Robert John Thomas

Robert John Thomas
Robert John Thomas
Ganwyd	23 Ebrill 1873 ; Bootle
Bu farw	27 Medi 1951
Man preswyl	Caergybi
Dinasyddiaeth	Cymru
Alma mater	Coleg Hugh Baird; Sefydliad y Bechgyn, Lerpwl; Coleg Tettenhall ;
Galwedigaeth	gwleidydd, diwydiannwr
Swydd	Aelod o 34ydd Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 33ydd Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o'r 32ain Senedd y Deyrnas Unedig, Aelod o 31ain Senedd y Deyrnas Unedig, Siryf Sir Fôn
Plaid Wleidyddol	plaid Ryddfrydol
Tad	William Thomas
Priod	Marie Rose Burrows
Plant	Aubrey Ena Thomas, William Eustace Rhuddlad Thomas, Robert Freeman Thomas, Margaret Rosemary Thomas

Roedd Syr Robert John Thomas (23 Ebrill 1873 - 27 Medi 1951) yn berchennog llongau ac yn Aelod Seneddol Rhyddfrydol ^[1].

Bywyd cynnar

Ganwyd Syr Robert John Thomas yn Bootle, Swydd Gaerhirfryn, yn fab i William a Catherine Thomas.^[2] Derbyniodd ei addysg yng Ngholeg Bootle, Athrofa Lerpwl a Choleg Tettenhall. Er iddo gael ei eni a'i magu yn Lloegr yr oedd yn Gymro Cymraeg iaith gyntaf.

Dechreuodd weithio fel brocer yswiriant i longau ym musnes y teulu yn Lerpwl ac yn ddiweddarach daeth yn un o warantwyr cwmni yswiriant Lloyds Llundain

Bywyd gwleidyddol

Gwasanaethodd fel Aelod Seneddol Rhyddfrydol Wrecsam o 1918 i 1922, penderfynodd ymgeisio am Ynys Môn yn etholiad 1922 ond methodd i gipio'r sedd oddi wrth yr AS Llafur y Brigadydd-Gadfridog Syr Owen Thomas, pan fu farw Syr Owen ym 1923 ymgeisiodd Syr Robert am yr ail dro gan lwyddo i gipio'r sedd i'r Rhyddfrydwyr. Parhaodd yn AS hyd 1929 pan ymddiswyddodd oherwydd bod ei busnes mewn trafferthion, gan fethdalu ym 1930 (nid oes hawl gan fethdalwr i fod yn Aelod Seneddol).

Ar ôl cael ei ryddhau o'i fethdaliad safodd yn llwyddiannus fel Cynghorydd ar Gyngor Sir Fôn.

Gwaith cyhoeddus

Gwasanaethodd Syr Robert fel Uchel Siryf Môn ym 1912.

Roedd yn un o sylfaenwyr Cronfa Goffa Arwyr Cymru gan roi £20,000 o'i arian personol i'r achos a gwasanaethu fel ysgrifennydd mygedol yr achos. Fe sylfaenodd Cartref Gofal Lady Thomas yng Nghaergybi cartref i roi gofal i filwyr a morwyr anabl. Roedd yn aelod o gyngor Coleg Prifysgol Gogledd Cymru, Bangor, ac am bymtheng mlynedd fe fu yn drysorydd anrhydeddus Cymdeithas Eisteddfod Môn. Fe'i dyrchafwyd yn Farwnig ym 1918.^[3].

Bywyd Personol

Priododd Marie Rose Burrows ym 1905 a chawsant bump o blant. Bu farw ar Medi 27, 1951 yn ei gartref yng Nghaergybi

Cyfeiriadau

↑ http://wbo.llgc.org.uk/cy/c4-THOM-JOH-1873.html
↑ "LLANGEFNI - Y Clorianydd". David Williams. 1917-01-10. Cyrchwyd 2021-09-18.
↑ Mosley, Charles, gol. Burke's Peerage, Baronetage & Knightage, 107th edition 2003

Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd: 'sedd newydd'	Aelod Seneddol dros Wrecsam 1918 – 1922	Olynydd: Robert Richards
Senedd y Deyrnas Unedig
Rhagflaenydd: Syr Owen Thomas	Aelod Seneddol dros Ynys Môn 1923 – 1929	Olynydd: Megan Lloyd George

[1] ttp://wbo.llgc.org.uk/cy/c4-THOM-JOH-1873.html

[2] "LLANGEFNI - Y Clorianydd". David Williams. 1917-01-10. Cyrchwyd 2021-09-18.

[3] Mosley, Charles, gol. Burke's Peerage, Baronetage & Knightage, 107th edition 2003

[1]

[2]

[3]