Owain Glyndŵr (ffilm, 1983)
 Teitlau Saesneg y ffilm Owain Glyndŵr | |
| Enghraifft o: | ffilm Gymraeg |
|---|---|
| Lliw/iau | lliw  |
| Dyddiad cynharaf | 1982 |
| Golygydd | Jo Tuck |
| Awdur | Ifor Wyn Williams, Dafydd Huw Williams a Jane Edwards |
| Cyhoeddwr | S4C |
| Gwlad | y Deyrnas Unedig |
| Iaith | Cymraeg a fersiwn Saesneg |
| Dyddiad cyhoeddi | 1983 |
| Cysylltir gyda | Castell Dolwyddelan a J. O. Roberts |
| Genre | ffilm ddrama |
| Lleoliad y gwaith | Cymru |
| Hyd | 96 munud |
| Cyfarwyddwr/wyr | James Hill |
| Cynhyrchydd/wyr | James Hill |
| Cwmni cynhyrchu | Ffilmiau Opix |
| Iaith wreiddiol | Cymraeg |
| Sinematograffydd | Wolf Suschitzky |
| Sgriptiwr | Ifor Wyn Williams, Jane Edwards |
| Dynodwyr | |
Y ffilm gyntaf a gomisiynwyd ac a ddangoswyd ar S4C ar 1 Mawrth [Dydd Gŵyl Dewi] 1983 oedd Owain Glyndŵr, a gynhyrchwyd yn Gymraeg ac yn Saesneg, [Owain, Prince of Wales].[1] Mae'r ffilm yn olrhain hanes Owain Glyn Dŵr, Tywysog Cymru, ac yn cynnwys cymeriadau hanesyddol eraill fel Yr Arglwydd Reginald Grey, Brenin Harri'r IV a Rhys Gethin.[2] Ar gychwyn y ffilm, cafwyd tryth ysgrifenedig yn gosod y cyd-destun hanesyddol yn y flwyddyn "1400 O.C".[2] Cafodd y ffilm ei beirniadu wedi'r dangosiad cyntaf, a bu i Euryn Ogwen Williams gyfaddef yn ddiweddarach mai fel "adloniant" y dylid gwerthuso'r ffilm, ac nad oedd hi'n ddigon "sylweddol" i ennyn parch i Gymru na'r sianel newydd.[1]
Cast
[golygu | golygu cod](yn nhrefn ymddangosiad)
- J. O. Roberts - Owain Glyndŵr
- John Pierce Jones - Rhodri
- Martin Gower - Milwr cyntaf
- David Barry - Ail filwr
- Dilys Price - Margaret
- Gwenno Elis Hodgkins - Catharine
- Elin Llwyd Morgan - Alice
- George Claydon - Guto
- Dafydd Havard - Crach Ffinnant
- Adrian Gregory - Gruffydd
- Tim Lyn - Meredydd
- Robert Blythe - Nicholas
- Anwen Williams - Meistres Sian
- Hugh Thomas - Yr Arglwydd Grey
- Elen Roger Jones - Arglwyddes Grey
- Clive Roberts - Arglwydd Ganghellor
- David Lyn - Brenin Harri'r IV
- Richard Clay Jones - Rhys Gethin
- John Ogwen - Yr Arglwydd Percy
- Fraser Cains - Crythor
- Occy Williams - Abad
- Melita Manger - Merch y dafarn
- Sharon Morgan - Lowri Lawgoch
- John Jenkins - Arthur
- Wyn Jones - Capden 1
- Derek Daniels - Tywysog Hal
- Peter Brace - Tywysog Du 1
Cynhyrchu
[golygu | golygu cod]
Ffilmiwyd y cynhyrchiad yn ardal Dyffryn Conwy gan ddefnyddio Castell Dolwyddelan yn ganolbwynt, a Chastell Gwydir yn Llanrwst. Diolchwyd i Neuadd Cochwilan hefyd.[2]
Cyfres o ddramâu unigol am hanes Glyndŵr oedd y syniad gwreiddiol, yn ôl David Berry yn ei gyfrol Wales and Cinema [1994], ond bod S4C wedi penderfynu y dylid cyfansoddi ffilm am yr hanes.[1] Cywasgwyd tair drama deledu at ei gilydd i wneud y ffilm, yn ôl Berry, ac ystyriai'r cyfarwyddwr di-Gymraeg o Swydd Efrog, James Hill, y ffilm yn namyn mwy na "gwaith i blant".[1] Cyfaddefodd Hill na wyddai fawr ddim am hanes Cymru chwaith, a beirniadodd Berry y dewis o gyfarwyddydd di-Gymraeg o Loegr, gan nodi bod y ffilm wedi "bradychu diffyg hyder ac uchelgais angheuol" i'r Cymry.[1]
Am nad oedd James Hill yn gallu siarad Cymraeg, cyflogwyd Wilbert Lloyd Roberts cyn-gyfarwyddwr Gwmni Theatr Cymru i gyfarwyddo'r actorion yn Gymraeg.[1]
Ar gychwyn y ffilm, nodir bod y ddrama deledu wedi'i gyfansoddi gan Ifor Wyn Williams a Jane Edwards, a'r cyfarwyddwr James Hill. Golygydd y sgript oedd Dafydd Huw Williams a ddaeth yn gomisiyndd drama'r sianel yn ddiweddarach.[2]
Os craffwch chi'n ofalus, gallwch hefyd weld merch J. O. Roberts, y cyflwynydd Nia Roberts yn ei rôl gyntaf ar deledu.
Ffilmiau Opix oedd y cwmni cynhyrchu. Hazel Peiser oedd y Cynllunydd. Malcolm Davies, Tony Anscombe a Mike Turner oedd yn gyfrifol am y sain