Nawddseintiau'r Hen Ogledd

Oddi ar Wicipedia
(Ailgyfeiriad oddi wrth Patron saints of the Hen Ogledd)
Jump to navigation Jump to search
Map of Yr. Hen Ogledd (The Old North), circa 550 to circa 650
Map o Hen Ogledd

Ceir nifer o seintiau sy'n gysylltiedig a'r Hen Ogledd, y frenhiniaeth cyn Cumbria, Swydd Gaerhirfryn a Swydd Efrog yn Lloegr, gan gynnwys:

Cynderyn[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg Prif erthygl: Cwthbert
Amgueddfa Bywyd a Chelf Grefyddol St Mungo

Roedd Sant Cynderyn neu Mungo (518-614) yn fab i Taneu, Tywysoges y Gododdin. Bu farw Cynderyn yn 612-614. Daeth Taneu yn feichiog ar ôl cael ei threisio gan Owain mab Urien. Yn Ystrad Clud, lledaenodd Sant Cynderyn gristnogaeth i'r Alban. Ef yw nawddsant Glasgow, a chysegrwyd y "St Mungo Museum of Religious Life and Art" yn ei enw.[1].

Padrig[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg Prif erthygl: Padrig

Daeth Sant Padrig (385- 461) o Gymru yn wreiddiol yn y 5g. Yn ôl un chwedl, pan oedd Padrig yn 16 oed, cipiwyd ef gan fôr-ladron. Aeth y môr-ladron â Padrig i'r Irweddon. Ar ôl llawer o amser dychwelodd i Gymru lle ordeiniwyd ef. Dychwelodd drachefni i Irweddon a chyflawnodd wyrthiau fel gwaredu nadroedd o'r ynys.[2].

Oswallt a Sant Cwthbert[golygu | golygu cod y dudalen]

Searchtool.svg Prif erthyglau: Oswallt a Cwthbert
Eglwys Sant Oswallt, Oswaldkirk
Daw'r saint yn wreiddiol o'r hyn a elwir heddiw'n Lloegr, ond mae enwau Cymraeg neu Gymbrieg (yr iaith a siaradwyd cyn y Gymraeg) ar yr ardal. Mae'n bosib bod rhai pobl o'r Hen Ogledd wedi addoli Oswallt a Cwthbert. Fe'u cofnodir mewn testunau Hen Gymraeg gyda 'gos-' o flaen eu henwau, fel Llyfr Gwyn Rhydderch a Llyfr Du Gaerfyrddin.

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. Bromwich, Rachel (2006). Trioedd Ynys Prydein. University of Wales Press. t. 230.
  2. O'Raifeartaigh, Tarlach (2021). Saint Patrick (yn Saesneg/English). Encyclopedia Britannica.CS1 maint: unrecognized language (link)