Dyma restr o enwau a ddefnyddir yn Gymraeg ar gyfer llefydd yn Lloegr.
| Enw Saesneg
|
Siroedd
|
Enw Cymraeg
|
| Abbey Dore
|
Swydd Henffordd
|
Abaty Deur[1] neu Abaty Dour[1]
|
| Aconbury
|
Swydd Henffordd
|
Caer Rhain[2]
|
| Alberbury
|
Swydd Amwythig
|
Llanfihangel-yng-Ngheintun[3]
|
| Arthuret
|
Cumbria
|
Arfderydd[4]
|
| Babbinswood
|
Swydd Amwythig
|
Coed Babis[angen ffynhonnell]
|
| Bagwyllydiart
|
Swydd Henffordd
|
Bagwyllydiart
|
| Ballingham
|
Swydd Henffordd
|
Llanfuddwalan[5]
|
| Bamborough Castle
|
Northumberland
|
Dinwarwy[5]
|
| Banbury
|
Swydd Rydychen
|
Banbri[5] neu Bambri[5]
|
| Baschurch
|
Swydd Amwythig
|
Eglwysau Basa[6]
|
| Bath
|
Gwlad yr Haf
|
Caerfaddon
|
| Bedford
|
Swydd Bedford
|
Rhydwely[7]
|
| Beeston
|
Swydd Gaer
|
Y Felallt[8]
|
| Berwick-upon-Tweed
|
Northumberland
|
Caerferwig[9] neu Berwig[9]
|
| Bettws-y-Crwyn
|
Swydd Amwythig
|
Betws-y-Crwyn
|
| Birkenhead
|
Glannau Merswy
|
Penbedw
|
| Bishop's Castle
|
Swydd Amwythig
|
Trefesgob
|
| Bridstow
|
Swydd Henffordd
|
Llansanffraid[10]
|
| Brilley
|
Swydd Henffordd
|
Brulhai[angen ffynhonnell]
|
| Bristol
|
Bryste
|
Bryste neu Caerodor (hynafiaethol)
|
| Broome
|
Swydd Amwythig
|
Brŵm[angen ffynhonnell]
|
| Cadwgan
|
Swydd Henffordd
|
Cadwgan
|
| Colchester
|
Essex
|
Caer Colun[11]
|
| Cambridge
|
Swydd Gaergrawnt
|
Caergrawnt
|
| Canterbury
|
Caint
|
Caergaint
|
| Carlisle
|
Cumbria
|
Caerliwelydd
|
| Catterick
|
Gogledd Swydd Efrog
|
Catraeth
|
| Chester
|
Swydd Gaer
|
Caer (fel arfer) neu Caerllion Fawr
|
| Chichester
|
Gorllewin Sussex
|
Caerfuddai
|
| Chirbury
|
Swydd Amwythig
|
Llanffynhonwen[12]
|
| Clodock
|
Swydd Henffordd
|
Merthyr Clydog
|
| Clun
|
Swydd Amwythig
|
Colunwy[13]
|
| Cornwall
|
Cernyw
|
Cernyw
|
| Coventry
|
Gorllewin Canolbarth Lloegr
|
Cofentri[14] neu Cwyntry[14]
|
| Crewe
|
Swydd Gaer
|
Criw neu Cryw
|
| Crickheath
|
Swydd Amwythig
|
Cricieth neu Crigiaeth[15]
|
| Cumbria
|
Cumbria
|
Cymbria neu Rheged (enw hynafol)
|
| Derwent, River
|
Cumbria
|
Derwennydd
|
| Dore
|
Swydd Henffordd
|
Deur[16]
|
| Devon
|
Dyfnaint
|
Dyfnaint
|
| Dewsbury
|
Gorllewin Swydd Efrog
|
Twmpyn Glori[17]
|
| Dorstone
|
Swydd Henffordd
|
[Llan] Tref y Cernyw[18]
|
| Dover
|
Caint
|
Dofr[19]
|
| Dudleston
|
Swydd Amwythig
|
Llandudlyst yn y Traean[20] neu Didlystwn[20]
|
| Durham
|
Swydd Durham
|
Dyrham neu (yn hanesyddol) Caerweir
|
| Edenhope
|
Swydd Amwythig
|
Ednob[21]
|
| Exeter
|
Dyfnaint
|
Caerwysg
|
| Falmouth
|
Cernyw
|
Aberfal
|
| Farndon
|
Swydd Gaer
|
Rhedynfre
|
| Fleet Street
|
Llundain Fwyaf
|
Stryd y Fflyd
|
| Forest of Dean
|
Swydd Gaerloyw
|
Fforest y Ddena[22] neu Gwent Goch yn y Ddena[22]
|
| Foy
|
Swydd Henffordd
|
Llandyfoi[23]
|
| Frome
|
Gwlad yr Haf
|
Ffraw[24]
|
| Ffawyddog
|
Swydd Henffordd
|
Ffawyddog
|
| Garway
|
Swydd Henffordd
|
Llanwrfwy[25]
|
| Glastonbury
|
Gwlad yr Haf
|
Ynys Wydrin
|
| Gledrid
|
Swydd Amwythig
|
Y Galedryd[26] neu Gledryd
|
| Gloucester
|
Swydd Gaerloyw
|
Caerloyw
|
| Handbridge, Chester
|
Swydd Gaer
|
Tre-boeth, Caer [27]
|
| Hentland
|
Swydd Henffordd
|
Henllan Dyfrig a Theilo [28]
|
| Hereford
|
Swydd Henffordd
|
Henffordd
|
| Huntington
|
Swydd Henffordd
|
Castell y Maen
|
| Hull
|
Dwyrain Swydd Efrog
|
Caerffynidwy
|
| Isle of Wight
|
Ynys Wyth
|
Ynys Wyth
|
| Kent
|
Caint
|
Caint
|
| Kentchurch
|
Swydd Henffordd
|
Llan-gain [29]
|
| Kilhendre
|
Swydd Amwythig
|
Cilhendre
|
| Kilpeck
|
Swydd Henffordd
|
Cilpeddeg
|
| Kington
|
Swydd Henffordd
|
Ceintun / Ceintyn[30]
|
| Kingston upon Hull
|
Dwyrain Swydd Efrog
|
Caerffynidwy
|
| Kinnerley
|
Swydd Amwythig
|
Generdinlle
|
| Knockin
|
Swydd Amwythig
|
Cnwcin
|
| Lake District
|
Cumbria
|
Ardal y Llynnoedd[31] neu Bro'r Llynnoedd[32]
|
| Lancaster
|
Swydd Gaerhirfryn
|
Caerhirfryn
|
| Lancaut
|
Swydd Gaerloyw
|
Llan Cewydd
|
| Landican, Wirral
|
Glannau Merswy
|
Llandegan, Cilgwri[33]
|
| Langport
|
Gwlad yr Haf
|
Llongborth
|
| Leicester
|
Swydd Gaerlŷr
|
Caerlŷr
|
| Leintwardine
|
Swydd Henffordd
|
Brewyn[34]
|
| Leominster
|
Swydd Henffordd
|
Llanllieni neu Llanlleini neu Llanlleni
|
| Lichfield
|
Swydd Stafford
|
Caerlwytgoed
|
| Lindisfarne
|
Northumberland
|
Ynys Metcaud neu Ynys Metgawdd
|
| Little Dewchurch
|
Swydd Henffordd
|
Llanddewi[35]
|
| Liverpool
|
Glannau Merswy
|
Lerpwl (cynt Llynlleifiad; weithiau Nerpwl[36])
|
| London
|
Llundain Fwyaf
|
Llundain neu (yn hanesyddol) Caer Ludd[37]
|
| Long Mynd
|
Swydd Amwythig
|
Cefn Hirfynydd[38]
|
| Ludlow
|
Swydd Amwythig
|
Llwydlo
|
| Lundy [Island]
|
Dyfnaint
|
Ynys Wair
|
| Lydham
|
Swydd Amwythig
|
Llidwm
|
| Llancillo
|
Swydd Henffordd
|
Llansulfyw[39]
|
| Llandinabo
|
Swydd Henffordd
|
Llanwnabwy [39]
|
| Llanfair Waterdine
|
Swydd Amwythig
|
Llanfair Dyffryn Tefeidiad[39]
|
| Llangarren
|
Swydd Henffordd
|
Llangarron neu Llangaran [39]
|
| Llangunnock
|
Swydd Henffordd
|
Llangynog [39]
|
| Llanithog
|
Swydd Henffordd
|
Llanheiddog [39]
|
| Llancloudy
|
Swydd Henffordd
|
Llanllwydau[39]
|
| Llanrothal
|
Swydd Henffordd
|
Llanridol[39]
|
| Llanveynoe
|
Swydd Henffordd
|
Llanfeuno [39]
|
| Llanwarne
|
Swydd Henffordd
|
Llanwarne neu Llanwern Teilo a Dyfrig[39]
|
| Llanyblodwel
|
Swydd Amwythig
|
Llanyblodwel
|
| Llwyntidman
|
Swydd Amwythig
|
Llwyn Tydmon
|
| Maesbrook
|
Swydd Amwythig
|
Maesbrog
|
| Maesbury
|
Swydd Amwythig
|
Llysfeisir
|
| Manchester
|
Manceinion Fwyaf
|
Manceinion
|
| Marstow
|
Swydd Henffordd
|
Llanmartin[40]
|
| Melverley
|
Swydd Amwythig
|
Melwern[41]
|
| Mersey, River
|
Glannau Merswy a Swydd Gaer
|
Afon Merswy neu Afon Mersi[32]
|
| Merseyside
|
Glannau Merswy
|
Glannau Merswy
|
| Michaelchurch (Gillow)
|
Swydd Henffordd
|
Llanfihangel Cil-llwch[42]
|
| Michaelchurch Escley
|
Swydd Henffordd
|
Llanfihangel Esglai[42]
|
| Moccas
|
Swydd Henffordd
|
Mochros[43]
|
| Mocktree
|
Swydd Amwythig
|
Mochdre[43]
|
| Much Dewchurch
|
Swydd Henffordd
|
Llanddewi Rhos Ceirion[35]
|
| Much Wenlock
|
Swydd Amwythig
|
Gweunllwg [44] neu Llanfaelien[44]
|
| Nantwich
|
Swydd Gaer
|
Yr Heledd Wen[45]
|
| Nesscliffe
|
Swydd Amwythig
|
Tal Clegir[46]
|
| Norwich
|
Norfolk
|
Caer Went Icenorum
|
| Northwich
|
Swydd Gaer
|
Yr Heledd Du[45]
|
| Nottingham
|
Swydd Nottingham
|
Tre'r Ogof
|
| Oswestry
|
Swydd Amwythig
|
Croesoswallt
|
| Oxford
|
Swydd Rydychen
|
Rhydychen
|
| Pencoyd
|
Swydd Henffordd
|
Pencoed[47]
|
| Pengethly
|
Swydd Henffordd
|
Pengelli[48]
|
| Penkridge
|
Swydd Stafford
|
Pencrug[48]
|
| Pennines (mynyddoedd)
|
-
|
Y Penwynion[48]
|
| Penrith
|
Cumbria
|
Penrhudd
|
| Penrose
|
Swydd Henffordd
|
Penrhos[49]
|
| Penselwood
|
Gwlad yr Haf
|
Pen y Coed Mawr[49]
|
| Pentreheyling
|
Swydd Amwythig
|
Pentreheyling
|
| Pentre Kenrick
|
Swydd Amwythig
|
Pentre Cynrig
|
| Pentwyn Common
|
Swydd Henffordd
|
|
| Peterborough
|
Swydd Gaergrawnt
|
Trebedr
|
| Peterstow
|
Swydd Henffordd
|
Llanbedr
|
| Plymouth
|
Dyfnaint
|
Aberplym
|
| Porkington
|
Swydd Amwythig
|
Brogyntyn[50]
|
| Portsmouth
|
Hampshire
|
Llongborth[51]
|
| Potteries, The
|
Swydd Stafford
|
Ardal y Crochendai
|
| Preesgweene
|
Swydd Amwythig
|
Prysg Gwên[52]
|
| Primrose Hill
|
Llundain Fwyaf
|
Bryn y Briallu
|
| Prisk
|
?
|
Y Prysg[53]
|
| Pulford
|
Swydd Gaer
|
Porffordd[54]
|
| Roden
|
Swydd Amwythig
|
Rhydonwy[55]
|
| Ross-on-Wye
|
Swydd Henffordd
|
Rhosan ar Wy
|
| Ruyton-XI-Towns
|
Swydd Amwythig
|
Croesfaen[56] neu Yr Un Dref ar Ddeg[56]
|
| St Briavels
|
Swydd Gaerloyw
|
Llanfriafael[57]
|
| St Helens
|
Glannau Merswy
|
Sain Helen
|
| St Martin's
|
Swydd Amwythig
|
Llanfarthin
|
| St Weonards
|
Swydd Henffordd
|
Llansainwenarth[58]
|
| Salisbury
|
Wiltshire
|
Caersallog
|
| Sandwich
|
Caint
|
Aber Santwic (yn Armes Prydein).[59]
|
| Selattyn
|
Swydd Amwythig
|
Sylatyn
|
| Shrewsbury
|
Swydd Amwythig
|
Yr Amwythig
|
| Shropshire
|
Swydd Amwythig
|
Swydd Amwythig
|
| Soar, river
|
Swydd Gaerlŷr
|
Afon Soram
|
| Somerset
|
Gwlad yr Haf
|
Gwlad yr Haf
|
| Stafford
|
Swydd Stafford
|
Rhyd y Fagl (llenyddol)
|
| Stonehenge
|
Wiltshire
|
Côr y Cewri
|
| Sweeney
|
Swydd Amwythig
|
Swinau
|
| Tarvin
|
Swydd Gaer
|
Terfyn
|
Tempsiter (hanesyddol, ger Afon Tefeidiad)
|
Swydd Amwythig
|
Dyffryn Tefeidiad[60] neu Dyffryn Tefeidiog[60]
|
| Thames, River
|
-
|
Afon Tafwys
|
| Thanet/Isle of Thanet
|
Caint
|
Taned/Ynys Daned[4]
|
| Tidenham
|
Swydd Gaerloyw
|
Ystrad Hafren[4]
|
| Tower Hill, London
|
Llundain Fwyaf
|
Y Gwynfryn, Llundain [61]
|
| Treago
|
Swydd Henffordd
|
Tre-Iago [62]
|
| Trecilla
|
Swydd Henffordd
|
Trecelli [63]
|
| Tredoughan
|
Swydd Henffordd
|
Tredwchan [63]
|
| Tre-evan
|
Swydd Henffordd
|
Tre-Ifan [63]
|
| Trelasdee
|
Swydd Henffordd
|
Tre Lewis Ddu [63]
|
| Trelough
|
Swydd Henffordd
|
Tre-lwch [63]
|
| Trent, River
|
-
|
Afon Trannon[64]
|
| Trerado
|
Swydd Henffordd
|
Tre'r adwy [64]
|
| Trereece
|
Swydd Henffordd
|
Tre-rhys [64]
|
| Treseck
|
Swydd Henffordd
|
Tre-isac [64]
|
| Trethal
|
Swydd Henffordd
|
Tre-ithel [65]
|
| Tretire
|
Swydd Henffordd
|
Rhyd-hir [65]
|
| Trevace
|
Swydd Henffordd
|
Tre-faes [65]
|
| Treville
|
Swydd Henffordd
|
Trefelin [65]
|
| Trevranon
|
Swydd Henffordd
|
Trefaranon [65] neu Trefranwen [65][66]
|
| Welsh Bicknor
|
Swydd Henffordd
|
Llangystennin Garth Brenni
|
| Wenlock Edge
|
Swydd Amwythig
|
Cefn Gweunllwg[44]
|
| Weobley
|
Swydd Henffordd
|
Weblai[52]
|
| Westminster
|
Llundain Fwyaf
|
San Steffan (= y Senedd, nid y fwrdeistref)
|
| Whitchurch
|
Swydd Amwythig
|
Yr Eglwys Wen
|
| Whitchurch
|
Swydd Henffordd
|
Llandywynnog
|
| Whittington
|
Swydd Amwythig
|
Y Dre Wen
|
| Wiltshire
|
Wiltshire
|
Swydd Wilton
|
| Wirral
|
Glannau Merswy
|
Cilgwri
|
| Winchester
|
Hampshire
|
Caerwynt
|
| Worcester
|
Swydd Gaerwrangon
|
Caerwrangon
|
| Wrekin, The
|
Swydd Amwythig
|
Din Gwrygon
|
| Wroxeter
|
Swydd Amwythig
|
Caerwrygion
|
| York
|
Gogledd Swydd Efrog
|
Efrog neu Caerefrog
|
| Yorkshire
|
|
Swydd Efrog
|
- ↑ 1.0 1.1 Geiriadur yr Academi, t. 2.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 13.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 33.
- ↑ 4.0 4.1 4.2 Geiriadur yr Academi.
- ↑ 5.0 5.1 5.2 5.3 Geiriadur yr Academi, t. 100.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 106..
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 117.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 119.
- ↑ 9.0 9.1 Geiriadur yr Academi, t. 125.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 169.
- ↑ books.google.lv; tud. 310; Celtic Linguistics, 1700-1850: pt. 2. The Gael and Cymbri; adalwyd 2 Ebrill 2019.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 233.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 255.
- ↑ 14.0 14.1 Geiriadur yr Academi, t. 317.
- ↑ Archaeologia cambrensis; adalwyd 6 Ebrill 2015
- ↑ Gwyddoniadur Cymru, tud. S 873
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 382.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 416.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 419.
- ↑ 20.0 20.1 Geiriadur yr Academi, t. 434.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 446.
- ↑ 22.0 22.1 Geiriadur yr Academi, t. 356.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 567.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 576.
- ↑ Geiriadur yr Academi, "Garway".
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 609.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 649.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 672.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 777.
- ↑ Geiriadur yr Academi
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 405.
- ↑ 32.0 32.1 Jones, Gareth (gol.). Yr Atlas Cymraeg Newydd (Collins-Longman, 1999), t. 14.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 795.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1718 [810].
- ↑ 35.0 35.1 Geiriadur yr Academi, t. 381.
- ↑ "Y CYMRY YN NERPWL - Yr Amserau". Michael James Whitty & William Ellis. 1851-10-08. Cyrchwyd 2023-02-19.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 836.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 838.
- ↑ 39.00 39.01 39.02 39.03 39.04 39.05 39.06 39.07 39.08 39.09 Geiriadur yr Academi, t. 832.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 867.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 879.
- ↑ 42.0 42.1 Geiriadur yr Academi, t. 886.
- ↑ 43.0 43.1 Geiriadur yr Academi, t. 901.
- ↑ 44.0 44.1 44.2 Geiriadur yr Academi, t. 1659.
- ↑ 45.0 45.1 [Geiriadur Prifysgol Cymru; Cyfrol ll; tudalen 1843]
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 934.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1014.
- ↑ 48.0 48.1 48.2 Geiriadur yr Academi, t. 1015.
- ↑ 49.0 49.1 Geiriadur yr Academi, t. 1016.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1057.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1058.
- ↑ 52.0 52.1 Geiriadur yr Academi
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1078.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1096.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1181.
- ↑ 56.0 56.1 Geiriadur yr Academi, t. 1200.
- ↑ https://www.llgc.org.uk/fileadmin/fileadmin/docs_gwefan/casgliadau/Drych_Digidol/Deunydd_print/Welsh_Classical_Dictionary/02_A-B.pdf
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1205.
- ↑ Llyfrau Google;
- ↑ 60.0 60.1 Geiriadur yr Academi, t. 1451.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1507.
- ↑ Geiriadur yr Academi, t. 1519.
- ↑ 63.0 63.1 63.2 63.3 63.4 Geiriadur yr Academi, t. 1520.
- ↑ 64.0 64.1 64.2 64.3 Geiriadur yr Academi, t. 1521.
- ↑ 65.0 65.1 65.2 65.3 65.4 65.5 Geiriadur yr Academi, t. 1522.
- ↑ www.genesreunited.co.uk; adalwyd 01 Mai 2015