Prifysgol Alabama

Oddi ar Wicipedia
Neidio i'r panel llywio Neidio i'r bar chwilio
Prifysgol Alabama
Alabama university collage.jpg
Mathprifysgol gyhoeddus, public educational institution of the United States Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1831 Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
SirTuscaloosa, Alabama Edit this on Wikidata
GwladBaner Unol Daleithiau America Unol Daleithiau America
Cyfesurynnau33.2108°N 87.5461°W Edit this on Wikidata
Cod post35487-0166 Edit this on Wikidata

Prifysgol gyhoeddus a leolir yn Tuscaloosa, Alabama, Unol Daleithiau America, yw Prifysgol Alabama (Saesneg: The University of Alabama, UA; ar lafar Alabama neu Bama). Dyma'r brifysgol hynaf a fwyaf o holl brifysgolion cyhoeddus Alabama, a chyda dau gampws arall yn Birmingham a Huntsville mae'n ffurfio Cyfundrefn Prifysgol Alabama.

Rhodd llywodraeth ffederal yr Unol Daleithiau awdurdod i brifysgol gael ei sefydlu yn Nhiriogaeth Alabama ym 1818. Derbyniwyd grant tir a siartr oddi ar y llywodraeth daleithiol newydd ym 1820, ac agorodd Prifysgol Alabama o'r diwedd ym 1831. Ychydig cyn dechrau Rhyfel Cartref America (1861–65), newidiwyd y brifysgol yn ysgol filwrol a fyddai'n hyfforddi swyddogion ar gyfer lluoedd y Taleithiau Cydffederal. Difrodwyd y campws gan farchfilwyr yr Undeb ym 1865, a ni fydd myfyrwyr yn dychwelyd yno nes 1869. Derbyniwyd merched i'r brifysgol am y tro cyntaf ym 1893.[1]

Daeth y brifysgol i sylw'r wlad, a'r byd, ym 1963 pryd gorchmynnodd barnwr ffederal yn y dalaith i'r brifysgol ddad-arwahanu. Gwrthodwyd hyn yn ffyrnig gan y Llywodraethwr George Wallace, a safai o flaen Neuadd Foster ar 11 Mehefin 1963 mewn ymgais i atal dau fyfyriwr croenddu rhag cofrestru. Yn sgil ymyrraeth gan yr Arlywydd John F. Kennedy, gorchmynnwyd i Wallace symud o'r fynedfa gan y Gwarchodlu Cenedlaethol.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. (Saesneg) University of Alabama. Encyclopædia Britannica. Adalwyd ar 25 Ionawr 2022.