Protestiadau argyfwng ariannol Gwlad yr Iâ (2008–2011)

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Rhai o'r 6000 o brotestwyr y tu blaen i'r Alþingishúsið, Senedd Gwlad yr Iâ, 15 Tachwedd 2008.

Digwyddodd protestiadau argyfwng ariannol Gwlad Iâ 2008–2011, a elwir hefyd yn Chwyldro Gwlad yr Iâ, yn ystod argyfwng ariannol Gwlad yr Iâ. Roedd yna brotestiadau ysbeidiol ers Hydref 2008 yn erbyn y ffordd roedd Llywodraeth Gwlad yr Iâ wedi trin yr argyfwng ariannol. Dwysäodd y protestiadau hyn ar 20 Ionawr 2009 wrth i filoedd o bobl ymgaslu wrth y Senedd (Althing) yn Reykjavík.[1][2][3]

Roedd y protestwyr yn galw am ymddiswyddiad swyddogion y llywodraeth ac am etholiad newydd.[4] Stopiodd y rhan fwyaf o'r protestiadau hyn pan ymddiswyddodd yr hen lywodraeth asgell dde.[5] Ffurfiwyd llywodraeth newydd asgell chwith ar ôl yr etholiad ar ddiwedd mis Ebrill 2009. Roedd hi'n gefnogol i'r protestwyr, a dechreuodd y broses o ddiwygio, gan gynnwys erlyn y cyn-Brif Weinidog sef Geir Haarde o flaen yr Uchel Lys (sef y Landsdómur), mewn erlyniad barwnol.

Cynhalwyd gwahanol refferenda i gofyn i'r dinasyddion a oedden nhw eisiau talu dyled Icesave eu banciau ai peidio; etholwyd hefyd 30 pobl, nad oeddent yn aelodau o unrhyw blaid wleidyddol i ffurfio Cynulliad Cyfansoddiadol Gwlad yr Iâ gyda'r bwriad o ysgrifennu Cyfansoddiad Gwlad yr Iâ newydd. Ar ôl rhai problemau cyfreithiol, cyflwynodd y Cyngor Cyfansoddiadol Ddrafft o'r Cyfansoddiad i Senedd Gwlad yr Iâ ar 29 Gorffennaf 2011.[6] Bydd y Llywodraeth yn pleidleisio dros y Cyfansoddiad newydd hwn cyn 20 Hydref 2012.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Gunnarsson, Valur (21 Ionawr 2009). "Icelandic lawmakers return to work amid protests". Associated Press. Archifwyd o y gwreiddiol ar 31 Ionawr 2009. http://web.archive.org/web/20090131185044/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5h-RUl6zdfvvmIjYqtmrqj2ROGbXgD95QU1DG0. Adalwyd 22 Ionawr 2009.
  2. "Iceland protesters demand government step down". Reuters. 20 Ionawr 2009. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 3 Chewfror 2009. http://www.reuters.com/article/rbssBanks/idUSLK69268520090120. Adalwyd 22 Ionawr 2009.
  3. "Icelandic police tear gas protesters". Associated Press. 22 Ionawr 2009. Archifwyd o y gwreiddiol ar 31 Ionawr 2009. http://web.archive.org/web/20090131184619/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5gHkIlEVsda4i3WimogStwsmm2wrgD95S6Q3O0. Adalwyd 22 Ionawr 2009.
  4. "Opposition attempts to call Iceland elections, bypassing PM". icenews.is. 22 Ionawr 2009. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 24 Ionawr 2009. Cyrchwyd 22 Ionawr 2009.
  5. Nyberg, Per (26 Ionawr 2009). "Icelandic government falls; asked to stay on". CNN. Archifwyd o'r gwreiddiol ar 29 Ionawr 2009. http://www.cnn.com/2009/WORLD/europe/01/26/iceland.government/index.html. Adalwyd 31 Ionawr 2009.
  6. "Stjórnlagaráð 2011 – English". Stjornlagarad.is. 29 July 2011. Cyrchwyd 18 Hydref 2011.