Refferendwm annibyniaeth Ynysoedd Ffaröe, 1946

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search

Cynhaliwyd refferendwm annibyniaeth Ynysoedd Ffaro oddi ar Denmarc ar 14 Medi 1946. Daeth hyn yn sgîl datganiad Gwlad yr Iâ (gwlad arall a reolwyd gan Ddenmarc) yn weriniaeth annibynnol yn 1944. Yn ychwanegol at hyn, wedi goresgyniad Denmarc gan yr Almaen yn 1940, torrwyd y cysylltiad rhwng Ynysoedd Ffaro â Llywodraeth Denmarc a bu Ynysoedd Ffaro i bob pwrpas yn hunanlywodraethol ac o dan reolaeth filwrol lluoedd Prydain a'r Cynghreiriaid am weddill yr Ail Ryfel Byd.

Mae canlyniad y Refferendwm yn dal i fwrw ei gysgod dros yr Ynysoedd ddegawdau wedi'r digwyddiad gyda gwleidyddiaeth y wlad yn dal i seilio i raddau helaeth ar agweddau pleidiau at annibyniaeth. Mae cryfder barn yr Ynysoedd ar faterion hunanlywodraethol i'w gweld yn y modd mae'r Ynysoedd yn dal yn rhan o Frenhiniaeth Denmarc gan ddanfon dau aelod seneddol i senedd-dy, Denmarc yn Copenhagen, ond, yn wahanol i Ddenmarc, nid yw'r Ynysoedd yn rhan o'r Undeb Ewropeaidd.

Canlyniad[golygu | golygu cod y dudalen]

Refferendwm Annibyniaeth Ffaro, 1946
Dewis Pleidleisiau %
Referendum passed Ydy / Ie 5,660 50.73
No 5,499 49.27
Pleidleisiau cymwys 11,159 95.87
Pleidleisiau anghymwys 481 4.13
Cyfanswm pleidleisiau 11,640 100.00
Etholwyr cofrestredig a nifer angenrheidiol 17,216 67.52
Source: Direct Democracy

Canlyniad fesul Ynys[golygu | golygu cod y dudalen]

Ynys Parhau Uniad â Denmarc Gwadael Denmarc Pleidleisiau annilys Cyfanswm Pleidlais Nifer bleidleisiodd
Norðoyar 398 28.1% 954 67.3% 65 4.6% 1,417 2,220 63.8%
Eysturoy 1,372 54.4% 1,051 41.6% 101 4.0% 2,524 3,854 65.5%
Norðurstreymoy 544 45.2% 621 51.6% 38 3.2% 1,203 1,679 71.6%
Vágar 434 40.0% 616 56.7% 36 3.3% 1,086 1,485 73.1%
Suðurstreymoy 673 31.7% 1,309 61.7% 138 6.5% 2,120 3,323 63.8%
Sandoy 286 36.5% 465 59.4% 32 4.1% 783 1,053 74.4%
Suðuroy 1,783 71.6% 640 25.7% 68 2.7% 2,491 3,602 69,2%
Cyfanswm 5,490 47.2% 5,656 48.7% 478 4.1% 11,624 17,216 67.5%
Canlyniad fesul Ynys:      O blaid yr Undeb      O blaid Annibyniaeth

Ôl-refferendwm[golygu | golygu cod y dudalen]

Canlyniad y Refferendwm oedd 50.73% o blaid a 49.27% yn erbyn.[1] Cyhoeddodd Ynysoedd Ffaro ei hannibyniaeth ar 18 Medi 1946; ond serch hynny, cyhoeddwyd fod y refferendwm yn annilys gan lywodraeth Denmarc ar 20 Medi ar y sail nad oedd mwyafrif pleidleiswyr yr Ynysoedd wedi cefnogi annibyniaeth ac ar 24 Medi diddymwyd senedd Ynysoedd Ffaroe, y Løgting gan Frenin Denmarc, Christian X.[2][3] Diddymwyd y Løgting ar 8 Tachwedd a dilynwyd hyn gan etholiad 1946 Ynysoedd Ffaro lle enillodd y pleidlau oedd o blaid annibyniaeth lawn 5,396 pleidlais yn erbyn 7,488 y pleidiau oedd yn erbyn annibyniaeth.[4] Fel ymateb i'r galw cynyddol dros hunan-lywodraeth ac annibyniaeth, fe gytunodd Denmarc i stadud hunanlywodraeth ar 30 Mawrth 1948.[2]

Dyfodol Cyfansoddiadol yr Ynysoedd[golygu | golygu cod y dudalen]

Ar 2 Chwefror 2017 cyhoeddodd Llywodraeth y Ffaro eu bod am gynnal Refferendwm yn 2018 ar ragor o hunanlywodraeth[5] (er, nid annibyniaeth) ar 25 Ebrill 2018. Bydd cwestiwn y Refferendwm yn seiliedig ar gytundeb o fewn y Llywodraeth a'r farn gyhoeddus ar y pwerau hoffai'r Ynysoedd eu cael. Cynhelir y refferendwm ar 25 Ebrill 2018.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Faroe Islands, 14 September 1946: Status Direct Democracy (Almaeneg)
  2. 2.0 2.1 Faeroe Islands World Statesman
  3. Steining, Jørgen (1953). "Rigsdagen og Færøerne". In Bomholt, Jul.; Fabricius, Knud; Hjelholt, Holger; Mackeprang, M.; Møller Andr. (eds.). Den danske rigsdag 1849-1949 bind VI (in Danish). Copenhagen: J. H. Schultz Forlag. p. 187. 
  4. Steining, t. 188.
  5. http://www.government.fo/news/news/referendum-on-faroese-constitution-to-be-held-on-25-april-2018/