Notre-Dame de Paris

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
Notre-Dame de Paris
Notre-Dame de Paris 2013-07-24.jpg
Math eglwys gadeiriol Gatholig, basilica minor Edit this on Wikidata
Enwyd ar ôl y Fendigaid Forwyn Edit this on Wikidata
Sefydlwyd
  • 1163 Edit this on Wikidata
Nawddsant Y Forwyn Fair Edit this on Wikidata
Daearyddiaeth
Sir Notre-Dame Edit this on Wikidata
Gwlad Ffrainc Edit this on Wikidata
Arwynebedd 5,500 m² Edit this on Wikidata
Cyfesurynnau 48.853°N 2.3498°E Edit this on Wikidata
Cod post 75004 Edit this on Wikidata
Hyd 127 metr Edit this on Wikidata
Manylion
Arddull pensaernïol pensaernïaeth Gothig Ffrengig, Early Gothic, Rayonnant, Q72553961 Edit this on Wikidata
Perchnogaeth Ffrainc Edit this on Wikidata
Statws treftadaeth monument historique classé Edit this on Wikidata
Sylfaenwyd gan Maurice de Sully Edit this on Wikidata
Cysegrwyd i Y Forwyn Fair Edit this on Wikidata
Crefydd/Enwad Catholigiaeth Edit this on Wikidata
Deunydd ashlar Edit this on Wikidata
Esgobaeth Archesgobaeth Paris Edit this on Wikidata

Eglwys gadeiriol ym Mharis yw Notre-Dame de Paris (Ffrangeg: Ein Harglwyddes o Baris). Saif ar ynys o'r enw Île de la Cité yn Afon Seine. Mae'n un o Safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO.

Cychwynwyd adeiladu'r gadeirlan yn 1160 a roedd y rhan fwyaf wedi ei gwblhau erbyn 1260, er fe'i addaswyd yn aml yn y canrifoedd ers hynny. Yn y 1790au halogwyd yr adeilad yn ystod Chwyldro Ffrainc pan ddinistrwyd neu difrodwyd ei ddelweddau crefyddol. Yn fuan wedi cyhoeddi nofel Victor Hugo Notre-Dame de Paris yn 1831, cododd ddiddordeb cyhoeddus yn yr adeilad unwaith eto. Cychwynodd gynllun mawr i adfer yr adeilad gan Eugène Viollet-le-Duc yn 1845 a barhaodd am 25 mlynedd. Cafwyd cyfnod arall o lanhau ac adfer yn 1991–2000.[1]

Tân 2019[golygu | golygu cod y dudalen]

Y tân yn Notre-Dame, 15 Ebrill 2019

Ar brynhawn 15 Ebrill 2019, cychwynodd tân yn nho'r adeilad a ledodd yn gyflym gan achosi difrod sylweddol. Dinistrwyd y to pren a dymchwelodd y prif feindwr. Gwnaed difrod sylweddol i'r adeilad ond achubwyd y prif strwythur a'r tri ffenest rhosyn enwog wedi eu gwneud o wydr lliw yn dyddio nôl i 1225. Achubwyd nifer fawr o weithiau celf a chreiriau o du fewn y gadeirlan.

Dywedodd Arlywydd Macron y byddai Notre Dame yn cael ei ailadeiladu.[2] O fewn diwrnod, codwyd o leiaf €600m tuag at adfer y gadeirlan.[3]

Cyfeiriadau[golygu | golygu cod y dudalen]

  1. "History of the Construction of Notre Dame de Paris" (yn Ffrangeg).
  2. Notre Dame Cathedral: spire collapses in huge fire – live news , guardian.co.uk, 15 Ebrill 2019.
  3. Notre Dame: €600m raised to help restore fire-damaged Paris cathedral , Sky News, 16 Ebrill 2019.
Flag of France.svg Eginyn erthygl sydd uchod am Ffrainc. Gallwch helpu Wicipedia drwy ychwanegu ato.