnsiwyd gan yr Asiantaeth Ofod Ewropeaidd. Gyda'i fodiwl glanio Philae, mae'n cynnal nifer o ymchwiliadau gwyddonol o'r comed 67P/Churyumov–Gerasimenko (67P).[2][3] Gwibiodd hefyd yn agos i'r blaned Mawrth a'r asteroidau 21 Lutetia a 2867 Šteins. Ar 12 Tachwedd 2014 llwyddwyd i lanio ar gomed - am y tro cyntaf yn hanes gwyddoniaeth y gofod. Yn Awst 2015 roedd data Philae yn parhau i gael ei ddanfon i'r fam gerbyd Rosetta, a'i drosglwyddo ymhellach i'r Ddaear.

Dyma un o gonglfeini holl waith ESA. Mae'r prosiect yn cynnwys yr orbitiwr Rosetta ei hun, gyda 12 o offerynnau arno a Philae - glaniwr gyda 9 offeryn. Cynlluniwyd y prosiect gyda'r gobaith y byddai Rosetta'n orbitio 67P am gyfnod o 17 mis, gan wneud yr ymchwiliadau mwyaf manwl yn hanes ymchilio'r gofod. Caiff i cerbyd ei rheoli gan Ganolfan Rheoli'r Gofod, Ewrop (European Space Operations Centre, neu ESOC) yn Darmstadt, yr Almaen. Cynlluniwyd ei phrif lwyth (neu'r payload) a'r trin data, yr archifo a dosbarthu gwybodaeth o Ganolfan Ewropeaidd Seryddiaeth y Gofod (European Space Astronomy Centre neu ESAC) yn Villanueva de la Cañada, ger Madrid, Sbaen. Yn y ddegawd cyn 2014 amcangyfrifir fod oddeutu 2,000 o bobl wedi cynorthwyo gyda'r gwaith a'r prosiect.

Daeth taith Rosetta i ben ar 30 Medi 2016, drwy ddilyn llwybr bwriadol i daro fewn i'r comed ger pydew o'r enw Deir el-Medina. Fe fydd buanedd y gwrthdrawiad yn weddol isel ond disgwylir i ddarnau o'r chwiliedydd gael ei ddinistrio. Fe fydd holl systemau ar y cerbyd yn cau lawr cyn hyn.[4]

Gweler hefyd[golygu | golygu cod y dudalen]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]