Regulus (seren)

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Leo constellation map ru lite.png
Data cyffredinol
Enghraifft o'r canlynoltriple star system, navigational star Edit this on Wikidata
Màs3.8&Nbsp;edit this on wikidata
Yn cynnwysRegulus, HD 87884, Regulus C Edit this on Wikidata
CytserLeo Edit this on Wikidata
Pellter o'r Ddaear24 Edit this on Wikidata
Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia
Regulus (llun digidol)
Lleoliad Regulus yng nghytser y Llew

Seren yw Regulus (Alpha Leonis), a leolir yng nghytser y Llew (Leo). Mae'n un o'r gwrthrychau disgleiriaf yn awyr y nos yn hemisffer y gogledd, sy'n gorwedd tua 77.5 blwyddyn golau i ffwrdd o'r Ddaear. System aml-serol o bedair seren wedi'u trefnu yn ddau bâr (binari) yw Regulus. Mae prif seren sêr binari sbectroscopig Regulus A yn seren brif-gyfres (main-sequence) las-gwyn ac mae ei gydymaith yn seren gorrach wen, yn ôl pob tebyg, er na ellir ei gweld. Yn bellach i ffwrdd ceir Regulus B a Regulus C, sy'n sêr prif-gyfres gwan.

Mae Regulus yn seren gyfarwydd ers cyfnod yr Henfyd. Ystyr y gair Lladin Rēgulus yw 'tywysog' neu 'mân frenin'. Roedd y Groegiaid yn ei hadnabod fel Basiliscus a defnyddir yr enw o hyd gan rai. Yn Arabeg fe'i hadnabyddir fel Qalb Al Asad (قلب لأسد) neu Qalb[u] Al-´asad, sef 'Calon y Llew'. Trwy'r ffurf Kabelaced rhoddodd hyn yr enw Lladin canoloesol Cor Leōnis. Ei henw Tsieinëeg yw 轩辕十四, Pedwaredd Seren ar Ddeg Xuanyuan, yr Ymerodr Melyn. Yn seryddiaeth y traddodiad Hindw, mae Regulus yn cyfateb i Nakshatra Magha.