Neidio i'r cynnwys

Prif Weinidog Cymru

Oddi ar Wicipedia
Prif Weinidog Cymru
GwladCymru
Rhan oCabinet Cymru, Llywodraeth Cymru Edit this on Wikidata
Dechrau/Sefydlu12 Mai 1999 Edit this on Wikidata
Rhagflaenwyd ganEluned Morgan
Lleoliad cyhoeddiSenedd Cymru
Deiliad presennolRhun ap Iorwerth
Deiliaid a'u cyfnodau 
  • Rhun ap Iorwerth (12 Mai 2026),[1]
    •  
  • Mark Drakeford (13 Rhagfyr 2018 – 20 Mawrth 2024),
    •  
  • Carwyn Jones (10 Rhagfyr 2009 – 12 Rhagfyr 2018),
    •  
  • Rhodri Morgan (9 Chwefror 2000 – 9 Rhagfyr 2009),
    •  
  • Alun Michael (12 Mai 1999 – 9 Chwefror 2000),
    •  
  • Vaughan Gething (20 Mawrth 2024 – 5 Awst 2024),
    •  
  • Eluned Morgan (6 Awst 2024 – 12 Mai 2026)[2]
    • Aelod o'r  canlynolPlaid Cymru
    Incwm£148,575
    GwladwriaethCymru
    Gwefanhttp://wales.gov.uk/about/firstminister/?lang=en Edit this on Wikidata
    Dynodwyr
    Tudalen Comin Ffeiliau perthnasol ar Gomin Wicimedia

    Arweinydd Llywodraeth Cymru yw Prif Weinidog Cymru (Saesneg: First Minister for Wales). Fel rhan o broses datganoli, crëwyd y swydd gan Ddeddf Llywodraeth Cymru 1998 yn wreiddiol dan y teitl Prif Ysgrifennydd Cymru (First Secretary for Wales), gan fod gan Gymru gynulliad ar y pryd oedd â llai o rymoedd na Gogledd Iwerddon a'r Alban. Hefyd, mae'r term Cymraeg Prif Weinidog yn gallu cyfieithu i'r Saesneg fel Prime Minister, gallai fod wedi achosi camddealltwriaeth â Phrif Weinidog y Deyrnas Unedig.

    Newidiwyd y teitl ar ôl ffurfio llywodraeth glymbleidiol rhwng y Democratiaid Rhyddfrydol a'r Blaid Lafur yn y Cynulliad fis Hydref 2000. Yn ôl Mesur Seneddol Llywodraeth Cymru (2006) rhoddir caniatâd i ddefnyddio'r teitl Prif Weinidog yn swyddogol.

    Prif Weinidog presennol Cymru yw Rhun ap Iorwerth, Plaid Cymru.

    Apwyntiad swyddogol

    [golygu | golygu cod]
    Rhun ap Iorwerth, Prif Weinidog Cymru ym mis Mai 2026 yn Senedd Cymru

    Yn gyntaf, bydd aelodau newydd y Senedd yn cael eu cadarnhau ac yna bydd cyfarfod Senedd llawn. Rhaid i'r Senedd enwebu Aelod i'w benodi'n Brif Weinidog o fewn 28 diwrnod ar ôl etholiad y Senedd. Os oes mwy nag un enwebiad i fod yn Brif Weinidog, bydd aelodau'r Senedd yn pleidleisio er mwyn dewis arweinydd. Mae'n rhaid i'r enillydd gael mwy o bleidleisiau na chyfanswm y lleill. Os nad yw hyn yn digwydd, yna bydd yr enwebiad lleiaf poblogaidd yn cael ei dynnu o'r rhestr, a bydd y Senedd yn pleidleisio eto tan fod un yn fuddugol.[3]












    Mae'r erthygl hon yn rhan o'r gyfres:

    Gwleidyddiaeth
    Cymru


    Llywodraeth Cymru
    Senedd Cymru
    Cymru o fewn y Deyrnas Unedig
    Llywodraeth leol
    Gweithgarwch gwleidyddol
    gweld • sgwrs • golygu

    Cyfeiriadau

    [golygu | golygu cod]
    1. ↑ https://www.gov.wales/rhun-ap-iorwerth-elected-first-minister-wales.
    2. ↑ https://www.bbc.co.uk/news/articles/cq5dd7y9vqxo.
    3. ↑ "Sut mae Prif Weinidog Cymru yn cael ei enwebu?". senedd.cymru. Cyrchwyd 2026-03-29.

    Dolenni allanol

    [golygu | golygu cod]
    Wedi dod o "https://cy.wikipedia.org/w/index.php?title=Prif_Weinidog_Cymru&oldid=14905993"