Y Pâl

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Rhanbarth Seisnig)
Jump to navigation Jump to search
Am yr aderyn, gweler pâl. Am yr ardal yn Ymerodraeth Rwsia, gweler pâl gwladychiad.

Yn Iwerddon, llain arfordirol rhwng Dulyn a Dundalk lle bu cyfraith Lloegr yn rheoli oedd y Pâl (Gwyddeleg: An Pháil; Saesneg: The Pale). Sefydlwyd yn y ddeuddegfed ganrif yn dilyn y goresgyniadau Eingl-Normanaidd cyntaf, ac amrywiodd ei ffiniau cryn lawer yn ôl llanw a thrai y grym Seisnig. Yn y drydedd ganrif ar ddeg roedd y rhanbarth yn cynnwys Dulyn, Louth, Meath, Kildare, a Kilkenny. Ond erbyn dechrau'r unfed ganrif ar bymtheg ciliodd i ardal llai na 50 km o led. Wrth i'r Tuduriaid atgyfnerthu'u grym yn Iwerddon yn yr 16g, cynyddodd y tir o dan gyfraith Lloegr yn gyson, felly erbyn yr ail ganrif ar bymtheg nid oedd y Pâl yn bodoli fel ardal benodol.

Baner Republic of IrelandEicon awrwydr   Eginyn erthygl sydd uchod am hanes Iwerddon. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.